وسىدان ءتورت جىل بۇرىن الماتى دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسيادانى قابىلدادى. جۇزدەگەن ءجۋرناليستىڭ باسىن قوسقان سول دوداعا دوربامىزدى سۇيرەتىپ ءبىز دە جەتكەنبىز. «قايدا توقتايمىز, قالاي ءجۇرىپ تۇرامىز» دەگەن ساۋالعا باس قاتىرمادىق. سەبەبى ءبارىن ۆلاديمير نيكولاەۆيچ رەتتەپ قويامىن دەگەن. «پاتەردى بىرگە جالداپ تۇرايىق. بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيمىز. ونىڭ ۇستىنە الماتىدا وقىعانمىن, قالانىڭ ءار بۇرىشىن بىلەمىن» دەپ ۇسىنىس تاستاعان دا ءوزى بولاتىن. باسىندا قالاي بولار ەكەن دەپ قيپاقتاساق تا, ۇلكەن كىسىنىڭ بەتىن قايتارماعاندى ءجون كوردىك.
راسىندا دا, ۋاقىتتىڭ قادىرىن جاقسى بىلەتىن ارىپتەس اعا بارلىعىن كۇنى بۇرىن جوسپارلاپ قويعان ەكەن. پويىزدان تۇسە سالا, پاتەرگە تۋرا تارتپاي, جارىس بارىسىندا ەمىن-ەركىن ءجۇرىپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن رەسمي اككرەديتتەۋدى قولعا تۇسىردىك. «بۇعان تىلدەي قاعاز دەپ قانا قاراما, بۇل بىلدەي ءجۋرناليستىڭ جولىن اشار قۇدىرەتتى كۇش» دەگەن فوتوگراف اعايمەن مەجەلى مەكەنجايعا دا كەلدىك. «ە-ە جول ۇستىندە, جارىس بارىسىندا جۇرگەندە قۇجاتقا مۇقيات بولۋ كەرەك ەكەن» دەگەن وي تۇيدىك ىشتەي.
– پاتەردى نەلىكتەن اباي داڭعىلىنىڭ بويىنان جالداعانىمدى بىلەسىڭ بە؟ – دەدى. بۇل جايلى مۇلدەم ويلانباپپىز. باسىمىزدى شايقادىق. – بىرىنشىدەن, وسى كوشەنىڭ بويىندا مەترو بار, ءجۇرىپ-تۇرۋعا ىڭعايلى. ەكىنشىدەن, جارىس جەڭىمپازدارىن ۇنەمى كەشكىسىن رەسپۋبليكا سارايىنىڭ الدىندا ماراپاتتايدى. ول ءدال وسى كوشەنىڭ ەكىنشى باسىندا ورنالاسقان. ۇشىنشىدەن, حوككەي ماتچتارى بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايىندا وتەدى. ول دا اباي داڭعىلىنىڭ بويىندا جاتىر. تورتىنشىدەن, ءبىز توقتايتىن پاتەر باسقا سپورت نىساندارىنا قاتىناۋ ءۇشىن قولايلى ورنالاسقان, توعىز جولدىڭ تورابى دەسە دە بولادى.
بۇل دا الداعى ۋاقىتتا ەسكەرە جۇرەر دۇنيە ەكەن دەپ جاھاندىق جارىسقا تىنعىلىقتى دايىندىقپەن كەلگەن ۆلاديمير نيكولاەۆيچتىڭ مىنا ءبىر ۇشقىرلىعىنا باس شايقاپ, تاڭداي قاققانىمىز تۇك ەمەس ەكەن. ونىڭ كۇندەلىكتى جۇمىس ءستيلىن كورىپ ءتىپتى ەستەن تانىپ تۇسە جازدادىق. تاڭعى بەستەن ويانادى. التى بولماي «سۇڭقار» شاڭعى ترامپلين كەشەنىنىڭ الدىندا تۇرادى. جۋرناليستەردى تاسىمالدايتىن العاشقى اۆتوبۋسپەن «مەدەۋ», «شىمبۇلاق», «تاباعان» سەكىلدى سپورت نىساندارىنا بارادى. مىندەتتى تۇردە العاشقى رەيسكە ۇلگەرۋ كەرەك. كەيىنگى اۆتوبۋستار كەش شىعادى. جارىسقا ۇلگەرمەۋىڭ مۇمكىن. كەشكىسىن رەسپۋبليكا سارايىنىڭ الدىنداعى ماراپاتتاۋ ءراسىمى بار. ىلە حوككەي ماتچتارى باستالادى. قىسقاسى, ءسۇرىنىپ-قابىنىپ ۇيگە كەلگەندە ساعات ءتىلى تۇنگى 12-ءنى كورسەتىپ تۇرادى. ەندى ۇيىقتايتىن شىعارمىز دەپ ىڭعايلانا بەرگەندە, ۆلاديمير نيكولاەۆيچ نوۋتبۋگىن قوسىپ, كۇنى بويى تۇسىرگەن سۋرەتتەرىن ىرىكتەۋگە كوشەدى. ءالى قۇرىسا دا اكەڭدەي ادامنىڭ جۇمىس ىستەپ وتىرعانىن كورىپ, ءبىز دە امالسىز كومپيۋتەرگە ۇڭىلەمىز.
– شارشاپ جۇرگەنىڭدى تۇسىنەم, ارينە. بىراق قازاقستان ۋنيۆەرسيادانى جىلدا قابىلداپ جاتقان جوق. ونىڭ ۇستىنە جارىس ەكى-اق اپتادا وتە شىعادى. ەندەشە مۇنداي مۇمكىندىكتى ءمۇلت جىبەرۋگە بولمايدى. ۇيقىڭ بۇزىلىپ, بەرەكەڭ قاشار. بىراق مىناداي دودا ءۇشىن ول دەگەن تۇك تە ەمەس. ەسەسىنە قورجىنىڭ ماتەريالعا تولادى, تاجىريبەڭ تولىسادى. الدا كەزدەسەر قيىندىقتارعا پسيحولوگيالىق تۇرعىدان دايىن بول. ءار كۇنىڭدى جوسپارلاپ شىق, ءار ءساتىڭدى باعالا, – دەدى العاشقى جارىس كۇنىنەن كەيىن-اق قالعىپ-مۇلگىپ وتىرعان بىزگە قاراپ.
جاس ارىپتەسىن وسىلاي قامشىلاعان ۆلاديمير بۋگاەۆتىڭ سول جولى اعالىعىنا دا ءدان ريزا بولعانبىز. ريزا بولماي قايتەيىك, قاسىنان ءبىر ەلى تاستاعان جوق. ءجون سىلتەپ, جول نۇسقايدى. بەلگىلى سپورت جۋرناليستەرىمەن, ءار ءساتتى ماڭگىلىك تاريحقا اينالدىراتىن فوتوگرافتارمەن تانىستىرادى. سول جولى اتى الىسقا تاراعان گەني تولەگەنوۆپەن, يۋري بەككەرمەن, اناتولي ۋستينەنكومەن تانىسىپ, ديدارلاسقانىمىزدى قالاي ۇمىتايىق.
ۆلاديمير نيكولاەۆيچتىڭ تاعى ءبىر قاداپ ايتقانى, ۋنيۆەرسيادا سەكىلدى ءىرى دوداعا كەلگەن سوڭ, جارىس وتەتىن سپورت نىساندارىنىڭ بارلىعىنا بارعان ابزال جانە بارلىق سپورت ءتۇرىن تاماشالاپ ۇلگەرگەن دۇرىس. سولاي بولدى دا. فوتوگراف اعايعا ەرىپ فريستايلشىلاردىڭ ونەرىن كورەمىز دەپ شىمبۇلاقتىڭ شىڭىنا قالاي شىققانىمىزدى دا بىلمەي قالدىق. كونكيشىلەردى تاماشالاۋ ءۇشىن «مەدەۋگە» كەلگەنىمىز دە ءبىر حيكايا.
اراگىدىك اڭگىمە اۋانىن وزگەرتىپ, فوتوتىلشىلىكتىڭ جايىن دا سۇراپ قويامىز. ادەمى كادرلاردى قالت جىبەرمەۋدىڭ سىرىن بىلگىمىز كەلەدى باياعى.
– جاقسى ويلايتىن ادام جامان كادر تۇسىرمەيدى. ۇشقىر وي – ۇتىمدى ءسات. بىرنەشە سەكۋندتىڭ ىشىندە بارىنە ۇلگەرۋىڭ كەرەك. ءموبيلدى بولۋ كەرەك. سۋرەتكە ءتۇسىرۋ ءبىر بولەك. ونى جەدەل تۇردە جولداۋ دا ماڭىزدى. ءفوتوتىلشى ءۇشىن ۋاقىت تاپشى, مۇمكىندىك مۇلدەم قايتالانبايدى. ىزدەنىس ۇلكەن جەتىستىككە جەتەلەيتىنىن دە ۇمىتپاعان ءجون, – دەيدى ۆ.بۋگاەۆ.
ءبىز ءاس كوتەرىپ وتىرعان ۆلاديمير نيكولاەۆيچ – الماتىداعى قازمۋ-دىڭ تۇلەگى. جۋرناليستيكانى مەڭگەرگەن. كەيىن فوتوجۋرناليستيكاعا اۋىسىپتى. «ارگۋمەنتى ي فاكتى – كازاحستان» اپتالىعىندا, «وگونەك – كازاحستان» جۋرنالىندا, «زۆەزدا پريرتىشيا» گازەتىندە جۇمىس ىستەگەن. 2000 جىلدان باستاپ ونىڭ سۋرەتتەرى الەمگە ايگىلى REUTERS, EPA, تاسس اقپاراتتىق اگەنتتىكتەرىندە ءجيى جاريالاناتىن بولدى. NAPA-CANADA – كانادا ۇلتتىق فوتو ونەر قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەسى. بىرنەشە فوتوجيناقتىڭ اۆتورى. ونىڭ وبەكتيۆىنە ىلىنگەن سۋرەتتەر الەمنىڭ 17 ەلىندەگى كورمەلەر مەن فوتوسالوندارعا قويىلعان. 1971 جىلدان باستاپ سپورتتىق دودالاردى ءتۇسىرۋدى قولعا العان. سودان بەرى وسى ءبىر سۇيىكتى ادەتىنەن اينىعان ەمەس.
اتاپ وتەرلىگى, ۆلاديمير بۋگاەۆتىڭ ءىنىسى ۆالەري نيكولاەۆيچ تە بەلگىلى ءفوتوتىلشى. ول پاۆلودار وبلىسى اكىمىنىڭ جەكە فوتوگرافى رەتىندە ۇزاق جىلدان بەرى جەمىستى ەڭبەك ەتۋدە. وسى كۇنگە دەيىن بىرنەشە فوتوكورمە ۇيىمداستىرىپ تا ۇلگەردى.
اعايىندى بۋگاەۆتاردىڭ جولىن ۆالەريدىڭ قىزى ولگا ويداعىداي جالعاستىرىپ كەلەدى. ول جۋىردا عانا شايبالى حوككەيدەن لاتۆيادا وتكەن الەم چەمپيوناتىنان ورالدى. بەيسەن قۇرانبەك اتىنداعى «جىگەر» سىيلىعىنىڭ العاشقى لاۋرەاتتارىنىڭ ءبىرى. ايتپاقشى, وسى ولگانى فوتو الەمىنە الىپ كەلگەن ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز ۆ.بۋگاەۆ بولاتىن.
تۇيىندەي كەلە ايتارىمىز, بەلگىلى فوتوگراف ۆلاديمير بۋگاەۆپەن الماتىدا وتكىزگەن ەكى اپتا قىسقا عۇمىردا نۇسقا بولار ساۋلەلى ءسات ەكەنىن ول كەزدە ۇعىنا قويمادىق. ال قازىر سول كۇندەردەن ەرەكشە ءبىر جىلىلىق ەسەدى دە تۇرادى.
