الەم • 23 ماۋسىم، 2021

قازاقستان: 2021 جىل وزگەرىسپەن جانە رەفورمالارمەن ەرەكشەلەندى

99 رەت كورسەتىلدى

2021 جىلى قازاقستاندا ۇلكەن وزگەرىس باستالىپ، 2 قاڭتاردا ءولىم جازاسى الىنىپ تاستالدى، ال ودان كەيىنگى ايلاردا ورىن العان وقيعالار كەيىنگى ۇرپاقتىڭ ەسىندە تاريحي جىل بولىپ قالادى دەگەن ويدى كۇشەيتتى. ازەربايجانمەن كاسپي تەڭىزىن ورتاق وركەندەۋ كەڭىستىگىنە اينالدىرۋ تۋرالى پاكتىدەن باستاپ، كورشىلەرىنە جانە الىس ەلدەرگە، مىسالى، ۇندىستانعا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋدە جەتەكشى ءرول اتقاراتىن، Covid-19-عا قارسى جەرگىلىكتى QazCovid-In ۆاكتسيناسىن شىعارۋعا دەيىن.

وسىلايشا، 2021 جىل حالىقارالىق دەڭگەيدە قول جەتكىزىلگەن كوپتەگەن ماقساتتان باسقا، ۇلتتىق ساياساتتى، قوعام مەن ەكونوميكانى نەعۇرلىم دەموكراتيالىق ماعىنادا قايتا جازۋىن جالعاستىرىپ وتىرعان قازاقستان جىلى بولادى. قورشاعان ورتاعا دا، ادىلەتتىلىككە دە اسەر ەتەتىن وسى رەفورمالىق قوزعالىستىڭ قوزعاۋشى كۇشى – ق.توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتىگى، ول ءبىر جىلعا ارنالعان ىشكى رەفورمالاردىڭ بارىنشا كوپ پاكەتىن بەكىتۋدە. سوڭعىسى، وتكەن جىلدىڭ اقپان ايىنان بەرى كۇتىلگەنى، 25 مامىردا شىندىققا اينالدى.

 

رەفورمالار پاكەتى

ن.نازارباەۆ بيىگىنەن كەيىنگى ىشكى رەفورمالاردىڭ ءۇشىنشى ماكسيمۋمدىق پاكەتى 25 مامىردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قول قويعان سوڭ زاڭعا اينالدى. رەسمي تۇردە جۇمىس ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 15 قاڭتارىندا باستالدى، ول كەزدە پرەزيدەنت ق.توقاەۆ پارلامەنتتى تومەنگى پالاتاعا كىرۋ شەگىن 7%-دان 5%-عا دەيىن تومەندەتۋگە شاقىردى، نارازىلىق ءبىلدىرۋ ارقىلى داۋىس بەرۋ زاڭداستىرىلدى، ازاماتتىق وتىنىشتەر ينستيتۋتى زاڭداستىرىلدى، ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ تۇلعاسى كۇشەيتىلىپ، دەبيۋروكراتتاندىرىلدى، جاستار ساياساتىنىڭ تيىمدىلىگىن ولشەيتىن دامۋ يندەكسى قابىلداندى، ال ەڭ باستىسى، تىكەلەي وبلىس اكىمدەرىنىڭ اۋداندىق جانە اۋىلدىق باسشىلاردى تاعايىنداۋ ءداستۇرى جويىلدى.

جۇمىستار دەرەۋ باستالىپ، مامىر ايىنىڭ سوڭىندا پارلامەنتتىڭ قوس پالاتاسىنىڭ كەلىسىمىنەن سوڭ جانە پرەزيدەنتتىڭ ماقۇلداۋىنان كەيىن اياقتالدى. جۇرتشىلىقپەن (ساراپشىلار، ازاماتتىق بەلسەندىلەر جانە وپپوزيتسيالىق پارتيالار) تالقىلاۋعا اشىق جانە ساياساتكەرلەر دە، ازاماتتىق قوعام دا قالاعان زاڭدار پاكەتى باستاپقى جولداۋلاردىڭ كوڭىلىن قالدىرمادى:

پارلامەنتتىڭ تومەنگى پالاتاسىنا (ماجىلىسكە) ءوتۋ شەگى 7-دەن 5 پايىزعا دەيىن تومەندەتىلدى، سوندىقتان بۇرىنعىدان دا پليۋراليستىك جانە باسەكەگە قابىلەتتى بولاتىن كەلەسى سايلاۋدان باستاپ 5% داۋىس الاتىن پارتيا ورىنداردى بولۋگە قول جەتكىزە الادى;

اۋداندار مەن اۋىلداردىڭ باسشىلارىن تىكەلەي وبلىس اكىمدەرى تاعايىندايتىن ءداستۇر رەسمي تۇردە ارتتا قالدى: جاڭا زاڭناما ولاردى سايلاۋ كەزىندە تۇراقتى داۋىس بەرۋ جۇيەسىن قۇرۋدى قاراستىرادى جانە ۇمىتكەر ۇسىنىلعان كەزدە ورىندالۋى كەرەك مىندەتتى تالاپتاردى ەنگىزەدى;

نارازىلىق داۋىس بەرۋ بارلىق باسەكەلەستىك دەڭگەيلەرىندەگى «تازا داۋىس» بەرۋ تاجىريبەسىن ەنگىزۋ ارقىلى زاڭداستىرىلدى.

 

ناتيجەسى

25 مامىرداعى رەفورمالار پاكەتى – پرەزيدەنت، وپپوزيتسيا، عالىمدار، ازاماتتىق بەلسەندىلەر جانە ساياساتكەرلەر مەن قوعام اراسىنداعى ديالوگتى دامىتۋعا باعىتتالعان باسقا دا ۇيىمدار اراسىنداعى بەس ايلىق اشىق جانە جان-جاقتى پىكىرتالاستاردىڭ جەمىسى. سوندىقتان ماقۇلداعاننان كەيىن زاڭ تۋرالى بىردەن پرەزيدەنتتىڭ Telegram كانالىندا جاريالانعانى جانە اكادەميالىق الەمدە قۋانىشتى قابىل الىنعاندىعى ەش تاڭعالدىرمايدى.

شىن مانىندە، ناتيجەسى تەرەڭ بولادى: ساياسي جۇيە ودان دا پليۋراليستىك بولىپ، نارازىلاردىڭ داۋسى ەستىلەدى، دەموكراتيالاندىرۋ ۇدەرىسى شەشۋشى قارقىن الىپ، ازاماتتىق قوعامنىڭ شالعاي جانە اۋىلدىق ومىرگە ساياسي ارالاسۋى كەڭەيە تۇسەدى. وسىعان بايلانىستى زاڭ شىعارۋشىلار تۇراقتى دامۋ، سالىق جيناۋ، رەسۋرستاردى وڭتايلى ءبولۋ جانە ساياسي قۇقىقتاردى كەڭەيتۋ تۇرعىسىنان وتە جاعىمدى اسەرلەردى كۇتەدى.

25 مامىردا ورىن العان ناعىز قۇقىقتىق رەۆوليۋتسيا – تومەننەن ىنتالاندىرىلىپ، جوعارىدان ماقۇلداندى. بۇل قازاقستاندىق باسشىلىققا شىندىقپەن نەمەسە ازاماتتىق قاجەتتىلىكتەرمەن بايلانىستا بولۋعا جانە ۇلتتىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءيميدجىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

 

ەممانۋەل پەتروبون،

يتاليالىق ساراپشى

InsideOver جاڭالىقتار سايتى

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار قايتا قىمباتتاي باستادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:47

نۇرحاننىڭ دومبىراسى

ونەر • بۇگىن، 09:05

ۇقساس جاڭالىقتار