قوعام • 23 ماۋسىم، 2021

تاتۋلىق – قوعامدى دامىتۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشى

40 رەت كورسەتىلدى

نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى دوستىق ۇيىندە قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسىنىڭ رەسپۋبليكالىق انالار كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. جيىنعا قاتىسۋشىلار ەلدەگى بىرلىك پەن كەلىسىمدى نىعايتۋداعى، ازا­ماتتىق جانە وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى، ۇلتتىق داستۇرلەردى دامىتۋداعى، مەملەكەتتىك ءتىلدى ىلگەرىلەتۋدەگى انالار كەڭەستەرىنىڭ ءرولىن تالقىلادى.

– 2014 جىلدان بەرى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرىلىمى رەتىندە جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان انالار كەڭەسى وسى ۋاقىت ارالىعىندا ءوز تيىمدىلىگىن دالەلدەدى. الايدا ۋاقىت پەن زامان تالابىنا ساي قوعامدا جاڭا ماسەلەلەر تۋىنداپ، الدىمىزعا جاڭا مىندەتتەر قويىلىپ وتىر. ءوز جۇمىسىن قوعامنىڭ تىنىسىمەن سايكەستەندىرىپ وتىرعان قۇرىلىم رەتىندە انالار كەڭەسى وتكەن جىلدان بەرى جالپى ادامزاتتىق پروبلەماعا اينالعان پاندەمياعا بايلانىستى ءوز جۇمىس باعىتىنا قاجەتتى وزگەرىستەر ەنگىزدى. سوندىقتان بۇگىنگى باسقوسۋىمىز الداعى جۇمىس باعىتىمىزدى انىقتاپ، جوسپارلارىمىزدى ناقتىلاپ الۋعا ارنالعان، – دەدى قوعام قايراتكەرى، ءىس-شارا مودەراتورى ءنازيپا شاناي.

ونىڭ ايتۋىنشا، كەڭەستىڭ تۇپكى ماقساتى – وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ، دامىتۋ جانە نىعايتۋ سانالادى. بۇل – رۋحاني-ادامگەرشىلىك، مادە­ني جانە تاربيەلىك ءمانى بار جۇمىس.

– انالار كەڭەسى ۇرپاقتار ساباق­تاستىعىن، ۇلتتىق داستۇرلەر مەن وتبا­سىلىق قۇندىلىقتاردى نىعايتۋ مەن ساقتاۋعا وزىندىك ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. سونداي-اق بۇل كەڭەس قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى، تولەرانتتىلىقتى جانە ەتنوسارالىق كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋعا تىڭ سەرپىن بەرەدى. وسى كەڭەستە ۇلت­تىق جانە وتباسى قۇندىلىقتارىن دا­رىپتەۋ، جاستاردى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ، ەلدىڭ بىرلىگى مەن كەلىسىمىن ساقتاي ءبىلۋ سىندى بىرقاتار نەگىزگى ماسەلەلەر قارالادى. كەڭەس قۇرىلعان ساتتەن باستاپ وتباسى مارتەبەسىن كوتەرۋ، وتباسى قۇندىلىعىن ارتتىرۋ، وتباسىلىق تاربيە، اجىراسۋدىڭ، قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ سياقتى ماسەلەلەر جونىندە ءىس-شارالار ۇيىمداستىرۋ بويىنشا بىرقاتار اۋقىمدى باستامالار كوتەرىلدى، – دەدى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك ەگىزباەۆ.

بۇگىندە قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسىندا 11 مىڭنان استام ادامنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان 1 795 انالار كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ باسشىلارى، مادەنيەت جانە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ، ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتوردىڭ، پسيحولوگيالىق-مەديتسي­نالىق مەكەمەلەردىڭ وكىلدەرى، ايەلدەر قوعامدىق ۇيىمدارىنىڭ بەلسەندىلەرى، مەدياتورلار.

– بۇگىندە قوعامداعى ايەل مەن ەردىڭ ورنى تۋرالى تۇسىنىكتەر مەن كوز­قا­راستار، ستەرەوتيپتەر مەن الەۋمەتتىك ۇردىستەر ەرەكشە وزەك­تى ماسەلەگە اينالىپ وتىر. سەبەبى وسى كۇنى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتى­لىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن زورلىق-زوم­بىلىقسىز ءومىر ءسۇرۋدىڭ جولدارىن ىزدەۋ  اسا ماڭىزدى. وسىنداي جاعدايدا گەندەر ماسەلەسىن ءداستۇرلى دۇنيەتانىم شەڭبەرىندە قاراستىرۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋىندايدى. سەبەبى ەر مەن ايەلدىڭ قوعامدىق ءرولى جا­يلى ۇعىم مەن ۇستانىم ۇرپاقتان- ۇر­پاققا ءداستۇر بويىنشا جالعاسىپ كەلە جاتقان، تامىرى تەرەڭگە كەتكەن تۇسى­نىكتەر نەگىزىندە قالىپتاسادى. بۇل تۇسىنىكتەر قوعام دامۋىنىڭ ۇزاق تاري­حى بويىندا دامىپ وتىرادى جانە ونىڭ تاريحي، ەكونوميكالىق، ساياسي، پسيحولوگيالىق جانە ءدىني قىرلارى بار، – دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ناتاليا دەمەنتەۆا.

جيىن بارىسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ الدىندا تۇرعان جاڭا مىندەتتەر اياسىندا انالار كەڭە­سىن ودان ءارى دامىتۋ شارالارى ايقىن­دالىپ، ورتاعا ورامدى وي تاستالدى.

– انالار كەڭەسى – بۇل ءبىزدىڭ جاستا­رىمىزدى الەۋمەتتەندىرۋدىڭ باستى ءارى ءتيىمدى ينستيتۋتى. قوعامدىق قۇن­دى­لىقتار، پاتريوتيزم مەن بىرەگەيلىك بالالارىمىزدىڭ بويىندا وتباسى ارقىلى قالىپتاسادى. سول وتباسىندا ءبىز العاشقى ءارى ومىرلىك تاربيەنى انا­مىزدان الامىز. سوندىقتان انا­لار كەڭەسىنىڭ يدەولوگيالىق ءرولى اسا ماڭىزدى. ادام بالاسىنىڭ بويىن­داعى بارلىق قاسيەتتەردىڭ نەگىزى وت­باسىندا قالانىپ، ونىڭ بۇكىل عۇمى­رىنىڭ ارقاۋى بولاتىنى انىق. بۇل رەتتە، انالار كەڭەسىنىڭ وتباسى­لىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ، بەرىك وتباسىلىق قاتىناستاردى قالىپ­تاس­تىرۋ باعىتىنداعى جۇمىسى بۇگىنگىدەن دە جاقسارىپ، جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋى ءتيىس، – دەدى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارات ءازىلحانوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، انالار كەڭەسى بالالاردىڭ بويىندا قازاق حالقىنىڭ، مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ توپتاستىرۋشى ءرولى تۋرالى تۇسىنىك قالىپتاستىرۋعا، ۇلت قۇن­دىلىقتارىنىڭ نەگىزى رەتىندە ەتنوس­ارالىق قاتىناستار سا­لا­سىنداعى مەم­لەكەتتىك ساياسات قاعي­داتتارىن ىلگە­رى­­لەتۋى ءتيىس. سون­­داي-اق اسسام­­بلەيا­­نىڭ انالار كەڭەسى بەلسەندى جاس انا­لار ءۇشىن ناعىز الەۋمەتتىك ليفت بولۋى ءتيىس.

سوڭعى جاڭالىقتار

اسىل اعانىڭ شاراپاتى

رۋحانيات • كەشە

قۇيماقۇلاق

رۋحانيات • 26 قازان، 2021

قوعامنىڭ بىتەۋ جاراسى

قوعام • 26 قازان، 2021

گاز باعاسى نەگە قىمبات؟

ايماقتار • 26 قازان، 2021

فرانتسيا تىزگىنى ءۇشىن تايتالاس

ساياسات • 26 قازان، 2021

ەربوسىن ۇلىن اۋىر سىناق كۇتىپ تۇر

كاسىپقوي بوكس • 26 قازان، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار