پارلامەنت • 21 ماۋسىم، 2021

پارلامەنت رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەپتى بەكىتتى

18 رەت كورسەتىلدى

م.اشىمباەۆ پەن ن.نىعماتۋليننىڭ قاتىسۋىمەن پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى ءوتتى. وندا پارلامەنت دەپۋتاتتارى ۇكىمەت پەن ەسەپ كوميتەتىنىڭ 2020 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەپتەرىن بەكىتتى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

پارلامەنت سونداي-اق كونستيتۋتسيالىق زاڭدىلىقتىڭ جاي-كۇيى تۋرالى كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ توراعاسى قايرات ءماميدىڭ جولداۋىن جانە ەلءىمىزدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋ جونىندە ۇكىمەتتىڭ قابىلداپ جاتقان شارالارى تۋرالى پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ بايانداماسىن تىڭدادى.

سەناتتىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ولگا پەرەپەچينا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەپتەر بويىنشا قوسىمشا بايانداما جاسادى. ول رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى اتقارۋداعى اسا ماڭىزدى ماسەلەلەرگە توقتالدى.

«رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىستەرىندە جىل سايىن ۇلتتىق قوردان ترانسفەرت ءوسىپ كەلەدى: 2020 جىلى ول 40%-دى قۇرادى. پاندەميا جاعدايىنىڭ جاقساراتىنىنا سەنىم جوق، ال مەملەكەتتىك مىندەتتەمەلەر كولەمى ءوسە ءتۇسۋدە، الەۋمەتتىك سالاعا ارنالعان شىعىستار رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كولەمىنىڭ 40%-دان استامىنا جەتىپ وتىر. داعدارىس كەزەڭىندە بۇل شارا ءماجبۇرلىك ءارى نەگىزدءى بولىپ وتىر. بىراق الەمدىك ەكونوميكانىڭ تۇبەگەيلى وزگەرۋى اياسىندا شيكىزاتتىق ەمەس كىرىستەردىڭ جاڭا كوزدەرىن ىزدەۋ جانە ەلىمىزدىڭ بولاشاق ۇرپاق قارجىسىن باسقارۋ تاسىلدەرى مەن «قاۋىپسىزدىك جاستىعىن» قايتا قاراۋ قاجەت»، دەپ اتاپ ءوتتى سەناتور ولگا پەرەپەچينا.

ول سونىمەن قاتار ءوز بايانداماسىندا جاڭا بيۋدجەت ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسىن ايقىنداۋ، تسيفرلىق شەشىمدەرگە نەگىزدەلگەن سالىقتىق جانە كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدى تۇبەگەيلى وڭايلاتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ازىرلەۋ، سونداي-اق سىرتقى قارىز قارجىسىن جوسپارلاۋ مەن پايدالانۋدىڭ جۇرتشىلىق ءۇشىن بارىنشا اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

ولگا پەرەپەچينا كاسىپكەرلەرگە قولجەتىمدى نەسيە بەرۋ تىزبەگىنەن دەلدالداردى شىعارۋدى، سونداي-اق جىلدار بويى پايدالانىلماعان قارجىنى بيۋدجەتكە قايتارۋ جانە ولاردى باسقا باسىم باعىتتارعا قايتا ءبولۋءدى نەگىزگى ۇسىنىستارىنىڭ ءبىرى رەتىندە اتادى.

سەناتورلار بىرلەسكەن وتىرىس بارىسىندا مينيسترلەر كابينەتىنىڭ مۇشەلەرىنە دە سۇراق قويدى. ماسەلەن، سەرگەي كارپليۋك تولەم بالانسىنىڭ تاپشىلىعى ماسەلەسىن كوتەردى جانە جاعدايدى جاقسارتۋ جونىندەگى شارالاردى تەز ارادا قابىلداۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

«وتكەن جىلى تولەم بالانسىنىڭ اعىمداعى شوتى 6،3 ملرد. تاپشىلىقپەن اياقتالدى. قازاقستاندا ەاەو ەلدەرى اراسىندا تولەم بالانسىنىڭ اعىمداعى شوتىندا كولەمى ەڭ ۇلكەن تاپشىلىق قالىپتاسقانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. تولەم بالانسىنىڭ تاپشىلىعى 2015 جىلدان بەرى بايقالىپ كەلەدى. مۇنداي جاعداي ءبىزدىڭ يمپورتقا تاۋەلدى ەكەنىمىزءدى جانە ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەرىمىزدىڭ جۇزەگە اسپاعانىن جاقسى كورسەتەدى»،  دەدى سەناتور.

سەناتور ابدالى نۇراليەۆ ءوز سۇراعىندااۋىلدى دامىتۋ پروبلەمالارى مەن ونى قارجىلاندىرۋ شارالارىن كوتەردى. ول اۋىلدى دامىتۋدىڭ تاسىلدەرى مەن باسىمدىقتارىن قايتا قاراۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتىپ، بىرقاتار سالالىق مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا قاراماستان، قويىلعان ماقساتتاردىڭ بارىنە ءالى قول جەتپەگەنىن اتاپ ءوتتى. اۋىلداردىڭ 36%-ىندا ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتالماعان، 105 اۋىلدا تاسىمال سۋ پايدالانىلادى. جەرگىلىكتى ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىنىڭ 45%-دان استامى جوندەۋدى تالاپ ەتەدى، ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنىڭ 58%-ى توزعان.

سەنات دەپۋتاتى ولگا بۋلاۆكينا ەلىمىزدىڭ «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن كوتەردى. بۇل جاڭارتىلاتىن جانە بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ۇلەسى 2030 جىلعا قاراي 15%-عا دەيىن ۇلعايتىلۋى ءتيىس ەكەنىن ەسكەرە كەلگەندە اسا ماڭىزدى. الايدا، سەناتوردىڭ پىكىرىنشە، قازىر بۋلانۋ گازدارى شىعارىندىلارىن رەتتەۋدە ىنتالاندىرۋ پرەفەرەنتسيالارى جوق، تەحنولوگيالار قۇنى - جوعارى، سول سياقتى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى جابدىقتاردىڭ توزۋ دەڭگەيى دە جوعارى. دەپۋتات وسىنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋىمىزدى باياۋلاتادى، دەپ سانايدى.

سونداي-اق سەناتورلار نۇرتورە ءجۇسىپ پەن دانا نۇرجىگىتوۆا مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندەگى جانە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدەگى پروبلەمالىق ماسەلەلەردى اتاپ ءوتتى.

پارلامەنت قارالعان ماسەلەلەردىڭقورىتىندىسى بويىنشا ۇكىمەت پەن ەسەپ كوميتەتىنىڭ 2020 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەپتەرىن بەكىتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

«ساتەمىر حان» كىم؟

رۋحانيات • كەشە

«ەسىل وزەن»

ونەر • كەشە

تاسادا قالعان تۇلعا

تاريح • كەشە

ساحنا سۋرەتكەرى

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار