وقيعا • 18 ماۋسىم، 2021

جاپپاي اقتاۋ جۇمىستارى جاندانا تۇسۋدە

41 رەت كورسەتىلدى

پەتروپاۆلعا پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن 2020 جىلدىڭ 24 قاراشاسىندا قۇرىلعان مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ جوبالىق ءوفيسىنىڭ باسشىسى سابىر قاسىموۆ باستاعان كوميسسيا مۇشەلەرى كەلىپ، ايماقتىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىمەن تانىستى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

دەلەگاتسيا قۇرامىندا پرەزيدەنت اپپاراتى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرى نۇرعالي مامىتوۆ، مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ وكىلى ساۋلە ماجكەنوۆا، ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى، جوبالىق ءوفيستىڭ قىزمەتكەرى اجار راحىمبەكوۆا بولدى.  

قازىر رەسپۋبليكا بويىنشا عالىمدار مەن ساراپشىلاردان قۇرالعان 11 جۇمىس توبى ىستەسە سولتۇستىك قازاقستاندا 7 جۇمىس توبى ىستەيدى. اسىرەسە، ناۋرىز ايىنان بەرى ايماقتىق جۇمىس توبى قىزۋ جۇمىستارعا كىرىسكەن. ايماقتىق كوميسسيانىڭ بارلىق جۇمىسىنا باسشىلىق جاساۋدى وبلىس اكىمءىنىڭ ورىنباسارى عاني نىعىمەتوۆ ءوز موينىنا العان، ال توپتاردىڭ جۇمىسىن كوميسسيا مۇشەسى، وبلىستىق ءارحيۆتىڭ باسشىسى، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ساۋلە مالىكوۆا ۇيلەستىرۋدە.

كەزدەسۋگە ايماقتىق كوميسسيانىڭ بەلسەندى قۇرامى قاتىستى. ءوزىنىڭ سوزىندە عاني نىعىمەتوۆ تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى قارساڭىندا كوميسسيا جۇمىسىنىڭ ءمانى مەن ماڭىزى ارتا تۇسەتىنىن اتاپ ءوتتى.

ء«بىز كەڭەس وداعىنىڭ كەشىرىلمەيتىن قاتەلىكتەرىن اشكەرەلەپ، وعان ساياسي باعا بەرۋ جولىندا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز»، دەدى ول.

سابىر قاسىموۆ قۋعىن-سۇرگىننىڭ بارلىق زاردابىنىڭ نەگىزگى بولىگى، ياعني 80 پايىزدايى قازاقستاندا قازاق حالقىنىڭ باسىنا تۇسكەنىن ايتتى.

«كىشى وكتيابر» سياقتى ەكسپەريمەنتتەردىڭ قىرعىنى ءتىپتى تۇگەلدەي قازاقتىڭ باسىنا تۇسكەن. قازىر زەرتتەلىپ جاتقان اۋداندىق ارحيۆتەردەن دە بۇرىن ەشكىم اشپاعان دەرەكتەر تابىلىپ جاتىر. بۇلارداعى كوپتەگەن قيعاش فاكتىلەر، ادامنىڭ قۇقى مەن بوستاندىعىنىڭ اياققا باسىلۋ سۇمدىقتارى ءتىپتى جابايى جولدارمەن جاسالعان. بۇرىنعى قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن اقتاۋ تۋرالى زاڭدا ءبىزدىڭ قوعامىمىزعا ءتان كوپتەگەن سپەتسيفيكالار كوزگە ىلىنبەي، وزگە ەلدەردىڭ وسى تاقىلەتتەس زاڭى عانا نەگىزگە الىنعان. ونىمەن تەك تاركىلەنگەن ءىرى بايلار عانا اقتالعان. ال «ورتاشا» نەمەسە جالا جابىلىپ ايدالعان، اتىلعان كەدەيلەر مۇلدە اقتالماعان. حالىقتىڭ شەكارانىڭ بارلىق پەريمەترى بويىنشا سىرتقا اعىلعانى، ولاردى قۋىپ جەتكەن وگپۋ جەندەتتەرىنىڭ قىرعىنعا ۇشىراتقانى، قانشاما ادامداردىڭ قىرىلعانى ەشقاشان تولىق ايتىلماعان. قازىر وسىنداي ماسەلەلەردىڭ ءبارى تابىلۋدا»، دەدى س.قاسىموۆ.

سونىمەن بىرگە ول قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانداردى جاپپاي اقتاۋ باسقا ءبىر حالىققا نەمەسە مەملەكەتكە دەگەن قارسىلىق، وشپەندىلىك تۋدىرمايتىنىن ايتتى.

ء«بىز بۇل ماسەلەنى ەشقاشان ساياسيلاندىرماۋىمىز كەرەك. اقتاۋ جۇمىستارى تەك ستاليندىك-بولشەۆيكتىك رەجىمنىڭ قىلمىستارىن اشۋعا باعىتتالعان. قۋعىن-سۇرگىنگە بارلىق حالىقتاردىڭ وكىلدەرى ۇشىرادى. سونىڭ ىشىندە ەڭ كوپ ازاپ شەككەندەردىڭ ءبىرى ورىس حالقىنىڭ وكىلدەرى»، دەدى ول.

س.قاسىموۆ سولتۇستىك قازاقستانداعى ايماقتىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا جوعارى باعا بەرىپ، ونىڭ جۇمىسى جاقسى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى.

وسىدان كەيىن بارلىق جۇمىس توپتارىنىڭ باسشىلارى وزدەرىنىڭ ارەكەتتەرى تۋرالى بايانداپ بەردى. اقتاۋ جۇمىستارىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىن ۇعا الماي، تەك تاريحي قۇجاتتارداعى جازبالارعا بايلانىپ قالعاندار دا بار ەكەندىگى كورىنىپ قالدى. اتاقتى 58-ءشى باپپەن سوتتالعانداردىڭ ءبارىن اقتايتىن بولساق قارۋلى كوتەرىلىسكە شىعىپ، قىزىلداردىڭ كەڭەستىڭ قىزمەتكە قويعان جازىقسىز ادامدارىن دا ولتىرگەندەردى دە اقتاۋىمىز كەرەك پە دەگەن سەكىلدى سۇراقتار دا بولدى. وعان كوميسسيا ەشكىمدى اقتامايتىنىن، تەك فاكتىلەردى تەگىس انىقتاپ، ارتىنان سارالاناتىندىعى تۋرالى جاۋاپ بەرىلدى.

ارينە، جازىقسىز جانداردى ولتىرگەندەردى اقتاۋعا بولمايتىندىعى بەلگىلى. بيلىككە دەگەن قارسىلىق تەك بەيبىت جولمەن جاسالۋى كەرەك-ءتى. بىراق بولشەۆيكتەر بەيبىت جولمەن قارسىلىق بىلدىرگەندەردى تۇگەل قىرىپ تاستاماسا دا تەگىس تۇرمەلەرگە توعىتاتىندىعى حاق. سوندىقتان ول كەزدەگى قارسىلىقتىڭ ەرەكشەلىگى دە ارتىنان ەسكەرىلەتىن بولار.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار