ەكونوميكا • 17 ماۋسىم، 2021

نەسيە كورسەتكىشى ارتتى

829 رەت كورسەتىلدى

2021 جىل باستالعالى وتاندىق بانك سەكتورىنىڭ كورسەتكىشتەرى وڭ باعىتقا قاراي ويىسقان. ماسەلەن، بانك اكتيۆتەرى 5،9 پايىزعا ارتىپ، ەكونوميكاعا ۇسىنعان نەسيەلەرى 3،3 پايىزعا وسكەن. كورپوراتيۆتىك سەكتوردى نەسيەلەۋ دەڭگەيى دە 0،8 پايىزعا ارتقان. بۇل بانكتەردە شىعىنداردى تانۋ جانە جۇمىس ىستەمەيتىن كرەديتتەردى ەسەپتەن شىعارۋ پروتسەستەرىنىڭ جالعاسۋىنا بايلانىستى، دەپ تۇسىندىرەدى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى.

بانك سەكتورىن قاداعالاۋ ساياساتىنىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى تۋرالى ايتقان اگەنتتىك توراعاسى ءمادينا ابىلقاسىموۆا داعدارىسقا قارسى دەر كەزىندە قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقاسىندا سوڭعى ەكى جىلدا جۇمىس ىستەمەي تۇرعان نەسيە دەڭگەيى 7،4-تەن 6،9 پايىزعا دەيىن تومەندەدى دەيدى.

– ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ قۇلدىراۋى جەكەلەگەن بانكتەردىڭ نەسيە پورتفەلدەرىنە كەرى اسەر ەتكەنى بەلگىلى. سوعان بايلانىستى جىل باسىنان بەرى تولەنبەي تۇرعان نەسيە كورسەتكىشى 6،9-دان 7،6 پايىزعا ءوستى. جۇيە بويىنشا جۇمىس ىستەمەيتىن قارىزداردىڭ 132 ملرد تەڭگەگە ۇلعايۋى جەكەلەگەن بانكتەر بويىنشا پروۆيزيالارمەن 100 پايىز وتەلگەن جانە بانك سەكتورىنا قاۋىپ توندىرمەيتىن NPL وسۋىمەن بايلانىستى بولدى، – دەيدى توراعا.

سونىمەن قاتار م.ابىلقاسىموۆا قارجى نارىعىنا قاتىسۋشىلار ءۇشىن قاداعالاۋ ساياساتىنىڭ اشىقتىعى مەن بولجامدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا شارالار قابىلدانىپ جاتقانىن، بانكتەردىڭ ناقتى قارجىلىق جاعدايىن تولىققاندى سارالاۋ ماقساتىندا اكتيۆتەردىڭ ساپاسىن تۇراقتى باعالايتىن جانە قاداعالايتىن سترەسس-تەستىلەۋ قۇرالدارى ەنگىزىلە باستاعانىن مالىمدەدى.

–  بانكتەردى قاداعالاۋ سالاسىنداعى زاماناۋي جانە ءتيىمدى حالىقارالىق تاجىريبەلەردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا اگەنتتىك بانكتەردىڭ تاۋەكەلدەرىن باعالاۋدىڭ ستاتيستيكالىق مودەلدەرى نەگىزىندە سترەسس-تەستىلەۋ ءادىسناماسىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل باستاما ەكونوميكانىڭ داعدارىستى جاعدايلارىندا بانكتەر كاپيتالىنىڭ دايىندىعىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بيىل اگەنتتىك قاداعالاۋ سترەسس-تەستىلەۋدى قاناتقاقتى رەجىمدە جۇرگىزبەك. تاۋەكەلگە باعدارلانعان قاداعالاۋ قۇرالدارىن كەڭەيتۋ جۇمىستارى جالعاسادى. 2021 جىلى كاپيتالعا ارنالعان جەكە قاداعالاۋ ۇستەمەسىن ەسەپتەۋ ءادىسناماسىن جانە ونى بانك سالاسىنىڭ تاۋەكەلىنە بايلانىستى قولدانۋ ءتارتىبىن ازىرلەيمىز، ول رەتتەۋشىنىڭ قاداعالاۋ پراكتيكاسىنا 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەنگىزىلەتىن بولادى، – دەيدى م.ابىلقاسىموۆا.

سونىمەن قاتار اگەنتتىك باسشىسى بيزنەسكە جانە حالىققا قولداۋ كورسەتۋ، قارجى جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىنداعى داعدارىسقا قارسى شارالارعا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، پاندەميانىڭ بانك سەكتورىنىڭ ورنىقتىلىعىنا اسەرىن بارىنشا ازايتۋ ءۇشىن 2020 جىلدىڭ ناۋرىزىنان باستاپ، كاپيتال مەن وتىمدىلىكتىڭ جەتكىلىكتى كولەمىن بەرۋگە باعىتتالعان ۋاقىتشا پرۋدەنتسيالىق رەتتەۋ شارالارى قابىلدانعان.

– پروۆيزيالاردى ەسەپتەۋ كەزىندە «تۇراقتى» دەپ تانىلاتىن كەپىلدەر تىزبەسىنە ءمجا جوبالارى جانە كۆازيمەملەكەتتىك كومپانيالاردىڭ («سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق، «بايتەرەك» ۇبح» اق) كەپىلدىكتەرى ەنگىزىلدى، كاپيتالدىڭ جەتكىلىكتىلىگى مەن ءبىر قارىز الۋشىعا كەلەتىن تاۋەكەلدى ەسەپتەۋ كەزىندەگى ءوتىمدى قامتاماسىز ەتۋ تىزبەسى كەڭەيتىلدى. كرەديتتىك تاۋەكەلدەردىڭ ساقتالۋى جانە ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سەكتورلارىنىڭ تەڭ قالپىنا كەلمەۋىنىڭ جاعدايىندا بانك سەكتورى ەكونوميكاعا جانە ءوز كليەنتتەرىنە قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرۋدا، – دەيدى ول.

ءسوز باسىندا ەكونوميكانى نەسيەلەۋ جىل باسىنان بەرى 3،3 پايىزعا ءوستى دەگەندى ايتىپ ەدىك. بۇل نەسيە كولەمىنىڭ 15،1 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايۋىن ايعاقتايدى. ال كورپوراتيۆتىك سەكتوردى نەسيەلەۋدىڭ 0،8 پايىزعا كوبەيۋى، اتالعان سەكتورعا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەن 7،2 ترلن تەڭگە قاراجات كەلىپ تۇسكەنىن راستاماق. سونداي-اق اگەنتتىك باسشىسى بولشەك نەسيەلەۋ سەگمەنتىندە كرەديتتەۋ تاۋەكەلى جوعارى تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەردەن تاۋەكەلى ازىراق يپوتەكالىق قارىزدارعا قاراي بىرتىندەپ اۋىسىپ جاتقانىن ايتادى. ماسەلەن، جىل باسىنان بەرى جەكە تۇلعالارعا كرەديتتەر، نەگىزىنەن، تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەردىڭ 6،1 پايىزعا ۇلعايۋى ەسەبىنەن 5،6 پايىزعا وسكەن. ال بىرجولعى زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ ەسەبىنەن يپوتەكالىق كرەديتتەردى وتەۋدى ەسەپتەگەندە يپوتەكالىق پورتفەلدىڭ ءوسۋى 3،4 پايىزدى قۇراعان.

2020 جىل شەڭبەرىندە جانە بيىلعى ءتورت ايدا «شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋ باعدارلاماسى»، «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى»، «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025» سياقتى مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا بيزنەسكە 2 ترلن تەڭگەدەن استام اقشا قۇيىلىپتى.

– مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن سەكتورلارىنداعى شوب سۋبەكتىلەرىنە قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن توتەنشە جاعداي رەجىمى جاريالانعان ساتتەن باستاپ 12 اي كەزەڭگە (2020 جىلدىڭ 16 ناۋرىزىنان باستاپ 2021 جىلدىڭ 15 ناۋرىزىنا دەيىن) شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ بارلىق كرەديتى بويىنشا پايىزدىق مولشەرلەمەلەردى جىلدىق 6 پايىزعا دەيىن سۋبسيديالاۋ تەتىگى ىسكە قوسىلدى. قازىر 4 055 شوب سۋبەكتىسى 22،3 ملرد تەڭگە سوماعا سۋبسيديا الدى، – دەپ مالىمدەدى ابىلقاسىموۆا.

جالپى سوڭعى ءۇش جىلدا كليەنتتەردىڭ بانكتەر الدىنداعى كەشىكتىرىلگەن قارىز دەڭگەيى 14،5-تەن 9،7 پايىزعا دەيىن قىسقارعان. ء«بىرىنشى نەسيە بيۋروسىنىڭ» مالىمەتىنشە، ازىرگە نەسيە بەرۋ تۇرعىسىنان بانكتەر قازاقستانداعى ۇلكەن كۇش بولىپ قالىپ وتىر. ولاردىڭ ۇلەسىنە جالپى ۇسىنىلعان قارىزدىڭ 74 پايىزى تيەسىلى. بەرىلگەن نەسيەنىڭ 67 پايىزى بيزنەس-سالانىڭ ەنشىسىنە تيسە، 33 پايىزى – بولشەك نەسيەلەۋ سەگمەنتىنىڭ ۇلەسىندە.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اقپاراتتىق حابارلاما

ەگەمەن قازاقستان • كەشە

دوللار تاعى دا ارزاندادى

ەكونوميكا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار