جامبىل بەينەسىن جازعان قىلقالام شەبەرلەرى اقىن ءومىرىنىڭ كەڭ تانىلعان, سوڭعى ون جىلىن كوبىرەك قامتىعان. جامبىلدى تىرشىلىگىندە ءوز كوزىمەن كورىپ بەينەلەگەن ب.چەكالين, ءا.قاستەەۆ, ر.ارداتوۆ, ن.ياگودكين سەكىلدى شەبەرلەر دالا پەرزەنتىنىڭ قارتتىق شاعىن ءدال كەيىپتەيدى. ب.چەكاليننىڭ: «جامبىل تۋىندىلارى كۇندەلىكتى ومىرمەن ۇشتاسىپ جاتتى, كەيىپكەردىڭ ءاربىر ءساتىن كوزدەن تاسا جىبەرمەي بەينەلەۋگە تىرىستىم» دەۋى تەگىن ەمەس. جامبىل تاقىرىبىنداعى توپتاماسى ۇلى جىراۋدىڭ ءومىر جولىن كەنەپ ارقىلى باياندايتىن كەڭ كولەمدى مونوگرافياعا اينالعان سۋرەتشى اقىن جىرلارىن جان دۇنيەسىمەن زەردەلەگەنى انىق.
جامبىل بەينەسىنە بىرنەشە رەت توقتالعان ءا.قاستەەۆ تە اقىنعا ارناپ «حالىق اقىنى جامبىلدىڭ پورترەتى» (1937), «جامبىل دوستارى اراسىندا» (1971) اتتى تۋىندىلارىن جارىققا شىعاردى. ونەرتاۋشى لاۋرا ابىلداەۆانىڭ پايىمىنشا: ء«ا.قاستەەۆ جامبىلدى قانشا رەت بەينەلەسە, سونشا رەت ءبىرىن-ءبىرى قايتالامايتىن كەلبەت جاسادى. ول وتكەن ەڭبەكتەرىن قايتالاماۋ ءۇشىن اقىننىڭ پسيحولوگيالىق ىشكى جان دۇنيەسىنىڭ الۋان قىرىن اشا ءبىلدى».
جامبىل اقىننىڭ جارقىن بەينەسى ءمۇسىن ونەرىنەن دە تىس قالعان جوق. 1938 جىلى قازاقستانعا كەلىپ, جامبىلدى ءوز كوزىمەن كورە ءجۇرىپ, ونىڭ بەينەسىن جاساۋمەن اينالىسقان ماسكەۋلىك مۇسىنشىلەردىڭ ءبىرى, ي.اندرەەۆ ەدى. تاعىلىمدى تۇلعانى تاستان قاشاعان تالانت يەسى يمپرەسسيونيستىك تاسىلدە كەيىپكەردىڭ ءبىر ساتتىك كوڭىل كۇيىن ءدال كورسەتكەن.
قازاقستاننىڭ ءمۇسىن ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ح.ناۋرىزباەۆ ءوز شىعارماشىلىعىندا جامبىلدىڭ بالالىق شاعىنان باستاپ, قارتايعانعا دەيىنگى ارالىقتاعى بۇكىل ءومىرىن قامتىعان تۋىندىلار توپتاماسىن جارىققا شىعاردى. كورمە قابىرعاسىنان ح.ناۋرىزباەۆتىڭ «جاس جامبىلدىڭ باس بەينەسى» (1950) مەن قاريا «جامبىلدىڭ پورترەتى» (1966) تۋىندىلارىن كورۋگە بولادى. سونىمەن قاتار ءمۇسىنشىنىڭ قولادان جاسالعان «جاس جامبىل» (1958) اتتى تۋىندىسى ءا.قاستەەۆ مۋزەيىنىڭ تۇراقتى ەكسپوزيتسياسىندا ورنالاسقان. بۇل جۇمىسىندا ءمۇسىنشى جالاڭ اياق دالا كەزىپ, دومبىراسىنا قوسىلىپ ءان سالىپ كەلە جاتقان بالا اقىندى تۇتاس تۇلعاسىمەن كورسەتكەن.
– «باقىت تۋرالى جىر» كورمەسىندەگى شەبەرلەر قولتاڭباسى «حح عاسىردىڭ گومەرى» – جامبىل جاباەۆتىڭ ەپيكالىق بەينەسىن ناقتى كورسەتۋگە تىرىسقان. جامبىل جىرلارىنداعى ىزگىلىك پەن ادىلدىك پاتشالىعى تۋرالى ادامزاتتىڭ ماڭگىلىك ارمانى, بارلىق ۋاقىتتا ادامدى بىرىكتىرگەن باقىتتى جارقىن بولاشاققا دەگەن ءۇمىت ايتىلادى, – دەيدى لاۋرا ابىلداەۆا.
الماتى
