جيىندا ءسوز العان ءتىل ساياساتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ادىلبەك قابا ءتىل ۇيرەتۋدە ءتيىمدى ءتاسىل تاڭداي ءبىلۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
«ۇيرەنۋشىنىڭ ءتىلدى تەز مەڭگەرۋىنە ناتيجەلى ءادىستىڭ وڭ اسەر ەتەرى ءسوزسىز. سوندىقتان ءتىل ۇيرەتۋدە, ەڭ باستىسى, ءتيىمدى ءتاسىل تاڭداي ءبىلۋىمىز قاجەت. امبەگە ايان, بۇرىن بەكىتىپ بەرگەن ۇلگىدەن اۋىتقۋعا تىيىم سالىناتىن, قازىر ءبىردى-ەكىلى ادىستەمەمەن شەكتەلىپ وتىراتىن كەز ەمەس. اۋديتوريامىزدىڭ ءوزى – سان الۋان. ساندىق ءداۋىردىڭ جەدەل دامىعانى سونشالىق, ينتەرنەتتىڭ ءوزى قالىپ, گادجەتكە اۋىسىپ جاتىر. بۇل دامۋ كوشى ۇردىسىنەن كەيىن قالۋعا بولمايدى», دەدى كوميتەت توراعاسى.
ونىڭ ايتۋىنشا, وتكىزىلىپ وتىرعان سەمينار تاجىريبە جيناقتاۋ ماقساتىندا وقىتۋشىلار مەن ادىسكەرلەرگە ءتىل ۇيرەتۋ ادىستەمەسى بويىنشا اۆتورلىق ادىستەمەلەردى ازىرلەۋ جانە قالىپتاستىرۋ جايلى مول مالىمەت بەرۋدى, ۇزدىك ادىستەمەلىك يدەيالاردى القاعا سالۋ مەن ادىستەمەنى جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى.
ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور جاۋىنباي قاراەۆ«فۋنكتسيونالدىق ساۋاتتىلىقتى قالىپتاستىرۋداعى پەداگوگيكالىق تەحنولوگيالاردىڭ ماڭىزى» اتتى بايانداماسىندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنجاڭارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن وقىتۋدىڭ ۇشولشەمدى ادىستەمەلىك تەحنولوگياسىنىڭ ەرەكشەلىگى جايلى ءوز يدەيالارىن جەتكىزدى.
«قازىرگى كەزدە ءبىلىم سالاسىندا ءارتۇرلى رەفورمالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بىراق قوعامدا ونىڭ ناتيجەسى جەتكىلىكسىز ەكەنى ءجيى ايتىلادى. سەبەبى رەفورمالاردىڭ تاقىرىپتىق عىلىمي نەگىزى تەرەڭىنەن جۇرگىزىلمەيدى.
بۇگىنگى زامان تالابىنا ساي وقۋشىلار ءوز بەتىمەن ىزدەنىپ, ءبىلىم الۋى ءتيىس. بىراق بۇل وڭاي ءىس ەمەس. ودان بولەك كوماندالىق ادىسپەن ءبىلىم الۋدى شىڭداۋ كەرەك. كوماندالىق ادىسپەن جەكە ءادىستى ۇشتاستىرا وتىرىپ وقۋشىنى بىلىمگە جەتەلەۋ – قازاق مەكتەپتەرىندە اقساپ تۇرعان, اكتۋالدى ماسەلە. عىلىمي نەگىزگە قۇرىلعان, ءۇش ولشەمدى جۇيەنى قولدانىسقا ەنگىزسەك, وقۋشىلاردا ساباققا دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتا تۇسەر ەدى. بۇل قازاق ءتىلىنىڭ دامۋىنا دا ۇلەس قوسادى», دەيدى ج.قاراەۆ.
ال گۇلميرا ابىلماجىنقىزى قازاق ءتىلىن شەت ءتىلى رەتىندە وقىتۋ تاجىريبەسىندە قالىپتاسقان كوپ جىلدىق سىناقتان وتكەن اۆتورلىق ادىستەمەسىمەن تانىستىردى. ونىڭ ادىستەمەسى ءاربىر ءتىل ۇيرەنۋشىنىڭ قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋعا باعىتتالادى. گ.ابىلماجىنقىزىنىڭ ايتۋىنشا, ءتىل ۇيرەنۋشىنىڭ ءتىلدى ۇيرەنۋدەگى قابىلەتى مەن ەرەكشەلىگىن انىقتاۋ ارقىلى گرامماتيكالىق جانە لەكسيكالىق وقۋ ماتەريالدارىن ء«تۇسىنۋ-قابىلداۋ-انا تىلىمەن سالىستىرۋ» مەحانيزمىنە نەگىزدەپ وقىتۋ ناتيجە بەرەدى.
ء«ار قازاق ءتىلى مۇعالىمىنىڭ ارتىندا بۇكىل ۇلت تۇر. قوناەۆ اتامىز ايتقانداي, قازاقتىڭ رۋحى مەن نامىسىن ساقتاۋ –ۇستازداردىڭ قولىندا.دەگەنمەن ولارعا دە ادىستەمەلىك, كاسىبي جاعىنان قولداۋ كەرەك. ءوز كەزەگىمدە وسى سەميناردا 5 ءتۇرلى اۆتورلىق وقۋلىعىمدا قولدانىلعان قازاق ءتىلىن جەڭىل ۇيرەتۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن ءادىس-تاسىلدەرگە توقتالعىم كەلەدى. ءبىرىنشى, دىبىستاردى دۇرىس ايتۋدان باستايمىن. قازاق تىلىندە بىرنەشە ارىپتەردىڭ ءارتۇرلى دىبىستالۋى مەن جازىلۋى بار. وسى نارسەلەرگە ءبىرىنشى ساباقتاردا باسا نازار اۋدارىلادى.
ەكىنشى, ەسەپتىك سان ەسىمدەرگە توقتالۋ جانە ماتىندە سان ەسىمدەردىڭ قولدانىلۋى.
ءۇشىنشى, كوپتىك جالعاۋلارى جالعانبايتىن سوزدەردى قاراستىرۋ. ورىس تىلىندە قولدانىلاتىن كوپتىك جالعاۋلارىنىڭ قازاق تىلىندە وزگەرىستەرگە ۇشىرايتىنىن ەسكەرتۋ.
ءتورتىنشى, تاۋەلدىك جالعاۋلارى. تاۋەلدىك جالعاۋلار مەن ەسىمدىكتەر – قازاق ءتىلىنىڭ «اتا-اناسى». بالالارعا سوزدىكپەن جۇمىس جاساتۋ دا وتە ماڭىزدى. جانە جاتتاۋ, جاتتاتۋ كوپ جاعدايدا دۇرىس ەمەس, وقۋشىلارعا ەستە ساقتاتۋ ارقىلى قايتالاتقان دۇرىس.
ءار ساباق اشىق ساباق رەتىندە ءوتۋى ءتيىس. ەگەر جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنسەك, قازاق ءتىلى – ەڭ وڭاي ءتىل. ءتىلدىڭ دامۋى بىزبەن سىزگە بايلانىستى», دەيدى گ.ابىلماجىنقىزى.
ءنۇربيبى قادىر,
ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ«جۋرناليستيكا» فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتى
