ءبىلىم • 09 ماۋسىم, 2021

باستاۋىشتىڭ باعبانى

440 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە التى جاسار بالاسىنىڭ بولاشاعىن ويلاعان اتا-انا الدىمەن مۇعالىم ىزدەيتىن بولعان. مەكتەپ تۋرالى مالىمەتكە سىرتتاي قانىعىپ, باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدەرى جونىندە كوبىرەك بىلگىسى كەلەدى. بالانىڭ ءبىلىم جولىنداعى العاشقى كۇنىنەن باستاپ الار ساۋاتىنىڭ ساپاسى مەن ءتالىم-تاربيەنىڭ ماڭىزى ەرەكشە ەكەنى ءمالىم. وسى ورايدا «روزانىڭ سىنىبىنا قابىلدانسا ەكەن» دەيتىن شىمكەنتتىك اتا-انا كوپ.

باستاۋىشتىڭ باعبانى

ءومىر ەسىگىن اشقاننان, اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ جاساعان كومەكتەرى وڭ ناتيجە بەرە قويماعان روزا مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ ءبىرى بولدى. بۇل قيىندىققا مويىمادى, قايتا قاتارىنان قالماۋعا, الدى بولۋعا تىرىسىپ, بيىككە ۇمتىلدى. ء«ومىردىڭ ءاربىر تابالدىرىعى جاڭا ورتا: مەكتەپ, جوعارعى وقۋ ورنى, قىزمەت ورنى. ءاربىر جاڭا ورتا – مەن ءۇشىن ۇلكەن كۇرەس. مەن ەشكىمنىڭ اياپ, مۇسىركەپ قاراعانىن ۇناتپادىم. كوپ ىزدەنىپ, ءوز ەڭبەگىممەن جەكە تۇلعا ەكەنىمدى دالەلدەگىم كەلدى. وسى تالپىنىس مەنى باسەكەگە قابىلەتتى, سۇرانىسقا يە ۇستاز بولۋعا جەتەلەپ وتىردى. ومىرىمدە ۇلكەن قۋا­نىشىم ەركەجان ەسىمدى قىزىم بار. اللا بۇيىرسا, بيىل جوعارى وقۋ ورنىن اياقتاپ, اعىلشىن ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولادى. قازىرگى مەكتەپ – مادەنيەتتىڭ, ءبىلىم مەن تاربيەنىڭ وشاعى, وقۋشىنىڭ جەكە تۇلعا بولىپ فۋنكتسيونالدى ساۋاتتى قالىپتاسۋىنا, ونىڭ سانا-سەزىمىن جاڭا دەڭگەيگە جەتكىزۋىنە مۇمكىندىك جاسايتىن ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرەتىن كەشەندى ورتا. وسى ورتانىڭ دۇرىس جولىن سالىپ بەرەتىن ۇستاز. ۇستاز! بۇل قاسيەتتى ءسوزدى ەستىگەندە وزىمە قانداي جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلگەنىن شىن جۇرەكپەن سەزىنەمىن. ويتكەنى الدىمدا وتىرعان ءاربىر بالا ءۇشىن مەن جاۋاپتىمىن. ال شاكىرت ءۇشىن ۇستازدان اسقان اقىلدى, ءبىلىمدى ادام بولمايدى. كەز كەلگەن ادام مۇعالىم ماماندىعىن الىپ شىعۋى مۇمكىن, بىراق ناعىز ۇستاز بولۋ ءۇشىن ۇلكەن ەڭبەك پەن توزىمدىلىك قاجەت», دەيدى ۇلاعاتتى ۇستاز.

ءيا, 1992 جىلدان بەرى, ياعني باس­تاۋىش سىنىپ مۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىنە 30 جىلعا اياق باسقان روزا كەرىمبەكوۆا قانشاما بالانى ءبىرىنشى سىنىپقا قابىلداپ, ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتتى. ءاربىر بالا قايتالانباس ءبىر عاجايىپ الەم دەسەك, سول زەرتتەلمەگەن تازا قۇپياعا تەرەڭ ءۇڭىلىپ, باسقاعا ۇقسامايتىن ەرەكشە قاسيەتتەرىن تانۋ, ونىڭ جۇرەگىنە, جان دۇنيەسىنە جول تابا ءبىلۋ – ۇستازدىڭ مىندەتى. «اسىرەسە, مەكتەپ تابالدىرىعىن ەندى اتتاعان بالالار تازا اق پاراق سەكىلدى. وعان نە جازساڭ, سونى وقيسىڭ. «نە ەكسەڭ, سونى وراسىڭ» دەيدى حالىق دانالىعى. ءبىزدىڭ ەڭبەگىمىز الدىمىزدا وتىرعان وقۋشىلارىمىزدىڭ بىلىمدىلىگى مەن تاربيەلىلىگى ارقىلى بايقالادى. كۇندەلىكتى مەكتەپكە قۋانىشپەن, شات كۇلكىمەن كەلگەن باقىتتى بۇلدىرشىندەردىڭ ءجۇزىن, ولاردىڭ بىلۋگە, جاۋاپ بەرۋگە تالپىنىستارىن كورۋ, اسىعىپ جارىسا قول كوتەرۋىنە كۋا بولۋ – مەن ءۇشىن ۇلكەن عانيبەت. بالا ۇستازدىڭ بويىنداعى سۇيىسپەنشىلىك پەن شىنايىلىقتى تەز سەزەدى. ءوزىنىڭ سەنىمدى اقىلشىسىنىڭ ايتقانىن بۇلجىتپاي ورىندايدى. ءتىپتى سەنىڭ ايتقاندارىڭدى قايتالاپ, ساعان ۇقساعىسى كەلەدى. مۇمكىن ۇستاز باقىتى دەگەن وسى بولار», دەيدى روزا ارشابايقىزى. شاكىرتتەرىنە عىلىم نەگىزدەرىنەن مالىمەت بەرىپ قانا قويماي, ونى دۇنيەجۇزىلىك ءبىلىم, اقپارات, ەكونوميكا كەڭىستىگىنە شىعاتىن, ياعني باسەكەگە قابىلەتتى جەكە تۇلعانى قالىپتاستىرۋ قاجەت دەپ سانايتىن روزا كەرىمبەكوۆا شىعارماشىلىقپەن جۇمىس ىستەيتىن جاڭا فورماتسيانىڭ جاڭاشىل ۇستازى. شىمكەنت قالاسىنداعى م.ح.دۋلاتي اتىنداعى №8 مامان­داندىرىلعان گيمنازيا – قالاداعى دارىندى بالالاردى ءۇش تىلدە وقىتاتىن بىردەن-ءبىر زاماناۋي ءبىلىم مەكەمەسى. كەيىپكەرىمىز وسى گي­منازيا­دا قانشاما بالانىڭ ساۋا­­تىن اشتى, 2004-2010 جىلدار ارالىعىندا «باستاۋىش سىنىپ ادىستەمەلىك بىرلەستىگىنىڭ» جەتەكشىسى بولدى. قازىر وسى بىرلەستىكتىڭ مەنتورى. ارىپتەستەرىنە قولىنان كەلگەنشە ادىستەمەلىك كومەگىن بەرىپ, ۇيرەتۋدەن جالىققان ەمەس. ءوزى دە ءاردايىم ىزدەنىس ۇستىندە, شىعارماشىلىعىن دامىتىپ وتىرادى. ىزدەنىمپاز مۇعالىم رەسپۋبليكالىق عىلىمي جوبالار كونكۋرسىنىڭ جەڭىمپازدارىن, وقۋشىلاردى عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىس­تارىنا, پاندىك وليمپيادا­لارعا دايىنداعانى ءۇشىن العىس حاتتارمەن, ديپلومدارمەن ماراپاتتالعان. كرەاتيۆتى ويىن دامىتىپ, شىعار­ماشىلىق جۇمىستارمەن اينالىسۋ بارىسىندا حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق جانە قالالىق باسىلىمداردا كوپتەگەن ماقالاسى جارىق كوردى. بۇل ەڭبەكتەرى دە جوعارى باعالانىپ, ءى دارەجەلى ديپلوم الدى. «ۇستازدىڭ ەڭبەگىنىڭ جەمىسى, ول شاكىرتىنىڭ جەڭىسى» دەمەكشى, مۇعالىمنىڭ بۇكىل ماقتانىشى – شاكىرتتەرى. «مەنىڭ شاكىرتتەرىم ءبىلىم دەڭگەيىن شىڭداۋ ماقساتىندا قالالىق «التىن ۇرپاق», «التىن قىران», «زەردە» رەسپۋبليكالىق عىلىمي جوبالار كونكۋرستارىنا, ماتەماتيكالىق «سامۇرىق», حالىقارالىق «پوني» ينتەللەكتۋالدىق سايىس­تارىنا, تاعى باسقا ءتۇرلى پاندىك وليمپيادالارعا, بايقاۋلارعا قاتىسىپ, باس جۇلدەلەردى ەنشىلەپ كەلەدى. ءار وقۋشىما ءوزىم ۇلگى بولىپ, بويىنداعى تابيعي دارىنىن اشۋعا, بولاشاقتارىنا جول سىلتەۋگە, جەكە تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋلارىنا بار كۇشىمدى سالىپ, ايانباي ەڭبەك ەتە بەرەمىن. ابىروي قاجىرلى ەڭبەك پەن كوپ ۋاقىت ءبولۋدى تالاپ ەتەتىنى انىق. دەسە دە, ەڭبەگىم ەش كەتكەن ەمەس. شاكىرتتەرىم ءاردايىم جۇلدەلى ورىنداردى يەلەنىپ, ەڭبەككە دەگەن قۇلشىنىسىم ارتا تۇسۋدە», دەيدى ر.كەرىمبەكوۆا.

ەسەلى ەڭبەگىنىڭ تاعى ءبىر جەمىسى – «100 جاڭا ەسىم» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى اتانۋى. «بۇل تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۋىن اسقاقتاتار جانە دە ەلىم, جەرىم دەيتىن جاستاردى قولدايتىن جوبا. جاسىراتىنى جوق, جوباعا قاتىسىپ, جەڭىمپاز بولۋ ماعان ۇلكەن رۋحاني بايلىق, سەرپىلىس بەردى. ءبىزدىڭ مەملەكەت جاس­تاردى قالاي قولداپ جاتقانىنا كۋا بولدىم. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن تالانتتى جاستارمەن تانىسۋ مەنىڭ بويىمدا ەرەكشە سەزىم قالدىردى. بۇل جوبادان العان اسەرىمدى ءبىر سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ەلىمىزدىڭ ءار سالاسىنان ءتۇرلى جوبالاردى ۇسىنىپ وتىرعان جاستاردى, ءوزىم سەكىلدى تۇلعالاردى كورگەنىمدە كوكىرەگىمدى قۋانىش كەرنەدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ ء«ار ۇلتتىڭ بەتكە ۇستار قايماعى بولادى. ۇلتتى ەلگە تانىتاتىن, وركەندەتەتىن دە ناعىز سىزدەرسىزدەر!» دەپ جوبا جەڭىمپازدارىنا جوعارى باعا بەرۋى قاتىسۋشىلاردىڭ بويىنداعى ۇم­تىلىستى, بولاشاققا دەگەن سەنىم مەن قۇشتارلىقتى ودان ءارى قاناتتاندىرا تۇسكەنىنە سەنىمىم مول. جوبانىڭ جەڭىمپازى بولۋ – وتە ۇلكەن مارتەبە! مەنىڭ ۇستازدىق ەڭبەك جولىمداعى قىزمەتىمدى باعالاپ, داۋىس بەرىپ, شىنايى قولداۋ كورسەتكەن ارىپتەستەرىمە, حالىققا العىسىمدى بىلدىرەمىن!», دەيدى روزا ارشابايقىزى اعىنان جارىلا.

تۇركىستان وبلىسى, تولە بي اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن روزانىڭ اتا-اناسى دا ءومىرىن بالا وقىتۋعا ارناعان جاندار. اكەسى ارشاباي – تاريح ءپانىنىڭ, اناسى ءانيپا – باستا­ۋىش سىنىپ مۇعالىمى. «تاربيە باسى – تالبەسىكتەن» دەمەكشى, اكە-شەشەسىن ۇلگى تۇتىپ مۇعالىم ماماندىعىن تاڭداپتى.

«قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» اۋقىمدى جوباسىنىڭ ءىV ماۋ­سىمى كەزەڭىنىڭ جەڭىمپازى روزا كەرىمبەكوۆا بۇگىندە لاتىن الىپپەسىن مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعان جەتكىنشەكتەرگە ۇيرەتىپ, وسى باعىتتا تياناقتى ءىس-شارالاردىڭ ۇيىتقىسى بولۋدى ماقسات ەتىپ وتىر.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

باعا تۇراقتىلىعى – باستى نازاردا

ەكونوميكا • بۇگىن, 08:55

جاڭاتاستاعى جويقىن داۋىل

ايماقتار • بۇگىن, 08:45

ىرىسىن ىزدەنىسپەن ەسەلەگەن

ەڭبەك • بۇگىن, 08:43