قازىرگى كەزدە قوعامدا ادامداردىڭ اراسىندا ءوز وزىنە قول سالۋ جيىلەپ بارادى. بۇل قاۋىپتى قۇبىلىس, اسىرەسە جاستاردىڭ اراسىندا ءجيى كەزدەسەدى. قيت ەتسە قىل ارقانعا قىلعىنىپ قالۋعا, توبەدەن ءوزىن تاستاپ جىبەرۋگە, بولماسا ادامنىڭ ويىنا الۋدىڭ ءوزى اۋىر باسقا دا جاعدايلارعا بارۋعا ءاتۇستى شەشىم قابىلداي سالادى. سونىڭ سالدارىنان قانشاما وتباسى قايعىدان قان جۇتتى. ادام بالاسى ءۇشىن ەڭ قىمبات, باعا جەتپەس بايلىق دەگەن ءومىردىڭ ءوزىن ءاپ-ساتتە قيىپ جىبەرۋ تۇك بولماي قالعانداي.
ء ومىردىڭ ءتۇرلى سوقپاقتارى ادامدى ءار قيىرعا سالادى عوي. تاعدىردىڭ دا, ءساتتىڭ دە جاس تاڭدامايتىنىن ەسكەرسەك, جالعاندا جۇمىر باستى پەندەنىڭ باسىندا ارقيلى جاعداي بولۋى مۇمكىن. پسيحولوگتەر, اسىرەسە جاسوسپىرىمدەردىڭ مۇنداي قادامعا سول قيىندىقتاردان قۇتىلۋ ءۇشىن باراتىنىن ايتادى. بىراق تالاي رەت بۇل ماسەلە كوتەرىلسە دە, ءوزىن ءوزى ولتىرۋدەن قۇتىلۋدىڭ جولى تابىلماي وتىر.
جامبىل وڭىرىندە دە سۋيتسيد ماسەلەسى وزەكتى بولىپ تۇر. «بۇگىنگى تاڭدا جاسوسپىرىمدەردىڭ ءوز وزىنە قول جۇمساۋ ارەكەتتەرى ءجيى كەزدەسۋدە. وكىنىشكە قاراي ونىڭ كوبى بالا ولىمىمەن اياقتالادى. سۋيتسيدتىك بەلسەندىلىك 14-15 جاستان باستاپ جاسوسپىرىمدەر اراسىندا كۇرت ارتادى. ال 16-19 جاس ارالىعىندا بارىنشا ءجيى ورىن الادى. اعىمداعى جىلدىڭ ءتورت ايىندا وبلىس بويىنشا سۋيتسيد جاعدايلارىنىڭ 42,8 پايىزعا تومەندەۋى تىركەلدى. وقيعا جەتىدەن تورتكە دەيىن ازايعان. بيىل ءساۋىر ايىندا ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە ءۇش قىز بەن ءبىر ۇل بالا ءوز وزىنە قول جۇمساۋعا ارەكەت جاساعان. جاسوسپىرىمدەردىڭ ءوز وزىنە قول جۇمساۋىن ازايتۋ جانە وعان جول بەرمەۋ ماقساتىندا وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسىنىڭ يۋۆەنالدىق پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى پروكۋراتۋرامەن, وبلىستىق ءبىلىم جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىمەن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن, سونداي-اق وزگە دە مۇددەلى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, جىل باسىنان بەرى 272 الدىن الۋ ءىس-شاراسىن وتكىزدى», دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسىنىڭ باستىعى راحىمبەردى اشكەەۆ. ول ءسۋيتسيدتىڭ الدىن الۋ ماسەلەسىندە بالالاردىڭ زاڭدى وكىلدەرىنە باستى نازار اۋداراتىنىن ايتتى. بۇل رەتتە اتا-انالاردىڭ بالالارىمەن سەنىمدى تۇردە سويلەسۋ, بالالارعا مۇمكىندىگىنشە جاقىن بولۋعا تىرىسۋ, بالانىڭ بوس ۋاقىتىنا جانە كۇن ءتارتىبىن ساقتاۋعا نازار اۋدارۋ دا ماڭىزدى. ال وبلىس بويىنشا ءبىلىم سالاسىنداعى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جاسۇلان اتەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى جىلدىڭ بەس ايىندا بالالارعا قاتىستى 21 وقيعا ورىن العان. ونىڭ ىشىندە 2 جاعداي وزىنە ءوزى قول جۇمساۋعا تالپىنۋ, بىرەۋى وزىنە ءوزى قول جۇمساۋ, 6 وقيعا ۇيدەن كەتىپ قالۋ سياقتى كەلەڭسىزدىكتەر بار. سول سياقتى, 12 باسقا وقيعا تىركەلگەن. وكىنىشكە قاراي 4 بالا قايتىس بولعان. قازىرگى كەزدە بارلىق ماسەلە ءتۇسىندىرىلىپ, قوعام بولىپ ونىڭ الدىن الىپ جاتقانىمەن, ءبارىبىر مۇنداي قاۋىپتى قۇبىلىستىڭ قارقىنى باسىلار ەمەس.
جالپى, ءوزىن ءوزى ءولتىرۋ – قازاقتىڭ ەجەلگى باباتانىمىنا دا, دىنگە دە جات دۇنيە. بۇل رەتتە ءاربىر ادام ءوزىنىڭ ءومىرىن, ومىرىندەگى بولىپ جاتقان بارلىق قۇبىلىستى اقىل تارازىسىنا سالىپ, سودان وڭ قورىتىندى شىعارا بىلگەنى ابزال. وسى ورايدا, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ وبلىس بويىنشا وكىلى, وبلىستىق ورتالىق «ھيباتۋللا تارازي» مەشىتىنىڭ باس يمامى بەيبىت مىرزاگەلديەۆ اتالعان ماسەلە تۋراسىندا ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى. «جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ءوز وزىنە قول جۇمساۋ تىيىلماي تۇر. وعان اپاراتىن جولداردى ءبىز اتا-انانىڭ بالامەن اراسىنداعى قارىم-قاتىناسىنان ىزدەپ كورۋىمىز كەرەك. قازىر اتا-انا باسقا الەمدە, بالا باسقا الەمدە جۇرەدى. ارادا بايلانىس جوق. مىنە, وسىدان كەلىپ بالا ءوزىن قوعامنان الشاقتاپ, جالعىز قالدىم دەپ ويلايدى. مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا دا مۇعالىم مەن بالانىڭ اراسىندا رەسمي بايلانىس قانا بار. وسىنى كورگەن بالادا «تەڭسىزدىك», «ادىلەتسىزدىك» دەگەن وي قالىپتاسادى. ءوزىنىڭ ويىن تولىق جەتكىزە بىلمەگەن بالا ۋاقىت وتە كەلە, وقشاۋلانا بەرەدى. ومىرىندە قيىندىققا تۇسكەن ادامعا اللا تاعالا جول كورسەتىپ, «يۋنۋس» سۇرەسىنىڭ 57-اياتىندا «ۋا, ادامدار! ءشۇباسىز سەندەرگە راببىلارىڭنان ناسيحات, كوكىرەكتەگى دەرتتەرگە شيپا ءارى مۇمىندەر ءۇشىن تۋرا جول مەن راقىم بولعان يسلام مەن قۇران كەلدى», دەيدى. وسى اياتتا بىزگە ءتورت نارسەنى ايتىپ وتىر. ناسيحاتقا قۇلاق سالعان ادام جۇرەكتەگى دەرتىنە شيپا تابادى. سوندا بارىپ اللانىڭ تۋرا جولىن تانىپ, راببىسىنىڭ راقىمىنا بولەنەدى», دەيدى ول. سونداي-اق بەيبىت مىرزاگەلديەۆ ءوزىن ءوزى ءولتىرۋدىڭ دىنىمىزدەگى اۋىر جاعداي ەكەنىن جەتكىزدى.
بۇگىندە قوعامدا بولىپ جاتقان قاۋىپتى قۇبىلىستارعا قارسى تۇرۋدىڭ ءوزى وڭاي ەمەس. ودان قالسا, جاستاردىڭ ساناسىن جاۋلاپ, ەركىن العان ينتەرنەت دەگەن نارسە تاعى بار. مۇندا دا تولقىمالى كەزەڭدە جۇرگەن جاستاردى ءتۇرلى ارەكەتكە يتەرمەلەيتىن, ويىنا ارنەنى سالاتىن نارسەلەر كوپ. سونداي-اق قازىر كوپشىلىك ءۇشىن باسەكە زامانى بولعان سوڭ, جاسوسپىرىمدەردىڭ پسيحولوگياسىنا بۇل دا اسەر ەتۋدە. قازىرگى كەزدەگى سۋيتسيدتەن بولەك, ۇيىنەن كەتىپ قالۋ دەگەن سۇمدىق تاعى شىقتى. تەلەديداردى باسىپ قالساق تا, الەۋمەتتىك جەلىنى اشىپ قالساق تا, جوعالىپ كەتكەن جاسوسپىرىمدەردى ىزدەپ جاتقان جۇرتتى كورەمىز. سودان ولاردى اتا-انالارى, جاقىندارى مەن ءتارتىپ ساقشىلارى تابانىنان توزىپ ىزدەپ جۇرگەنى. ماسەلەن, بيىلعى ءتورت ايداعى مالىمەت بويىنشا, جامبىل وبلىسىندا كامەلەتكە تولماعان بالالاردىڭ ۇيىنەن كەتۋىنىڭ 60 دەرەگى تىركەلگەن. بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىنەن 32 دەرەككە, ياعني 87,5 پايىزعا كوپ ەكەن. «بۇل كۇندەرى بارلىق ءجاسوسپىرىم تابىلىپ, اتا-انالارىنا قايتارىلدى. ولاردى ىزدەۋگە ەرىكتىلەر مەن جاناشىر ازاماتتار دا بەلسەنە قاتىستى. وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى اتا-انالاردان قىراعى بولۋدى, بالالارىنىڭ بوس ۋاقىتىن جانە دوستىق قارىم-قاتىناستارىن ۇيىمداستىرىپ, قاداعالاۋدى سۇرايدى», دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كريمينالدىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باستىعى ارداق ماديماروۆ.
قازىرگى كەزدە قوعامدا ادام پسيحولوگياسى كۇردەلى وزگەرىستەردى باسىنان كەشىرۋدە دەسەك تە بولادى. سەبەبى كوپ جاعدايدا قارانىڭ اق دەپ تانىلۋى دا سودان بولسا كەرەك. ماسەلەن, ءبىر جاعدايدان شىعۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە ءولۋ نەمەسە ۇيىنەن كەتىپ قالۋ شارت ەمەس قوي. بىراق وزگەرگەن سانا تالاي جاستى وسىعان اكەلۋدە. ءبىر-اق رەت بەرىلەتىن ۇلى بايلىقتىڭ قادىرىنىڭ قارا باقىر قۇرلى بولماعانى كەيدە جاندى اۋىرتادى...
جامبىل وبلىسى
