ونەر • 04 ماۋسىم، 2021

ورنەگى ايشىقتى اكتريسا

186 رەت كورسەتىلدى

ومىردەن ەرتە وتكەن تالانتتى جازۋشى، مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ورالحان بوكەيدىڭ شوقتىعى بيىك شىعارماسىنىڭ ءبىرى – «سايتان كوپىر» پوۆەسى. بۇل تۋىندىنىڭ باس كەيىپكەرى –  ومىردە بولعان ادام، اۆتور سول ارقىلى بەس كۇندىك تىرلىكتەگى جاقسىلىق پەن جاماندىقتىڭ، ادالدىق پەن ارامدىقتىڭ، ادىلدىك پەن ادىلەتسىزدىكتىڭ بىتىسپەس كۇرەسىن وزەك ەتىپ، جۇمىر باستى پەندەنىڭ جان سىرىنداعى قالتارىس-بۇلتارىسىن شىنايى شەبەرلىكپەن اشا بىلگەن. قازىر دە بۇل شىعارما ويلى وقىرماندار قولىنان تۇسە قويعان جوق.

1986 جىلى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ تاپسىرىسىمەن، بەلگىلى رەجيسسەر ءدامىر ماناباەۆ اتالعان پوۆەستىڭ جەلىسىمەن كينو ءتۇسىردى. فيلمگە تۇسكەن اكتەرلەر دە تالعاممەن ىرىكتەلگەن. اسىرەسە باس كەيىپكەر – اسپاننىڭ زايىبى قامقانى سومداعان اكتريسانىڭ تۇنىق جانارى مەن ويلى كوزى، سابىرلى قيمىلى، قازاق ايەلىنە ءتان توزىمدىلىگى كورگەن ادامدى بىردەن باۋراپ الدى. وسى كەيىپكەردى ەلورداداعى ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ تالانتتى اكتريساسى زيباگۇل قارينا سومدادى.

 

زيباگۇل جاقسىلىققىزى – ول كەزدە مولدىرەپ تۇرعان جاس، تورعاي وبلىستىق دراما تەاترىنىڭ تاماشا رولدەرىمەن جۇرتشىلىققا تانىلىپ قالعان دارىندى اكتريساسى. بىردە وعان الماتىداعى «قازاق­فيلم» كينوستۋدياسىنان ناتاليا الەكساندروۆنا دەگەن كىسى قوڭىراۋ شالىپ: «جازۋشى ورالحان بوكەيدىڭ شىعارماسى بويىنشا كينو تۇسىرمەكپىز. بىزگە قاراپايىم قازاق ايەلىنىڭ وبرازى كەرەك. ءسىزدىڭ فوتوڭىز كينوستۋديادا بار ەكەن. الماتىعا جەدەل تۇردە ءبىر-ەكى كۇنگە كەلىپ، بايقاۋعا قاتىسىپ كەتسەڭىز، جول شىعىنىڭىزدى تولەيمىز» دەگەن ءوتىنىشىن ايتادى.

– سودان الماتىعا ۇشىپ كەلدىم. «قازاقفيلمنىڭ» دۇركىرەپ تۇرعان شاعى. ءبىزدى سونداعى ۇلكەن الاڭدا سىناقتان وتكىزدى. الدىمەن ستسەناريمەن تانىستىم، ونى بولات مان­سۇروۆ جازىپتى. ءفيلمنىڭ قويۋشى رەجيسسەرى – ءدامىر ماناباەۆ. سول كىسى بىزگە كينونىڭ مازمۇنىن قىس­قاشا ءتۇسىندىرىپ، ەكەۋارا ايتاتىن ديالوگتاردى بەردى. كينوداعى باس كەيىپكەر اسپاننىڭ جىگىت كەزىندەگى ءرولىن نۇرلان ەسىمعاليەۆ سومدادى. مەن ونى تانىمايمىن. العاش كورىپ تۇرمىن. وعان قالاي جاقىندارىمدى بىلمەيمىن. اكتريسا بولعاننان كەيىن قيالىڭىزدى دامىتۋ كەرەك. اۋىلدا سوعىستان اياعى نەمەسە قولىنان ايى­رىلىپ كەلگەن اكەلەرىمدى بىلەمىن. سولاردى كوز الدىما ەلەستەتىپ ءوز وبرازىما ەندىم، سول كوميسسيانىڭ دا كوڭىلىنەن شىققان سەكىلدى. «سىز­بەن ءتۇسىرۋ الاڭىندا كەزدەسۋگە ۇمىت­تەنەمىز» دەپ شىعارىپ سالدى، – دەيدى زيباگۇل اپاي.

ەندى ول كىسى الماتىدان جاقسى جاڭالىق كۇتىپ، كوڭىلى الاڭداپ جۇرگەندە، ءبىر كۇنى: «سىزگە كوميسسيا بىردەن ەكى ءرولدى بەكىتتى. قامقا مەن ونىڭ قىزى ماليكانى وينايسىز. ءسىزدىڭ جاسىڭىز ماليكاعا ءدال كە­لەدى» دەگەن قۋانىشتى حابار جەتەدى.

بۇل فيلم ورالحان اعامىزدىڭ تۋعان جەرى كاتونقاراعايدا ءتۇ­سىرىلدى. سودان بولار كينودا التاي­دىڭ اسقاق سۇلۋلىعى مەن سۇستى بەينەسى بارىنشا اشىلعان. ادام مەن تابيعات اراسىنداعى تىلسىم سىردى رەجيسسەر تاپ باسا بىلگەن. اۋەلدە اس­پان شالدىڭ ءرولىن وي­ناۋعا ىدى­رىس نوعايباەۆ ەمەس، كەنەنباي قو­جابەكوۆ بەكىتىلىپتى. الايدا كەنەن­باي اعا سول كەزدە سىرقاتتانىپ قا­لىپ، ونى اياق استىنان ىدىرىس اعا سومداۋعا تۋرا كەلگەن. الايدا قا­زاق ونەرىندە ءوز ورىن­دارى ايتۋلى ەكى تۇلعانىڭ قاي-قايسىسى دا باس كەيىپ­كەردى كەلىستىرىپ وينايتىنى انىق.

زيباگۇل اپاي ءبىر سوزىندە، قا­لامگەر ورالحان بوكەي تۋعان جەرىندە ءتۇسىرىلىم توبىمەن باستان-اياق بىرگە جۇرگەندىگىن ايتادى. ءتىپتى ءتۇسىرىلىم توبىن اۋىلداعى اكە-شەشەسىنىڭ ۇيىنە قوناققا شاقىرىپ، ءدام تات­تىرى­پتى.

– جازۋشى كەيىپكەرىنىڭ ءپروتو­تيپى ومىردە بار ادام. سول كاتون­قاراعايدا تۇرادى. سوندىقتان مەن ونى كوزىممەن كورىپ، جاقىنىراق تا­نىسقىم كەلدى. ايتپاقشى، كينو­داعى ءبىر ەپيزودتا سول كىسىنىڭ ءوزى تۇسكەنى بار. بىراق وندا ونىڭ ءجۇزىن كورە المايسىز، تەك كەرەۋەتتەن ءتۇسىپ، ارقاسىمەن كەتىپ بارا جاتادى. سو­دان ءتۇسىرىلىم توبىنىڭ مۇشەلەرى سول كىسىنىڭ ۇيىنە باردىق. ءبىزدى جا­نى قالماي كۇتىپ، قارسى الدى. ەكى اياعىنان ايىرىلعان اعانىڭ ايەلى – وتە قاراپايىم جان. بىزگە ەسىك­تەن سىعالاپ قارايدى، تۋرا قارا­مايدى. اپاي كۇيەۋىنىڭ تىزەسىنە ەسكى كۇپايكەنى قاباتتاپ تىگىپ بەرىپتى. ەسىكتىڭ الدىندا ۇلكەن ساكى بار. ول كىسى سول بيىك ساكىدەن سەكىرىپ اتقا مىنەدى. اڭگىمەلەسىپ وتىرعاندا ءۇي يەسى: «قازىر پروتەز اياق شىعىپتى دەپ ەستيمىن. شىركىن، سونى كيىپ، ءوز اياعىمەن ءجۇرىپ كەتسەم عوي»، دەپ ءبىر ارمانىن ايتتى. ەندى ول كىسىنىڭ ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعى كەرەمەت، وتە ەڭبەكقور ەكەندىگىن تانىدىم، – دەيدى ول.

كوركەم فيلم جارىققا شىق­قاننان كەيىن ونى كورەرمەندەر جىلى قابىلدادى. ءبىز ءسوز ەتىپ وتىر­عان تالانتتى اكتريسا «سايتان كوپىردەن» كەيىن كورنەكتى اقىن ول­جاس سۇلەيمەنوۆتىڭ پوەماسىنىڭ جەلى­سىمەن جازىلعان «بالكون» فيل­مىندە – جاننا مەن جازۋشى سماعۇل ەلۋبايدىڭ «اق بوز ءۇي» رومانى بويىنشا تۇسىرىلگەن «سۇراپىل سۇر­جەكەيدەگى» اۋىلنايدىڭ ايەلىن ايشىقتى سومداپ، كينو ونەرىندەگى قولتاڭباسىن دارالادى. ودان كەيىن دە بىرقاتار فيلم مەن تەلەحيكاياعا ءتۇسىپ، جۇرتشىلىقتىڭ قوشەمەتىنە بولەندى.

الايدا تەاترسۇيەر قاۋىم زيبا­گۇل قارينانى دارىندى دراما اكتريساسى رەتىندە جاقسى كورەدى. وت­كەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىل­دارىنىڭ باسىندا الماتىداعى تەات­ر جانە كوركەمسۋرەت ينستيتۋىن تامامداعاننان كەيىن ول العاشقى ەڭبەك جولىن تورعاي وبلىستىق دراما تەاترىندا، ودان سوڭ جەزقازعان قالاسىنداعى قازاق مۋزىكا دراما تەاترىندا، 1995 جىلدان بەرى باس قالاداعى قاللەكي تەاترىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ، كيەلى ساحنادا شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ «انا-جەر-اناسىندا» – ايشانى، عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋىندا» – باياندى، مۇح­تار اۋەزوۆتىڭ «قاراقىپشاق قوبى­لاندىسىندا» – كۇنەكەيدى، ءابدى­جامىل نۇرپەيىسوۆتىڭ «قان مەن تەرىندە» – بايبىشەنى، اكىم ءتارا­زيدىڭ «ۇكىلى جۇلدىزىندا» – ءبيدى جانە تاعى باسقا بىرنەشە عاجايىپ كەيىپكەرلەر گالەرەياسىن جاساپ، ونەر ورىندە ءوز ورنەگىن ايشىقتى قاشادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەدى

سپورت • بۇگىن، 07:32

وۆەرتايمدا جەڭدى

حوككەي • بۇگىن، 07:30

وزبەكستاننان باسىم ءتۇستى

سپورت • بۇگىن، 07:28

شەراعاڭ – ساحنا تورىندە

تەاتر • بۇگىن، 07:27

كوڭىل ارباعان كەڭىستىك

ادەبيەت • بۇگىن، 07:23

ۇستازدار ۇلىقتالعان كۇن

ءبىلىم • بۇگىن، 07:20

جاستار – تابيعات قامقورشىسى

ەكولوگيا • بۇگىن، 07:17

قىرىققاباتتان تارىقپايدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:10

ەلشىمەن كەزدەستى

قازاقستان • بۇگىن، 07:00

مۇحتار مەن قايىم

قازاقستان • كەشە

ەلدە قىلمىس ازايعان

قوعام • كەشە

اقاڭ جانە قازاق راديوcى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

رۋحتى جىردىڭ يەسى

ادەبيەت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار