باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى رۋستام احمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, جىل باسىنان بەرى باستاپقى نارىقتاعى ۇيلەردىڭ باعاسى 5 پايىزعا وسكەن.
ء«بىز باعا ءوسىمىن تەجەۋ ءۇشىن قۇرىلىس جۇرگىزۋشىلەرگە 11 ەسكەرتۋ جىبەرىپ, كەلىسسوز جۇرگىزدىك. قازىر باعا ءوسۋىنىڭ تومەندەۋى بايقالادى», دەگەن ەدى ر.احمەتوۆ.
ءيا, زەينەتاقى قورىنداعى 1 ترلن 200 ملرد تەڭگەنىڭ نارىققا كەلىپ ءتۇسۋى باسپانا باعاسىن شارىقتاتقانى بەلگىلى. قىمباتشىلىققا سەبەپ بولعان تاعى ءبىر قىزىق دەرەكتى «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى ايتىپ وتىر: كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ استىنان كولىك تۇراعىن سالۋ تۇرعىن ءۇي شارشى مەترى باعاسىن 16 مىڭ تەڭگەگە قىمباتتاتىپ جىبەرەدى ەكەن.
«اۆتوتۇراق ورىندارىنىڭ شامامەن 70 پايىزى قۇرىلىس اياقتالۋ كەزىندە سۇرانىسسىز قالۋدا, ال قۇرىلىس سالۋشىلار وتپەي قالعان ورىنداردى كۇتىپ-ۇستاۋعا ءماجبۇر. وسى رەتتە قۇرىلىس سالۋدا قوسارلى ستاندارت قولدانىپ جاتقانى بايقالادى, مىسالى, مەملەكەتتىك ورگاندار جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورعا اۆتوتۇراق ورىندارىنسىز قۇرىلىس سالۋعا رۇقسات بەرىلگەن», دەپ حابارلادى «اتامەكەن».
باعا قاشان تومەندەيدى؟
وتكەن اپتادا «باسپانا حيت» يپوتەكالىق باعدارلاماسىنىڭ توقتاتىلاتىنى حابارلاندى. ساراپشىلار باعدارلامانىڭ نارىقتان كەتۋىنە بايلانىستى قايتالاما نارىقتاعى پاتەر باعاسى بىردەن 30 پايىزعا قۇلدىراۋى مۇمكىن دەپ بولجايدى.
Orda satu كومپانياسىنىڭ ساتىلىم جونىندەگى مەنەدجەرى امانجول جيەنبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىل بارلىق جوسپارلار مەن بولجامداردى تاس-تالقان ەتتى. سوندىقتان باعا وسىمىنە تەك قانا زەينەتاقى قارجىسىن كىنالى ەتۋ ورىنسىز.
– زەينەتاقى اقشاسىنىڭ باعاعا اسەرىن ايتقان كەزدە بۇعان تەرەڭ ءمان بەرۋ كەرەك. قۇرىلىس سالۋشىنىڭ قۇرىلىستى باستاۋ تۋرالى شەشىمى مەن ءۇيدى ساتۋعا دەيىنگى ارالىق 6-15 ايعا سوزىلادى. ءبىز ءبارىمىز قازاقستان مەن الەمدە قاتاڭ لوكداۋننىڭ 2020 جىلى ناۋرىزدان جىل اياعىنا دەيىن سوزىلعانىن بىلەمىز. جاعدايدى بولجاۋ مۇمكىن بولعان جوق. ءارى قاراي نە بولاتىنىن دا ەشكىم تۇسىنە المادى. ەندى باستالعان جاڭا جوبالاردىڭ ءبارى توقتاپ قالدى. بىلتىر III جانە IV توقساندا جوعارى ۆاليۋتالىق كۇتىلىمدەرگە بايلانىستى كەيىنگە قالدىرىلعان سۇرانىس جۇزەگە اسا باستادى. ال زەينەتاقى قارجىسىن پايدالانۋ باستالعان كەزدە نارىقتا پاتەر تاپشىلىعى سەزىلدى. ءارى باعدارلاما پاتەر الۋدى جوسپارلاپ وتىرماعان ازاماتتاردىڭ ءوزىن ىنتالاندىردى. بۇل جاعداي بارلىق سەگمەنتتەگى باعا وسىمىنە اكەلىپ سوقتى, – دەيدى ساراپشى.
ال «اربات ريەل ەستەيت» اگەنتتىگىنىڭ ديرەكتورى مارينا گرۋشينانىڭ ايتۋىنشا, كۇزدە نارىقتاعى باعا ءوسىمى تۇراقتالادى.
– قازىر الماتى نارىعىندا ەكىنشى دارەجەلى ۇيلەردىڭ شارشى مەترى شامامەن 420 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. زەينەتاقى كامپانياسى كەزىندە تۇرعىن ءۇي قۇنى 20 پايىزعا ءوستى. سۇرانىستىڭ كوپ بولۋى وسىعان الىپ كەلدى. ساتىپ الۋشىلار نەگىزىنەن جاڭا قۇرىلىستارعا ءمان بەردى. ويتكەنى جەردى قازۋ ساتىسىنداعى باستاپقى باعا ەكىنشى نارىقتاعى ۇيلەردىڭ قۇنىمەن تەڭ. ادامدار ءبىرىنشى كەزەكتە باستاپقى نارىقتاعى ۇيلەردى قارايدى, ىڭعايلى نۇسقا تاپپاسا عانا قايتالاما نارىققا اۋىسادى. بۇل رەتتە ادامداردى ەكى كاتەگورياعا ءبولىپ قاراستىرۋعا بولادى. ولاردىڭ العاشقىلارى زەينەتاقى قارجىسىن كاپيتاليزاتسيالاۋ ءۇشىن عانا جىلجىمايتىن م ۇلىك العىسى كەلەدى. ونداي ازاماتتار الىناتىن اقشاعا قولجەتىمدى نىسانداردى قاراستىرادى. قارجى اركىمنىڭ شوتىندا ءارتۇرلى كورىنىس تابادى. بىراق نەگىزىنەن كوبىنىڭ قارجىسى ورتالىقتان جاڭا باسپانا ساتىپ الۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز ەكەنى دە بەلگىلى, – دەيدى م.گرۋشينا.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ساناتتاعى ساتىپ الۋشىلار بۇرىن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا ق ۇلىقسىز بولعان پەريفەريالىق نارىقتى جانداندىرىپ جىبەرگەن. ياعني ولار باسپانانى كەيىن جالعا بەرەمىن نەمەسە ساتىپ جىبەرەمىن دەگەن ماقساتتى العا شىعارۋشىلار. ال ەكىنشى ساناتقا جاتاتىندار – زەينەتاقى قارجىسىمەن تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋدى ويلاعان نەمەسە يپوتەكاسىن جاپقىسى كەلگەن ازاماتتار.
– پاندەميادان سوڭ مۇنداي باستامانىڭ قولعا الىنۋى ناعىز ءوز ۋاقىتىندا ىستەلگەن جۇمىس بولدى. دەگەنمەن باستاما ءۇي سالۋشىلاردىڭ باعانى كوتەرىپ جىبەرۋىنە دە اسەر ەتتى. تامىزعا تامان باسپانا باعاسى تۇراقتالۋى ءتيىس. وعان دەيىن سۇرانىس قۇبىلىپ تۇرادى. كوكتەمدە ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىرا الماعان كليەنتتەر نارىققا شىعادى. دەگەنمەن وسى ۋاقىتتا ساتىپ الۋشىلاردىڭ جاپپاي نارىقتان كەتۋىنە دە كۋا بولامىز. قازىردىڭ وزىندە بەلسەندىلىك 30 پايىزعا ازايدى, ول ءارى قاراي تەك تومەندەي بەرەدى. ەگەر جىل سوڭىنا دەيىن ايتارلىقتاي ەكونوميكالىق ءدۇمپۋ ورىن الماسا وندا جەلتوقساندا ءۇي باعاسى تابيعي قالپىنا ورالىپ, زەينەتاقى ناۋقانىنا دەيىنگى دەڭگەيىنە كەلەدى, – دەيدى ساراپشى.
تاپ قازىر نارىقتاعى باعا تۇراقسىز جانە كۇن سايىن قۇبىلىپ تۇر. باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى سەرىك جۇمانعارين وسىنداي پىكىر ايتىپتى. سوزىنە سۇيەنسەك, بيىل قاڭتار-ءساۋىر ارالىعىندا ءبىرىنشى نارىقتاعى باعا ءوسىمى 5,5 پايىز بولعان. بىلتىر ءدال سول كەزەڭدە باعا ءوسىمى نەبارى 1,5 پايىزدى قۇراپتى. باعا ءوسىمى جاعىنان ەكىنشى نارىقتاعى ۇيلەر قۇنى ءتىپتى اسپاندايدى. بىلتىر ءوسىم 2,2 پايىز بولسا, بيىل 2020 جىلعا قاراعاندا 12,3 پايىزعا كوتەرىلىپ كەتكەن.
– باسپانا قۇنىنىڭ وسۋىنە قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ قىمباتتاۋى دا اسەر ەتىپ وتىر. جىل باسىنان بەرى وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ باعاسى 16 پايىزعا ءوستى. بىلتىر مۇنداي بولماعان, كەرىسىنشە تومەندەگەن ەدى. اگەنتتىك باعا ءوسىمىن بولدىرماۋ ماقساتىندا ۇلكەن جۇمىستار اتقارۋدا. سونىڭ ناتيجەسىندە شىمكەنتتە شارشى مەتر قۇنى 330 مىڭنان 270 مىڭعا, قوستانايدا 245-تەن 230 مىڭعا, وسكەمەندە 350-دەن 220 مىڭعا تومەندەدى, – دەيدى س.جۇمانعارين.
سانايعاق
ۇلتتىق بانك دەرەگىنە سۇيەنسەك, 2021 جىلدىڭ 1 ساۋىرىندەگى جاعداي بويىنشا ەلىمىزدە بەرىلگەن يپوتەكالىق نەسيە كولەمى 2,3 ترلن تەڭگەنى قۇراعان. بۇل 2020 جىلدىڭ ءدال وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 514,4 ملرد تەڭگەگە (27,7 پايىز) كوپ.
«وتباسى بانك» يپوتەكالىق پورتفەل ءوسىمى مەملەكەتتىك سۋبسيديالاۋ باعدارلامالارى ەسەبىنەن بولىپ جاتقانىن حابارلايدى. يپوتەكالىق پورتفەلدىڭ 24-30 پايىزىن باستاپقى تولەمى 50 پايىزدان تومەن نەسيەلەر قۇراعان. ال پورتفەلدىڭ 50 پايىزىن يپوتەكالىق زايم سوماسىنىڭ 50 پايىزى قۇيىلعان نەمەسە جيناقتاعان زايمدار قۇرايدى ەكەن.
