قازاقستاندا 17 جاسقا دەيىنگى 6 ملن-عا جۋىق بالا بار, بۇل ەل حالقىنىڭ 30%-ىن قۇرايدى. كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ, ءبىرىنشى كەزەكتە بالالاردى قىلمىسقا ارالاستىرۋدان قورعاۋ مەملەكەتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. سوڭعى 5 جىلدا كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى جاسالعان قىلمىستار سانى 3,3 مىڭنان 1,7 مىڭعا دەيىن ازايدى.
بالالاردى جانە ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى قابىلدانىپ جاتقان زاڭنامالىق شارالارعا قاراماستان, جاستار اراسىندا ءسۋيتسيدتىڭ, كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا بۋللينگتىڭ تارالۋى, ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى مەسسەندجەرلەر ارقىلى جىبەرىلۋى ءبىزدىڭ قوعامىمىزداعى ماڭىزدى الەۋمەتتىك پروبلەما بولىپ وتىر. سەناتتىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ۆلاديمير ۆولكوۆ بالالارعا قازىرگى زامان كورىنىستەرى اسا قاۋىپتى ەكەنىن, سوندىقتان بىزدەن باسا نازار اۋدارۋدى جانە ولارعا دەگەن قامقورلىقتى كۇشەيتۋدى تالاپ ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«قالىپتاسقان پروبلەمالاردى شەشۋ الدىن الۋ جونىندەگى بىرىككەن شارالاردى, ونىڭ ىشىندە نورماتيۆتىك تۇرعىدا بەكىتۋدى, سونداي-اق مەملەكەتتىك تەتىكتەر مەن ازاماتتىق قوعامدى, اتا-انالاردى جانە بالالاردىڭ وزدەرىن بەلسەندى تارتا وتىرىپ كۇش-جىگەردى بىرىكتىرۋدى تالاپ ەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ۆلاديمير ۆولكوۆ.
ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى مارات قوجاەۆ كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ مەن بالالارعا قاۋىپسىز ورتا قالىپتاستىرۋ, سونداي-اق زاڭنامالىق جانە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق بازانى جەتىلدىرۋ جونىندە قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى ايتىپ بەردى. ول بۇل جۇمىستا بالالارعا قاتىستى قاتىگەزدىك جاعدايلارىن انىقتاۋ جانە ولارمەن جۇمىس ىستەۋ بويىنشا مەكەمەارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلعا ەرەكشە ءمان بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
وتىرىس قاتىسۋشىلارى تالقىلاۋ بارىسىندا بۋللينگتىڭ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتار مەن سۋيتسيدكە بەيىمدىلىكتىڭ الدىن الۋدا بالالاردى جۇمىسپەن قامتۋ ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى بالالاردىڭ ءبىلىم بەرۋ, شىعارماشىلىق جانە سپورتتىق دەمالىس جۇيەسىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىگى تۋىندايدى.
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەسەنعازى يمانعاليەۆ اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىنا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ەنگىزۋدى كوزدەيتىن زاڭ قابىلدانعانىن, بۇل جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا بالالاردى قامتۋدى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ۇلعايتۋ, قىزىقتىراتىن سالالار بويىنشا جۇمىسپەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ ۇيلەسىمدى ءوسۋى ءۇشىن سپورتتىق, شىعارماشىلىق, زياتكەرلىك الەۋەتتى ىسكە اسىرۋ جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى ازايتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن حاباردار ەتتى.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار بالا قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى «قۋدالاۋ (بۋللينگ)», «الەۋمەتتىك جەلىلەر» جانە «مەسسەندجەرلەر» ۇعىمدارىن زاڭناماعا ەنگىزۋ, قازاقستان اۋماعىندا «ونلاين-پلاتفورمالار» قىزمەتىن, الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ شەتەلدىك كونتەنتتەرىن جانە «مەسسەندجەرلەردى» رەتتەۋ, سونداي-اق ولارعا بىرقاتار مىندەتتەمەلەر جۇكتەۋ جونىندەگى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشى دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىردى.
دەپۋتاتتاردىڭ بالالارعا ارنالعان مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك وڭالتۋ, پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق قولداۋ ورتالىقتارىن قۇرۋداعى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇزىرەتتەرىن بەكىتۋ جونىندەگى, سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ پسيحيكالىق دەنساۋلىقتى نىعايتۋ جانە قولداۋ, كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا سۋيتسيدتەر مەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جونىندەگى قىزمەتىن ۇيلەستىرۋدەگى ءبىلىم بەرۋ ورگاندارىنىڭ قۇزىرەتىن كەڭەيتۋ جونىندەگى ۇسىنىستارى دا تالقىلاندى.
سەناتور ءلاززات سۇلەيمەن وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلىپ, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ زياتكەرلىك, فيزيكالىق, سونداي-اق ادامگەرشىلىك دامۋىنا باسا نازار اۋدارۋ مەن بالالاردى تاربيەلەۋ مەن سالاۋاتتى قوعام قالىپتاستىرۋدا جوعارى تالاپتار قويۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. وتىرىس جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كوميتەتتىڭ قورىتىندىسى دايىندالدى, ول بارلىق مۇددەلى تاراپتارعا جىبەرىلەدى.
