ءىس-شاراعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارات ءازىلحانوۆ, پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى ۆاكيل نابيەۆ, ناتاليا دەمەنتەۆا, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, عىلىم جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى, ساراپشىلار, قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ لەكتورلارى, قحا عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسىنىڭ, كافەدرالارىنىڭ, جاستار بىرلەستىكتەرىنىڭ مۇشەلەرى, دەپورتاتسيالانعان جانە قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان وتباسىلاردىڭ ۇرپاقتارى قاتىستى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگى: تاريح جانە ەستەلىك» تاقىرىبىنداعى عىلىمي-پراكتيكالىق فورۋم بارىسىندا سپيكەرلەر ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىنا قاتىستى تاريحي ادىلەتتىلىكتى قالپىنا كەلتىرۋدەگى ءرولىن, جالپىۇلتتىق توپتاستىرۋشى تاريحي سانانى ودان ءارى ساقتاپ, تاراتۋ جانە تاجىريبەنى بولاشاق ۇرپاققا بەرۋدە ازاماتتىق سەكتور مەن مەملەكەتتىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋ قاجەتتىلىگى جانە باسقا ماسەلەلەر تالقىلاندى.
مارات ءازىلحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, «تاريحتان تاعىلىم – وتكەنگە تاعزىم» جوباسى قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, بۇكىل پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتىڭ شەكاراسىنان ءارى استى. حح عاسىرداعى توتاليتارلىق دەپورتاتسيالار مەن قۋعىن-سۇرگىندەردىڭ قاسىرەتى ءتىپتى ءححى عاسىرداعى الەمدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ميلليونداعان ادامداردىڭ تاعدىرىندا قايتالاندى.
قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تاريحي ادىلەتتىلىكتى قالپىنا كەلتىرۋ جانە وتكەننىڭ قايعىلى بەتتەرىن وبەكتيۆتى زەرتتەۋ جۇمىستارى قازىر دە بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قۇرىلعان ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا جۇمىس ىستەيدى.
ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ, حالىقتاردى دەپورتاتسيالاۋ, 30-جىلدارداعى اشارشىلىق تۋرالى ەستەلىكتەردەن ءبىزدىڭ ەلدە يگى ءداستۇر – العىس ايتۋ كۇنى پايدا بولدى.
فورۋمنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ جالعاسى رەتىندەگى سەكتسيالار جۇمىسى اياسىندا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مەملەكەتتىلىگىنىڭ قالىپتاسۋى, حح عاسىردىڭ 20-30-جىلدارىنداعى اشارشىلىق, 30-50-جىلدارىنداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن, قازاقستانعا باسقا ەتنوستاردىڭ جەر اۋدارىلۋى, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس تاريحى جانە باسقا ماسەلەلەر تالقىلاندى.
سونداي-اق ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلار ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى مەموريالى مەن جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, تاريحي-قۇجاتتىق كورمەنى ارالادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, «تاريحتان تاعىلىم – وتكەنگە تاعزىم» جوباسى جالپىۇلتتىق تاريحي سانانى قالىپتاستىرۋعا, ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنا سايكەس قازاقستاندىق بىرەگەيلىك پەن بىرلىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان.
حالىقارالىق جوبانىڭ ءىس-شارالارى 2010 جىلدان باستاپ جىل سايىن وتكىزىلىپ كەلەدى. ونىڭ اياسىندا بىرقاتار عىلىمي-اعارتۋشىلىق كىتاپ, مونوگرافيا, دەرەكتى فيلم تۇسىرىلگەن. سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ارحيۆىمەن بىرلەسىپ, دەپورتاتسيا تاريحىنا ارنالعان قۇجاتتار جيناعىنىڭ بىرنەشە تومى جارىق كورگەن.