كوروناۆيرۋس • 30 مامىر، 2021

كوروناۆيرۋس كينوتەاترلارعا قالاي اسەر ەتتى؟

46 رەت كورسەتىلدى

پاندەميا باستالعالى وتاندىق كينويندۋستريانىڭ قارقىنى اي­تارلىقتاي باسەڭدەپ قالعانى راس. اسىرەسە، جۇمىس ىستەۋىن توق­تاتقان كينوتەاترلار بيزنەستەگى ەڭ كوپ زارداپ شەككەن سالا بولدى.

كينووندىرىس تۇگەلدەي شىعىنعا ۇشىرادى

ماماندار كوروناۆيرۋس قۇر­بانىنا اينالعان كينو­تەاترلارعا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىلۋى كەرەكتىگىن ايتىپ دابىل قاعىپ وتىر، ويتكەنى كينوتەاتر – وتاندىق كينەماتوگرافيا سالاسىنىڭ قان تامىرى. ورتا ەسەپپەن، بىلتىر ەلىمىزدە 368 كينوزالى بار 102 كينوتەاتر جۇمىس ىستەپ كەلگەن-ءدى. بيىل ىسكە قوسىلعان 89 كينوتەاتر كارانتين شەك­تەۋلەرىنەن قايتا جابىلدى، ونىڭ ىشىندە نارىقتاعى ەڭ ءىرى سەگمەنت سانالاتىن الماتى مەن نۇر-سۇلتان قالالارىنداعى 31 كينوتەاتر جۇمىسىن توق­تات­تى.

بۇل رەتتە Chaplin Cinemas كوم­مەرتسيالىق ديرەكتورى دمي­تري كيريەنكونىڭ ايتۋىنشا، العاشقى لوكداۋننان كومپانيا 90 پايىز بانكروتقا ۇشىراعان.

«شامامەن 10 اي جۇمىس ىستەگەن جوقپىز، ەگەر تاعى ءبىر اي وسى كۇيدە قالساق، سالدارى قايتىمسىز  بولار ەدى. كومپانيانىڭ كوپتەگەن مىندەتتەمەلەرى، ءبىرشاما قىز­مەتكەرلەرى بار. ولاردى بۇدان ءارى ۇستاپ قالۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىز ءۇشىن قورقىنىشتىسى، بيلىكتىڭ قىزمەتتى توقتاتۋ تۋرالى شەشىمى قانداي كريتەريلەرگە نەگىزدەلگەنىن سو­ڭىنا دەيىن تۇسىنە الماي كەلەمىز. مەن تەك كينوتەاترلار ءۇشىن عانا الاڭداماۋ كەرەكتىگىن بۇرىن دا ايتتىم. ەلىمىزدە كينوكورسەتىلىم سالاسىندا 10 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيدى دەلىك، بىراق كادر سىرتىندا جۇمىس ىستەيتىن تاعى 10 مىڭ ادام بار – مۋزىكانتتار، سۋرەتشىلەر، ستسەناريستەر، رەجيسسەرلەر، تۇگەل بەكستەيدج. ولاردىڭ بارلىعىنا وتباسىن اسىراۋى كەرەك. ال كي­نوتەاترلاردىڭ جۇمىسىن شەكتەۋ تۋرالى ايتقاندا تۇگەلدەي كينو سالاسىنىڭ توقىراۋى جايىندا ءسوز قوزعالىپ جاتىر دەگەن سوزدەپ ۇعىنۋ كەرەك»، دەيدى دميتري كيريەنكو. ال Kinopark-Kinoplexx Theatres  باس ديرەكتورى الماز مالدىباەۆ كوروناۆيرۋس كەسىرىنەن كينووندىرىس سالاسى تۇگەلدەي شى­عىنعا ۇشى­راپ وتىرعاندىعىن، وعان قوسا وركەندەپ-وسۋىنە ونداعان جىلدار جۇمسالعان مادەنيەت پەن ونەر سالاسىنا قيىن ءتيىپ تۇرعانىن جەتكىزدى.

«كينو سالاسىنداعى باستى تابىس كوزى كينوتەاترلار ەكەنى بەل­گى­لى نارسە. ەگەر كينوتەاتر­لار جويىلسا، فيلمدەردى كور­سەتەتىن الاڭ قالمايدى. قازىر وزگە ەلدەردە كينونى ستريمينگ الاڭ­دارىندا ۇسىنىپ جاتىر. بىراق العاشقى ايدان-اق شى­عىن­داردى اقتامايتىنىن كورسەتتى. سوندىقتان Universal، WaltDisney كومپانيالارى پرەمەرالارىن كەيىنگە شەگەرىپ، ستريمينگ ارنالارعا بەرمەۋدى شەشتى. ءىرى كومپانيالار مۇنداي شەشىمگە قالاي كەلدى؟ بۇل تەك قازاقستاندا عانا ەمەس، الەمدە كينوتەاتر الاڭ­دارىنىڭ وتە قاجەت ەكەندىگىن كور­سەتىپ وتىر.  ال ستريمينگ، ونلاين-تاراتۋ، تەلەۆيزيا سالالارى ەكىنشى دەڭگەيدە»، دەيدى Kinopark-Kinoplexx Theatres  باس ديرەكتورى الماز مالدىباەۆ.

وتاندىق كينوتەاترلار جەلىسى قۇرىلۋى ءتيىس

جوعارىدا اتالعان ماسەلەلەردى بەلگىلى كينورەجيسسەرلەر دە راستاپ وتىر. ولار قازاقستاندىق كينوكونتەنتكە ەندى عانا بەت بۇ­رىپ كەلە جاتقان كورەرمەننىڭ قايتادان شەتەلدىك فيلم­گە دەن قويعاندىعىن، سونداي-اق­ ءبىز­­دىڭ كينورەجيسسەرلەردىڭ ءتۇ­­سى­رىلىم جۇمىستارىن قانداي جاع­دايدا وتكىزۋگە ءماجبۇر بولىپ وتىرعاندىقتارىن دا ايتىپ ءوتتى. بۇل رەتتە بەلگىلى كينورەجيسسەر راشيد نۇعمانوۆ مەملەكەتتىك كينوپروكات ماسەلەسىنىڭ توقىراۋى تۋرالى ايتا كەلىپ، وتاندىق كينو سالاسىنا ءالى دە جان-جاقتى ىزدەنىس قاجەت ەكەندىگىن جەتكىزدى. «قالاي بولعانىمەن كينونى ءبىز ءوزىمىز ءۇشىن شىعارمايمىز عوي. بۇل – ۇجىمدىق ءارى كوپشىلىك ونەر. وسىعان بايلانىستى، ستسەناريلەردىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ، كورەرمەننىڭ نازارىنا ۇسىنۋ قاجەت»، دەيدى ول. وسىعان جالعاس پىكىردى قوزعاعان كينورەجيسسەر اباي قارپىقوۆ مادە­نيەتتى ادامدار رەتىندە وتان­دىق كونتەنتتى قورعاۋىمىز كەرەكتىگىن ايتىپ وتىر. «تۇسىنەسىز بە، كينوتەاترلاردىڭ امان قالۋى – بۇكىلالەمدىك ماسەلە. سەبەبى ول قۋاتتى كينوتەاترلار مەن جالعا بەرۋ جەلىلەرى دامىعان كينو دەرجاۆالارى – اقش، ءۇندىستان، قىتايدان باستاۋ الادى. رەجيسسەر ءارى پروديۋسەر رەتىندەگى مەنىڭ ۋايىمىم تەك وسى عانا. نەگىزگى قورىتىندى وتە قاراپايىم – پاندەميا اياقتالعاننان كەيىن  بولاشاق تۋرالى ويلانۋىمىز ءتيىس. حالىققا وتاندىق فيلمدەردى كورسەتۋ كەرەك، ول ءۇشىن وتاندىق كينوتەاترلار جەلىسى قۇرىلۋى ءتيىس»، دەگەن رەجيسسەر مەملەكەتتىڭ بۇل سالاعا قولداۋ كورسەتە قويۋى ەكىتالاي دەگەن كۇمانىن ءبىلدىردى. 

 

كينووندىرىستى قۇتقارۋداعى مەملەكەتتىڭ ءرولى

كارانتينسىز-اق ءوزىمىز تۇسىرگەن قازاق تىلىندەگى فيلمدەردى كينوتەاترلاردان كورسەتە الماي، كورە الماي زار جىلاپ جۇرەتىنبىز. ەندى ۇزاققا سوزىلعان كارانتين شەكتەۋلەرىنەن سوڭ وتاندىق فيلمدەر كينوتەاتر ەسىگىنەن سىعالاي دا الماي قالدى دەۋگە بولاتىن شىعار. ال مۇنداي جاعدايدا فيلم تۇسىرۋشىلەر ءۇشىن قانداي دا ءبىر جاڭا جوبالار شىعارۋدىڭ ءمانى قالماي وتىر. بۇل سالاداعى ماماندار كينوتەاتر سالاسى مەملەكەتتەن باسقا ەشكىمگە ءۇمىت ارتا المايتىندىعىن، مەملەكەتتىڭ شەكتەۋ تۋرالى شەشىمدەرىنىڭ كەسىرىنەن سالا قارجىلىق قيىن جاعدايعا ۇشىراپ وتىرعانىن ايتىپ وتىر. «كينوتەاترلاردى جابۋعا بولمايدى. ورىنداردى شەكتەۋگە، سەانستار سانىن ازاي­تۋعا بولاتىندىعىن وزگە ەلدەر­دىڭ تاجىريبەسى كورسەتىپ وتىر. ال تولىعىمەن جابۋ – كينو جەلىسىنىڭ جويىلۋى دەگەن ءسوز. كينوتەاترلاردا اۋا ايداۋ جۇيەسى جاقسى، بارلىعى ىسكە قوسىلعان، قالىپتى جاعدايدا ءار سەانستان كەيىن زالالسىزداندىرۋ شارالارى جۇرگىزىلەدى. مەن بۇعان تۇبە­گەيلى قارسىمىن. وتاندىق كينو­نى كورسەتكەندەرى ءۇشىن كي­نوتەاترلارعا ىنتالاندىرۋ شارالارىن ەنگىزۋ، سالىقتاردى ازايتۋ سىندى جەڭىلدىكتەر كەرەك. رەسەيدە ۇلتتىق فيلمدەردى شى­عارۋ جانە پايدالانۋ قىز­مەتتەرى قۇنعا قوسىلاتىن سالىقتى تولەۋدەن بوساتىلادى. از عانا قارا­جات كينەماتوگرافيستىڭ قال­تا­­سىنا قايتىپ، جۇمىسىن ودان ءارى جالعاستىرۋعا، جاڭا جوبالار­دى شىعارۋعا كومەكتەسەدى»، دەيدى رەجيسسەر راشيد نۇعمانوۆ.

وقىرمان نازارىنا سالا كەتسەك، 2021 جىلعى العاشقى توقساندا 112 جاڭا فيلم كورسەتىلدى. ونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق – 9  (8%)، رەسەيلىك – 26 (23%)، شەتەلدىك – 77 (68%) فيلم كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلدى. قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى گولليۆۋدتىڭ ءىرى كومپانيالارىنىڭ رەليزدەرى توقتاتىلىپ، جەتەكشى پروديۋسەرلىك كومپانيالار دا ءوز ونىمدەرىن كينوتەاترلارعا بەرۋدەن باس تارتتى. پروكاتتا دا، تابىس بويىنشا دا وتاندىق فيلمدەردىڭ ۇلەسى ەكى ەسەگە تومەندەدى، ال رەسەيلىك جانە شەتەلدىك كينولاردىڭ ۇلەسى تابىسى بويىنشا تيىسىنشە 3،4% جانە 19،1%-عا ارتقان.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تەڭىز تۇيسىگى

ونەر • كەشە

اڭشىلىق – اسىل ونەر

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار