ساپار بارىسىندا الدىمەن «اقكول-گوركومحوز» كوممۋنالدىق كاسىپورنىنا قاراستى جاڭادان سالىنعان «ۆوستوچنىي» بۋ قازاندىعىمەن تانىستىق. كاسىپورىن ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى مۇراتبەك الىمباەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, مۇندا ششۋچينسكىدەگى زاۋىتتا جاسالعان «كۆتس-3,5» ماركالى 4 قازاندىق ورناتىلىپتى. قۋاتى مول قازاندىق 22 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي, 535 تۇتىنۋشى جانە بىرقاتار الەۋمەتتىك نىساندى وتكەن قىستا جىلۋمەن قامتاماسىز ەتكەن. جۇمىستىڭ بارلىعى اۆتوماتتاندىرىلعان.
كەڭەس اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى دومبىرالى اۋىلىندا تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. «اقكول اگرو» سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى ءمادي ەسقاراەۆ 300 باس ساۋىن سيىرعا ارنالعان نىسان بيىلعى ءتورتىنشى توقساندا ىسكە قوسىلادى دەپ سەندىرۋدە.
– بۋراباي اۋدانىنداعى جەكە كاسىپكەر ءابدىراحمانوۆتان 40 باس سيممەنتال تۇقىمدى ءىرى قارا ساتىپ الدىق. قازىر گەرمانيادان اسىل تۇقىمدى ساۋىن سيىر مەن قوندىرعىلار جەتكىزۋ قولعا الىنىپ وتىر. مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديا جانە جەڭىلدەتىلگەن سالىق ارقىلى قولداۋ كۇشتى. تولىق ىسكە قوسىلعان كەزىمىزدە جىلىنا 500 توننا تابيعي ءسۇت ءوندىرىپ, نۇر-سۇلتان, كوكشەتاۋ, پاۆلودار قالالارىنىڭ ءسۇت زاۋىتتارىنا وتكىزۋگە مۇمكىندىك تۋادى. بۇگىنگى كۇنى 20 جۇمىس ورنى اشىلىپ وتىر, دەيدى باس ديرەكتور.
دومبىرالى اۋىلىنداعى دارىگەرلىك امبۋلاتوريا توڭىرەكتەگى 5 ەلدى مەكەندە تۇراتىن 1576 ادامعا قىزمەت كورسەتەدى. جەدەل جاردەم كولىگى كەلىسىم بويىنشا جالعا الىنىپتى. امبۋلاتوريا قاجەتتى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن, ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
تسەلينوگراد اۋدانىنداعى «سيۆكا-بۋركا» شارۋا قوجالىعى – ءىسى ناتيجەلى ۇجىمنىڭ ءبىرى. 2016 جىلى «قۇلان» باعدارلاماسى اياسىندا نەسيە الىپ, ءۇيىرلى جىلقى ساتىپ الىپتى. قوجالىق باسشىسى يگىلىك تالكەنوۆ كەيىن «سىباعا» باعدارلاماسى ارقىلى 138 باس ساۋىن سيىر, گەرەفورد تۇقىمداس 6 بۇقا ساتىپ العان. مالساق قاۋىم بەرەكەلى ەڭبەك ەتۋىنىڭ ناتيجەسىندە ت ۇلىك تولىنەن ءوسىپ, 400 باسقا جەتكەن.
– جەرگىلىكتى مالدى سىڭىرە بۋدانداستىرىپ, تۇقىمىن اسىلداندىرىپ جاتىرمىز. بىلتىر قاساپحانا سالدىق, كەلەشەكتە ەت وڭدەۋ جۇمىسىن جولعا قويماقپىز. مال ازىعىن ءوزىمىز دايىنداساق, تابىس تا مولايا تۇسەر ەدى. الداعى جىلى مال ازىعى داقىلدارىن ەگۋدى ۇيىمداستىرماقشىمىز. جايىلىم, شابىندىق جەتكىلىكتى. سوندىقتان مالدى ءوز ءتولى ەسەبىنەن كوبەيتۋگە مۇمكىندىك ابدەن بار. قوجالىقتاعى قارا مالدىڭ باسىن 1 مىڭعا جەتكىزگىمىز كەلەدى. وسى ارادا اۋىلدا تۇرىپ, يگىلىكتى كوبەيتەمىن دەگەندەرگە مەملەكەت تاراپىنان كوپ كومەك كورسەتىلىپ وتىرعانىن ايتا كەتۋگە ءتيىستىمىز. اۋىلدا قازىر جۇمىس ەمەس, جۇمىسشى جەتىسپەيدى, – دەيدى قوجالىق باسشىسى.
شارۋاسى وڭىنان وڭعارىلعان ەلدى مەكەندە جەلكىلدەپ ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاقتىڭ جايى دا ايتا كەتەرلىك ەكەن. وسىنداعى «زەرەك بالا» ينتەللەكتۋالدىق دامىتۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسى كادىمگى قالالىق جەرلەردەگى مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردەن سىنىقسۇيەم كەم ەمەس.
– ورتالىقتا 72 بالا تاربيەلەنۋدە. ءارتۇرلى پاندەر بويىنشا تەرەڭ ءبىلىم ءنارىن سىڭىرۋگە تىرىسۋدامىز. اعىلشىن ءتىلى پانىنەن شەتەل ازاماتى ءدارىس بەرەدى. جامان تۇماۋ جايلاعان كارانتين كەزىندە ونلاين رەجىمىندە جۇمىس ىستەدىك, – دەيدى ورتالىق ديرەكتورى اقبوتا سانجاروۆا.
ەلدى مەكەندە دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى سالىنۋدا. «مەيىر-م» كومپانياسى كۇرىلىس ۋچاستوگىنىڭ باسشىسى ساعىنتاي كەنجەتاەۆ ءوز سوزىندە سپورت نىسانى «اۋىل – ەل بەسىگى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا سالىنىپ جاتقانىن, ونىڭ قۇرىلىسى 840 ملن تەڭگەگە باعالانعانىن ايتتى.
– قۇرىلىستىڭ ماتەريالدارى ءنوۆوسىبىر قالاسىنان اكەلىندى. بۇگىنگى كۇنى سىرتقى جۇمىس اياقتالىپ قالدى. ىشكى ارلەۋ, اباتتاندىرۋ جانە ينجەنەرلىك جۇمىستارى قولعا الىندى. قازىر قۇرىلىستا 70 ادام جۇمىس ىستەيدى. سپورت كەشەنىندە باسسەين, ەكى جاتتىعۋ زالى, ءدامحانا بولادى. نىسان بيىل ءۇشىنشى توقساندا تولىق پايدالانۋعا بەرىلەدى, – دەيدى ۋچاسكە باسشىسى.
ەرەيمەنتاۋ اۋدانىندا بولىپ, بىرقاتار الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق نىساندى ارالاپ كوردىك. الدىمەن, ەرەيمەنتاۋ قالاسىنداعى ەكى 45 پاتەرلىك جالعا بەرىلەتىن كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ الاڭىندا بولدىق. اۋداندىق قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ باسشىسى حاميت داۋلەتتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا ءۇش تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر ەكەن.
– بيىل قۇرىلىسى اياقتالاتىن نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي كەزەكتە تۇرعان وتباسىلارعا بەرىلەدى. ەكىنشى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى وتكەن جىلى باستالعان. شىلدە ايىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى. سونداي-اق 60 پاتەرلىك جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالدى. 2025 جىلعا دەيىن 17 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. اۋداندا 700-دەن استام ادام پاتەر كەزەگىندە تۇر. قۇرىلىس قارقىنى وسى دەڭگەيدە بولسا, بىرەر جىلدىڭ ىشىندە كەزەكتە تۇرعانداردى تولىق قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بار, – دەيدى ءبولىم باسشىسى.
وتكەن جىلى «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 734 ملن تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, ەرەيمەنتاۋ قالاسىندا ورنالاسقان №5 بۋ قازاندىعىن جانە جىلۋ قۇبىرى جۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىسى باستالعان بولاتىن. بيىل «كوكشەتاۋ حلەبستروي» سەرىكتەستىگى بۇل جۇمىستىڭ ەكىنشى كەزەڭىن جۇرگىزۋدە. بۇگىنگى كۇنى بارلىق جۇمىستىڭ 80 پايىزى اتقارىلىپتى. نىساندى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىسى 1 شىلدەدە تولىق اياقتالادى.
قۋاتى 30 مۆت Golden Energy Corp جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ سەپتىگى مول.
– بۇل نىساننىڭ قۇرىلىسى 2019 جىلى باستالدى. جوبانىڭ قۇنى 7,2 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. قارجىنىڭ 30 پايىزى جەكەمەنشىكتىكى. وتكەن جىلى جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن, بيىلعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 30 مۆت جەل پاركىن ىسكە قوستىق, – دەيدى كاسىپورىننىڭ باس ەنەرگەتيگى ۆيكتور زۋلين. – قازىر بارلىق تۋربينا جۇمىس ىستەيدى, 17 جەل گەنەراتورى ورناتىلدى. ونىڭ ارقايسىسى – 1,8 مۆت. ماسەلەن, جەل پاركىنىڭ قۋاتى ەرەيمەنتاۋ اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىن ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋگە جەتەدى. قازىر وندىرىلگەن ەلەكتر قۋاتى بىرىڭعاي رەسپۋبليكالىق جۇيەگە بەرىلەدى. كومپانيا قالا بيۋدجەتىنە سالىق تولەيدى, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋدا. تورعاي اۋىلى ماڭىندا جەل پاركى سالىنادى دەپ جوسپارلانۋدا. بۇگىندە 3 جەل گەنەراتورى ساتىپ الىندى, – دەيدى باس ەنەرگەتيك.
جول تورعاي اۋىلىنا جەتەلەدى. شوق جۇلدىزداي شاعىن اۋىلدا دا يگىلىكتىڭ ءىزى بار. جەكە كاسىپكەر الەكساندر شەۆچەنكو قاتتى ىرىمشىك قايناتاتىن تسەح اشىپتى.
– العاشىندا سىنىپتاسىم ەكەۋمىز جۇمىس ىستەدىك. ءۇش جىلدان بەرى التى ادام جۇمىس ىستەيمىز. قاتتى ىرىمشىكتىڭ 12 ءتۇرىن شىعارىپ, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ساۋدا سورەلەرىنە جەتكىزەمىز. تۇراقتى تۇتىنۋشىلار قالىپتاستى. تاۋلىگىنە 450 ليتر ءسۇتتى وڭدەپ, 40 كيلو قاتتى ىرىمشىك دايىندايمىز, – دەيدى كاسىپكەر.
نوۆوماركوۆكا اۋىلىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان «جاڭا بەرەكە» سەرىكتەستىگىنە قاراستى «ايدار» شارۋا قوجالىعىنىڭ جۇمىسى اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ شىعىمدىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. بۇرىن ولار 400 گەكتار القاپتى سۋاراتىن. بيىل سۋارمالى جەردىڭ كولەمى 600 گەكتارعا ۇلعايتىلعان. قازىر كوكتەمگى ەگىس جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە. قوجالىق بيىل 300 گەكتار القاپقا جۇگەرى, 150 گەكتار جەرگە سۋدان ءشوبىن, 150 گەكتارعا جوڭىشقا ەككەن. سۋ شاشاتىن قوندىرعى ساتىپ الىنىپتى. مال ازىعى «جاڭا بەرەكە» سەرىكتەستىگىنىڭ مال بورداقىلاۋ الاڭىندا تۇرعان 3 مىڭ باس ءىرى قارا مالى ءۇشىن دايىندالادى. اۋىلدا «نوۆوماركوۆكا اگرو فيرماسى-2010» سەرىكتەستىگى جۇمىس ىستەيدى. سەرىكتەستىك ديرەكتورى سەرىك ءىزباساروۆ بيىل 12 مىڭ گەكتار القاپقا ءداندى داقىلدار تۇقىمىن سىڭىرگەن.
– كوكتەمگى ەگىس جۇمىسىندا 30 ادام جۇمىس ىستەۋدە. قازىر تۇقىم قىرمانداعى اشىق الاڭدا كەپتىرىلىپ, زالالسىزداندىرىلۋدا. دالا جۇمىستارى ءۇشىن 5 ك-700, 2 تراكتور, تۇقىمسەپكىشتەر, جۇك اۆتوكولىگى ءتارىزدى قاجەتتى تەحنيكالاردىڭ بارلىعى بار. بىلتىر ءداندى داقىلداردى تازالايتىن جانە كەپتىرەتىن قوندىرعىلار ورناتتىق. قىرمانعا اسفالت توسەدىك. استىق قويمالارىن جوندەدىك. مەملەكەت سۋبسيديا تۇرىندە قولداۋ كورسەتەدى, – دەدى سەرىكتەستىك ديرەكتورى.
اۋىل اۋىلدى ارالاپ, تۇرعىندارمەن تىلدەسكەندە ەڭبەككە دەگەن ىنتانىڭ وسكەنىن, قولىنان ءىس كەلەتىن ادامداردىڭ تىرمىسا تىرشىلىك ەتىپ جاتقانىن ايقىن اڭعاردىق. اۋىلدىق جەردە جۇمىسقا ىنتاسى, كاسىپكە نيەتى بار ادامنىڭ اينالىساتىن ءىسى از ەمەس ەكەن. مەملەكەت تاراپىنان دا مول قامقورلىق كورسەتىلۋدە. قالعانى شارۋانىڭ وزىنە بايلانىستى. ءىسى وڭىنان وڭعارىلسا, تۋعان جەرىنىڭ ءتوسىن تۇلەتىپ, بەرەكەسىن كىرگىزۋگە ابدەن بولادى. ال بەرەكە بايلانعان بوساعا باقىت قۇشاعىندا بولادى ەمەس پە؟!
اقمولا وبلىسى
