مەديتسينا • 17 مامىر، 2021

ەركىن جۇرگىڭ كەلسە، ەكپە سالدىر

133 رەت كورسەتىلدى

ۆاكتسينا العاننان كەيىن بەتپەردەسىز جۇرە بەرۋگە بولا ما؟ اللەرگياسى بار ادامدارعا ەكپە الۋعا رۇقسات ەتىلە مە؟ كوپشىلىكتى تولعاندىرعان وسى جانە وزگە دە ساۋالدارعا وتاندىق عالىمدار جاۋاپ بەردى.

كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل، "EQ"

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە قاراستى ۇلتتىق فتيزيوپۋلمونولوگيا عىلىمي ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ كلي­نيكالىق جانە عىلىمي جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى ءلاززات ەراليەۆا­نىڭ ايتۋىنشا، ۆاكتسينا – كوروناۆيرۋس ىندەتىنەن قورعايتىن بىردەن-ءبىر جول. بىراق ەكپە العان ادامعا اۋرۋ مۇلدەم جولامايدى دەگەن ءسوز ەمەس. سوندىقتان ۆاكتسينا العاننان كەيىن دە ساقتىق شارالارى قاتاڭ ساقتالۋى كەرەك. ويتكەنى ۆاكتسينانىڭ ەكى كومپونەنتىن العان ادام ساقتىق شارالارىنا ءجۇردىم-باردىم قاراسا، ءوزى اۋىرماعان كۇننىڭ وزىندە وزگەلەرگە ينفەكتسيا جۇقتىرۋى ابدەن مۇمكىن.

– ۆاكتسينا العان ادام اينالاسىن­داعىلار ءۇشىن ينفەكتسيا كوزى بولۋى ىقتيمال. ياعني سيمپتومسىز تاسىمالداۋشى رەتىندە COVID-19-دى تاراتۋى مۇمكىن. ەكپە جۇتقىنشاقتا ۆيرۋستىڭ جوقتىعىنا كەپىل بولمايدى. بىراق اۋىرماۋعا نەمەسە اۋرۋدىڭ جەڭىل وتۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى، – دەپ ءتۇسىندىردى ول.

مۇنداي قۇبىلىستىڭ عىلىمي نەگىز­دەمەسىن قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلت­ت­ىق ورتالىعىنىڭ «سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما جانە موني­تورينگ عىلىمي-پراكتيكالىق ورتا­لىعى» فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى مانار سماعۇل ءتۇسىندىرىپ بەردى.

– ەكى كومپونەنتپەن ەگىلگەن ناۋقاس ءبىراز ۋاقىت SARS-CoV-2 ۆيرۋسىنىڭ تاسىمالداۋشىسى بولۋى مۇمكىن دەگەن عىلىمي دالەلدەر بار. ۆيرۋستىڭ پوپۋ­لياتسيادا بەلسەندى اينالىمى ءجۇ­رىپ جاتقان كەزدە ينفەكتسيانىڭ كەيىن­نەن تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن ۆاكتسينالاۋ­دان كەيىن مەديتسينالىق ماس­كا تاعۋ، الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ سياق­تى ۇسىنىستار وسىعان نەگىزدەلگەن. SARS-CoV-2 ۆيرۋسىنىڭ اينالىمى نەعۇر­لىم تومەن بولسا، ءبىز سوعۇرلىم قالىپتى ومىرىمىزگە تەز ورالامىز. ۆيرۋس اينالىمىن تومەندەتۋگە حالىقتى بەل­سەندى يممۋنداۋ جانە ىندەتكە قارسى ءىس-شا­رالاردى ساقتاۋ اسەر ەتەدى، – دەيدى ساراپ­شى.

تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىگى، اللەرگيالىق اۋرۋل­ار ورشىگەن كەزدە COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينا سالدىرۋعا بولمايدى.

– اللەرگيالىق اۋرۋلار ورشىگەن كەز­دە نەمەسە انامنەزدە قانداي دا ءبىر پرەپاراتقا، مىسالى، تاۋىق ەمبريونىنا نەمەسە بۇعان دەيىن ەگىلگەن ەكپەگە رەاكتسيا بولسا، ۆاكتسينا سالدىرۋعا بولمايدى. باسقا اللەرگيالىق رەاكتسيالار، سونىڭ ىشىندە كوكتەمدە بولاتىن پوللينوزدار ۆاكتسينالاۋعا قارسى كورسەتىلىم بولىپ سا­نالمايدى. سەبەبى ۆاكتسينالاردىڭ قۇرا­مىندا انتيبيوتيكتەر دە، اللەرگيا تۋدىرۋى ىقتيمال پرەپاراتتار دا جوق، – دەيدى ل.ەراليەۆا.

ماسەلەن، اللەرگياسى بار ادام COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينا سالدىرعىسى كە­لەدى. ول ۆاكتسينالاۋعا دەيىن ەكى كۇن بۇرىن جانە ەكپەدەن كەيىن ەكى كۇن بويى گيس­تامينگە قارسى پرەپاراتتار قابىلداي الادى.

ساراپشىلاردىڭ سوزىنشە، COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالار مۋتاتسياعا ۇشى­راعان اۋرۋدىڭ بارلىق تۇرىنەن قورعايدى.

– بۇگىندە الەمدەگى ماڭدايالدى عا­لىمدار ىندەتتىڭ 50-دەن استام سالدارىن جانە بىرنەشە جىلعا سوزىلاتىن ۇزاق مەرزىمدى اسەرلەرىن انىقتادى. دۇنيە­جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ما­ماندارى COVID-19-عا قارسى ۆاكتسي­نالار مۋتاتسياعا ۇشىراعان اۋرۋدىڭ بارلىق تۇرىنەن قورعايتىنىن العا تارتۋدا. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – قالىپتى ومىرگە ورا­لۋ جانە بەتپەردەسىز  ەركىن ءجۇرۋ. يم­مۋنداۋدىڭ ناتيجەسىندە عانا ەركىن ءومىر سۇرە الامىز، بىزدە پوپۋلياتسيالىق يممۋنيتەت قالىپتاسادى، – دەيدى ل.ەراليەۆا.

بۇگىندە قازاقستاندا COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينانىڭ ءبىرىنشى كوم­پو­نەنتىمەن 1 790 356 ادام ەگىلدى، 722 504 ادام ەكىنشى كومپونەنتتى سالدىردى. وڭىرلەردە 798 مىڭ دوزادان استام ۆاكتسينا بار. قاجەتتىلىكتى ەسكەرە وتىرىپ، ەگۋ پۋنكتتەرىنىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. م.سماعۇلدىڭ مالىمدەۋىنشە، وڭىرلەردە يممۋنداۋ جۇمىستارى مىڭنان استام ۆاكتسينالاۋ ورتالىعىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا.

– كوپشىلىكتى الاڭداتقان ماسەلە – سپۋت­نيك V ۆاكتسيناسىنىڭ ۋاقىت ارالىعى. بۇل ارالىق ۇلت­تىق ەپيدە­ميولوگيالىق جانە ميكروبيولوگيالىق عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىعى ديرەكتورى­نىڭ رەسمي مالىمەتى بويىنشا 45 كۇن­دى قۇرايدى. سونىمەن قاتار 2-ءشى كوم­پونەنتتى 1-ءشى كومپونەنتتى سالدىر­عان­نان كەيىن 21 كۇننەن 90 كۇنگە دەيىن الۋعا بولادى. 1-ءشى جانە 2-ءشى كومپو­نەنتتەر اراسىنداعى ارالىقتىڭ ۇزارۋى يممۋندىق جاۋاپتىڭ كۇشىنە اسەر ەت­پەيتىنىن ەسكەرۋىمىز قاجەت. ادامدار بو­يىندا COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالار اۋرۋ تۋدىرادى دەگەن قورقىنىش ءالى بار. بىراق ۇسىنىلعان ۆاكتسينالاردىڭ ەشقايسىسىندا COVID-19-دى تۋدىراتىن ءتىرى ۆيرۋس جوق. دەمەك، ۆاكتسينادان كەيىن ادام COVID-19 اۋرۋىمەن اۋىرا المايدى، – دەيدى م.سماعۇل.

ونىڭ ايتۋىنشا، كەز كەلگەن ۆاكتسينا سەكىلدى COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالار دا جاناما اسەرلەر تۋدىرۋى مۇمكىن. ولاردىڭ كوبى جەڭىل تۇردە بىرنەشە كۇننىڭ ىشىندە وزدىگىنەن كەتەدى. بۇگىندە جۇرگىزىلىپ وتىرعان مونيتورينگكە سايكەس، قازاقستاندا كۇتىلەتىن رەاكتسيا­لار 0،3 پايىزدى قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە 57 پايىز – جالپى رەاكتسيالار، 43 پايىز – جەرگىلىكتى رەاكتسيالار.

سوڭعى جاڭالىقتار

ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسى كوبەيەدى

ايماقتار • 11 ماۋسىم، 2021

اقتوبە وبلىسىنا باس يمام تاعايىندالدى

تاعايىنداۋ • 11 ماۋسىم، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار