ەكونوميكا • 13 مامىر، 2021

ەكونوميكا دامۋ داڭعىلىنا شىقتى

148 رەت كورسەتىلدى

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ 2021 جىلعى قاڭتار-ءساۋىر ايلارىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ قورىتىندىسى جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى قارالدى.

اتالعان ماسەلەلەر تۋرالى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ، ۇلتتىق بانك توراعاسى ەربولات دوساەۆ، قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆ، يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆ، ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ، اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ، ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ باياندادى.

ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قۇرىلىمىندا ساپالى وزگەرىستەر بايقالادى

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ءا.ەرعا­ليەۆتىڭ ايتۋىنشا، 2021 جىلعى قاڭتار-ءساۋىر ايلارىنىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا ءجىو ءوسۋ قارقىنى وتكەن جىلعى ناۋرىز ايىنان بەرى العاش رەت 0،7%-دى قۇرادى. قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋى قالپىنا كەلۋدە. قىزمەت كورسەتۋ سالاسى جانە ىشكى سۇرانىس جاقسارۋدا. وڭدەۋ ونەركاسىبى سالالارىندا سەرپىندى جانە تۇراقتى ءوسۋ بايقالادى. سونىمەن بىرگە ەكونوميكانىڭ ءوندىرۋشى ەمەس سالالارىندا نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيالار ايتارلىقتاي وسۋدە. جالپى العاندا، ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ قۇرىلىمىندا ساپالى وزگەرىستەر بايقالۋدا. «ەكونوميكا دامۋى­نىڭ باستى درايۆەرى – قازىرگى جاعداي­دا ناقتى سەكتوردىڭ تۇراقتى ءوسۋى. وسى جىل­دىڭ ەسەپتى كەزەڭىندە تاۋ-كەن ءوندىرىسى ونەر­كاسىبىن ەسەپكە الماعاندا، ناقتى سەك­تورداعى ءوسىم 7،9%-دى قۇرادى. قۇرىلىس، اقپارات پەن بايلانىس، وڭدەۋ ونەركاسىبى، سۋمەن جانە ەلەكترمەن جابدىقتاۋ، اۋىل شا­رۋا­شىلىعى سالالارىندا جوعارعى ءوسۋ جال­عاسۋدا. بۇل رەتتە، وڭدەۋ ونەركاسىبى سوڭ­عى ون جىلداعى ەڭ جوعارى ءوسۋدى كور­سەتكەنىن ايتا كەتكەن ءجون» دەدى مينيستر.

ساۋدانىڭ 5،7%-عا ءوسۋى اياسىندا قىز­مەت كورسەتۋ سەكتورى وڭ ءوسىم كورسەتتى. وڭ­دەۋ ونەركاسىبى سالالارىندا قارقىندى جا­نە تۇراقتى ءوسۋ بايقالۋدا. بۇل وسى سالا­نىڭ باسەكەلەستىككە قابىلەتتىلىگىن كور­سەتەدى. ءوندىرۋشى ەمەس سالالاردا جوعارى ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىك بايقالادى. بۇل ەكونوميكانىڭ تۇراقتى جانە ساپالى دامۋىنا ديۆەرسيفيكاتسيا ارقىلى قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.  كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبىن ەسەپكە الماعاندا، نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋى 32،3%-دى قۇرادى. ينۆەستيتسيالاردىڭ ايتارلىقتاي ءوسۋىن وڭدەۋ ونەركاسىبى – 2،1 ەسە، قۇرىلىس – 72%، اۋىل شارۋاشىلىعى – 66%، اقپارات جانە بايلانىس – 61%، ساۋدا – 28،3%، كولىك – 27،6% جانە جىلجىمايتىن م ۇلىك وپەراتسيالارى – 27،5% دەڭگەيىندە كورسەتتى. قاڭتار-ناۋرىزدا سىرتقى ساۋدا تاۋار اينالىمى 19،7 ملرد دوللارعا جەتتى، ونىڭ ىشىندە ەكسپورت – 11،5 ملرد دوللاردى قۇرادى. بۇل رەتتە شيكىزاتتىق ەمەس تاۋارلار ەكسپورتى 15%-عا ءوسىپ، 4 ملرد دوللارعا دەيىن جەتتى. تا­ۋار­لار يمپورتى 8،2 ملرد دوللاردى قۇرا­دى. وڭ ساۋدا بالانسى 3،3 ملرد دوللاردان استى.

ءا. ەرعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا، جالپى وڭ­دەۋ ونەر­كاسىبى بويىنشا ءوسىم 7،7%-عا دەيىن جەدەلدەدى. 13 ءوڭىر وڭ ءوسىم كورسەتتى. ەڭ جوعارعى ءوسىم الماتى مەن نۇر-سۇل­تان قالالارىندا جانە الماتى وبلى­سىندا بايقالادى. قۇرىلىس سالاسى جو­عارى ءوسۋ ديناميكاسىن كورسەتۋدە. ورىن­دالعان قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 12،5%-عا ۇلعايدى. باتىس قازاقستان وبلى­سىن قوسپاعاندا، بارلىق وڭىرلەر وڭ ءوسىم كورسەتتى. قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىس­تارىنىڭ جوعارعى ءوسۋى تۇركىستان، قىزىلوردا وبلىستارىندا جانە الماتى قالاسىندا بايقالادى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بەلسەندى جۇرگىزىلۋدە. بيىلعى قاڭ­تار-ءساۋىر ايلارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ 13،3%-عا ءوسىپ، 3،5 ملن شارشى مەتردى قۇرادى. پاۆلودار جانە الماتى وبلىستارىنان باسقا بارلىق وڭىرلەر وڭ ءوسىم كورسەتتى.

اۋىل شارۋاشىلىعى تۇراقتى ءوسۋ قارقىنىن كورسەتۋدە. ءونىم شىعارۋ 3%-عا ۇلعايدى. 13 وڭىردە وڭ سەرپىن باي­قالىپ وتىر. اقمولا وبلىسى ەڭ جو­عار­ى ءوسىم كورسەتتى. «جالپى، تۇراقتى ءوسۋ قار­قىنى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالا­رى­مەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ولار اۋىل شارۋاشىلىعى وڭدەۋ سالاسىن ينۆەستي­تسيا­لاۋدى ىنتالاندىرۋعا، اۋىل شارۋا­شىلىعى تەحنيكاسىنىڭ ليزينگىنە، ەكو­نو­ميكانىڭ وزىندىك جەتكىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان» دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا مىناداي شارالارعا نازار اۋدارۋ ۇسىنىلىپ وتىر: 2021 جىلعا ارنالعان ەكونوميكالىق ءوسىمدى قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى وزەكتەندىرىلگەن كەشەندى جوسپاردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ;  ەكونوميكانىڭ باسىم سەكتورلارىندا ءىرى كومپانيالارمەن ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەردى ءىس جۇزىندە ىسكە اسىرۋ; اۋىل شارۋاشىلىعى جانە قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنىڭ ماۋسىمىن بەلسەندى وتكىزۋ; «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» جانە «ەڭبەك» باع­دار­لامالارى شەڭبەرىندە تارگەتتەلگەن تۇ­راقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ; جاڭا ء«وسۋ فاكتورلارىن» دامىتۋ جانە وڭىر­لەر­دىڭ ەكونوميكالىق بايلانىسىن كۇشەيتۋ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، جوعارىدا كور­سەتىلگەن شارالاردى ىسكە اسىرۋ ەكونو­ميكالىق بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋعا جانە وسى جىلعى ەكونوميكالىق ءوسىمدى قام­تاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

 

ىسكەرلىك بەلسەندىلىك يندەكسى ءوسۋ ۇستىندە

ۇلتتىق بانك توراعاسى ە.دوساەۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا ىسكەرلىك بەلسەندىلىك يندەكسى ەكى اي قاتارىنان ءوسۋ ۇستىندە. بيىلعى ساۋىردە ول قىزمەت كورسەتۋ جانە ونەركاسىپ سەكتورىندا قالپىنا كەلۋدىڭ جال­عاسۋىنا بايلانىستى 50،5 تارماق بولدى.

بيىلعى ساۋىردە قازاقستاندا ينفلياتسيا ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسىنىڭ باياۋلاۋى جانە ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن جانە سەرۆيستىك كومپونەنتتەردىڭ جەدەلدەۋى كەزىندە وتكەن ايداعى 7،0% دەڭگەيىندە ساقتالدى. ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ جاندانۋى، حالىق كىرىستەرىنىڭ قالپىنا كەلۋى جانە يمپورتتىڭ ءوسۋى اياسىندا ازىق-ت ۇلىك­كە جاتپايتىن ينفلياتسيا 5،6%-دان 6،4%-عا دەيىن جەدەلدەدى. ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار باعاسىنىڭ اي سايىنعى ءوسۋى 2017 جىلعى قازان ايىنان باستاپ ەڭ جوعارى ءماندى كورسەتەدى. كيىم-كەشەك پەن اياق كيىمگە باعانىڭ ءوسۋ قارقىنى جىلدىق ماندە 5،5%-عا دەيىن جەدەلدەدى. سونىمەن بىرگە مۇناي ونىمدەرىن تاسىمالداۋ تاريفتەرىنىڭ ارتۋى ناتيجەسىندە ىشكى ۇسىنىستىڭ تومەندەۋى اياسىندا بيىلعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ بەنزين باعاسىنىڭ 11،6%-عا ءوسۋى بايقالادى. اقىلى قىزمەتتەر ينفلياتسياسى 3،7%-دان 4،1%-عا دەيىن جەدەلدەدى.

«تاۋارلار يمپورتى ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تۇتىنۋشىلىق جانە ينۆەس­تيتسيالىق تاۋارلاردى اكەلۋدىڭ ۇلعايۋى ەسەبىنەن ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ قالپىنا كەلۋى جانە كەيىنگە قالدىرىلعان ىشكى سۇرانىس اياسىندا ءوستى. اۆتوموبيلدەر، كيىم-كەشەك جانە كومپيۋتەرلەر سياقتى تاۋارلاردى اكەلۋدە بارىنشا كوپ ءوسۋ بايقالادى. تاۋارلاردىڭ وسى توپتارى بويىنشا ءوسۋ 2020 جىلعى 1-توقسانمەن سالىستىرعاندا 458 ملن دوللاردى قۇرادى» دەدى ە.دوساەۆ.

ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرى بيىل ءساۋىر­دىڭ اياعىندا ءبىر ايدا 530 ملن دوللارعا ۇل­عايىپ، 57،6 ملرد دوللاردى قۇرادى. ال­تىن ۆاليۋتا رەزەرۆتەرى بيىلعى ءساۋىردىڭ ايا­عىن­دا ءبىر ايدا 689 ملن دوللارعا ۇلعايىپ، 34،2 ملرد دوللاردى قۇرادى. جالپى حالىق­ارالىق رەزەرۆتەر بيىلعى ساۋىردە 1،2 ملرد دوللارعا ارتىپ، 91،8 ملرد دوللاردى قۇرادى.

بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى­نىڭ زەينەتاقى اكتيۆتەرى حالىقتىڭ قارا­جاتتى مەرزىمىنەن بۇرىن الۋىنا باي­لانىستى جىل باسىنان باستاپ 0،3 ترلن تەڭگەگە نەمەسە 12،6 ترلن تەڭگەگە دەيىن 2،3%-عا تومەندەدى. ە.دوساەۆتىڭ ايتۋىنشا، بيىلعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ ەسەپتەلگەن ينۆەستيتسيالىق كىرىس مول­شەرى 488،5 ملرد تەڭگە بولدى. بيىلعى 4 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ينفلياتسيا 2،7% بولعان كەزدە 3،8% مولشەرىندەگى كىرىستىلىك قامتاماسىز ەتىلدى.

بانك جۇيەسىندەگى دەپوزيتتەر جىل باسىنان بەرى 23،4 ترلن تەڭگەگە دەيىن 5،8%-عا، ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق ۆاليۋتادا – 6،5%-عا نەمەسە 14،8 ترلن تەڭگەگە دەيىن 896،1 ملرد تەڭگەگە، شەتەل ۆاليۋتاسىندا – 4،8%-عا نەمەسە 8،6 ترلن تەڭگەگە دەيىن 392،5 ملرد تەڭگەگە ۇلعايدى.

قارجى ءمينيسترى ە.جاماۋباەۆ ءوز سوزىندە ءتورت ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 3 ترلن 217 ملرد تەڭگە سوماسىندا كىرىس تۇسكەنىن نەمەسە جوسپار 117،1% ورىندالعانىن حابارلادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە 1 ترلن 909 ملرد تەڭگە سوماسىندا كىرىستەر ءتۇستى نەمەسە جوسپار 106،7%-عا اتقارىلدى. 

جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ كىرىستەرى 136،7%-عا اتقارىلىپ، 1 ترلن 308 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. جوسپار 351 ملرد تەڭگەگە، ونىڭ ىشىندە سالىقتار بويىنشا – 319 ملرد تەڭگەگە اسىرا ورىندالدى.

مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ شىعىستارى 99،1%-عا، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شى­عىستارى – 99،6%-عا، جەرگىلىكتى بيۋدجەت­تەردىڭ شىعىستارى 98،7%-عا اتقارىلدى. وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىس­تىرعاندا بيۋدجەتتەردىڭ بارلىق دەڭگەيىندە اتقارىلۋ كورسەتكىشى جوعارى.

 

ناقتى سەكتور العا باستى

يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى ب.اتامقۇلوۆ بيىلعى 4 اي قورىتىندىسى بويىنشا وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ بارلىق سەكتورىندا جيىنتىق كورسەتكىشى 107،7% بولاتىن دامۋدىڭ وڭ ءۇردىسى بايقالاتىنىن اتاپ ءوتتى. ماشي­نا جاساۋ سالاسىندا 120،6% ءوسىم بولدى. اۆ­توكولىك قۇرالدارى، ترەيلەرلەر جانە اشىق تىركەمەلەر، ماشينالار مەن جابدىقتار ءوندىرىسى، وزگە دە كولىك قۇرالدارى، كومپيۋتەرلەر، ەلەكتروندىق جانە وپتيكالىق جابدىقتار، ەلەكتر جابدىقتارىن جاساۋ، جوندەۋ جانە ورناتۋ كولەمى ارتتى.  

ءتۇستى مەتاللۋرگيادا وڭ ديناميكا ساق­تالىپ، ءوسىم 3% بولدى. وعان تازارتىلعان التىن، تازارتىلعان كۇمىس، قۇيما التىن، كاتودتى مىس جانە باسقا دا كورسەتكىشتەردىڭ ءوسىمى ەسەبىنەن قول جەتكىزىلدى.  قارا مەتاللۋرگيادا ناقتى كولەم يندەكسى 102،7% قۇرادى. شويىن، كومىرتەكتى بولات،  فەررو-سيليكو-مارگانەتس ءوندىرىسى ءوستى.

اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى س.وماروۆ قاڭتار-ءساۋىر ايلارىندا جالپى اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ كولەمى 3%-عا ۇلعايىپ، 831،2 ملرد تەڭگەنى قۇراعانىن ايتتى. «بۇل ءوسىم نەگىزىنەن مال شارۋا­شىلىعىنداعى ءوندىرىس كولەمىنىڭ 3،2%-عا ۇلعايۋى ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى. ماسەلەن، ەت ءوندىرۋ كولەمى تىرىدەي سالماقتا 5،3%-عا، ءسۇت 3،4%-عا ءوستى» دەدى س.وماروۆ.

كورسەتىلگەن كەزەڭدە تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى 3،9%-عا ءوسىپ، 673،6 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل رەتتە، قىزىلشا قان­تىن ءوندىرۋ كولەمىنىڭ 28،9%-عا، وڭدەلگەن كۇرىشتىڭ 23،7%-عا، سارى مايدىڭ 23،3%-عا، جارمانىڭ 21،7%-عا، وسىمدىك مايىنىڭ 15%-عا، ۇننىڭ 11،4%-عا، ىرىمشىك پەن سۇزبەنىڭ 9،6%-عا، وڭدەلگەن ءسۇتتىڭ 3،7%-عا ارتقانى بايقالدى.

اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 66،1%-عا ۇلعايىپ، 163،2 ملرد تەڭگەنى، تاماق ونىمدەرى وندىرىسىنە سالىنعان ينۆەستيتسيالار 37،3%-عا ارتىپ، 28،4 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.

ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا، اعىمداعى جىلدىڭ باسىنان الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ باعاسى 4،8%-عا ءوستى. اتالعان ءوسىم الدىڭعى جىلى قاڭتار-ءساۋىر ايلارىندا تىركەلگەن 5،5% قۇراعان كورسەتكىشتەن تومەن. «باعا ءوسىمىنىڭ فاك­تور­لارىن ايتاتىن بولساق، بارىنەن بۇرىن يمپورتقا تاۋەلدى ونىمدەر – قانت، قارا­قۇمىق جارماسى، جوعارى ەكسپورتتىق سۇرانىسقا يە تاۋارلار – كۇنباعىس مايى، سونداي-اق ماۋسىمارالىق كەزەڭدە ءداستۇرلى تۇردە باعانىڭ ءوسۋى بايقالاتىن كوكونىستەر قىمباتتادى» دەدى ب. سۇلتانوۆ.

ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ن.نوعاەۆ كور­سە­تىلگەن كەزەڭدە مۇناي جانە كوندەنسات ءوندىرۋ كولەمى 28،1 ملن تونناعا جەتىپ، قاڭتار-ءساۋىر ايلارىنىڭ جوسپارى 99،4% ورىندالعانىن ايتتى «مۇناي جانە كوندەنسات ءوندىرۋ كولەمىنىڭ ەسەپتى ايدىڭ جوسپارىنان تومەن بولۋىنىڭ سەبەبى – ءساۋىر ايىنداعى قاراشىعاناق كەن ورنىنداعى جوسپاردان تىس جوندەۋ جۇمىستارىنا بايلانىستى بولدى» دەدى ن.نوعاەۆ.

ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە 22،1 ملن توننا مۇناي ەكسپورتتالدى، بيىلعى قاڭتار-ءساۋىر ايلارىنىڭ جوسپارى 100% ورىندالدى.

 

ەل ەكونوميكاسى ءوسۋ تراەكتورياسىنا شىقتى

ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى ا.مامين تۇيىندەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، 4 اي قورى­تىندىسى بويىنشا قازاقستان ەكونومي­كاسىنىڭ ءوسۋ تراەكتورياسىنا شىعۋى قامتاماسىز ەتىلدى. بيىلعى قاڭتار-ءساۋىر ايلارىندا ءىجو ءوسۋ قارقىنى 0،7%-دى قۇرادى. قالپىنا كەلۋ سەرپىنى ەكونو­ميكانىڭ بارلىق سالاسىندا بايقالادى. ءىجو وسۋىنە شيكىزاتتىق ەمەس سەكتور ۇلكەن ۇلەس قوستى. وڭدەۋ ونەركاسىبىندە سوڭعى 10 جىلدا تۇراقتى جانە رەكوردتىق جوعارى ءوسۋ قارقىنى قامتاماسىز ەتىلدى. وسى جىلدىڭ 4 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءوسىم 7،7%-دى قۇرادى.

ماشينا جاساۋ (20،6%)، ونىڭ ىشىندە اۆتوموبيل جاساۋ (25،4%)، لوكوموتيۆتەر مەن ۆاگوندار (49،7%)، ەلەكتر جابدىقتارى (10،2%)، كومپيۋتەرلەر، ەلەكتروندىق جانە وپتيكالىق جابدىقتار (52،3%) وندىرىسىندە جوعارى ءوسۋ قارقىنى بايقالادى. سونىمەن قاتار حيميا ونەركاسىبى (11،2%); كيىم ءوندىرىسىن قوسا العاندا (23،6%)، جەڭىل ونەركاسىپ (4،9%); مەتاللۋرگيا (3%)، ونىڭ ىشىندە ءتۇستى (3%) جانە قارا (2،7%) مەتاللۋرگيا; ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى (3،9%) جانە سۋسىندار ءوندىرىسى (5،1%); فارماتسەۆتيكا (26،2%)، مۇناي وڭدەۋ (2،6%) سالالارى سەرپىندى دامۋ كورسەتتى.

قۇرىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسىن (26،5%)، قۇرىلىستى (12،5%)، تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدى (13،3%) قوسا العاندا، قۇرىلىس سەكتورىندا ورنىقتى ءارى جوعارى ءوسۋ قارقىنى قامتاماسىز ەتىلدى.

اۋىل شارۋاشىلىعىندا ءوسۋ قارقىنى 3%-دى قۇرادى. سالانىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ اياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى وندىرىسىندەگى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار 50%-دان استامعا ۇلعايدى.

تاۋ-كەن ءوندىرىسىن ەسەپكە الماعاندا، بۇكىل ەكونوميكا بويىنشا نەگىزگى كاپي­تالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋى 32،3%-دى قۇرادى. ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ ەڭ ماڭىزدى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنداعى وڭ ديناميكا بولدى. ماسەلەن، ءوسىم ساۋدا (5،7%)، بايلا­نىس (11،1%)، جىلجىمايتىن م ۇلىك وپەرا­تسيالارى (1،3%)، قارجى جانە ساقتان­دىرۋ قىزمەتى (1،6%) سەكىلدى سالالاردا بايقالادى.

بيىلعى قاڭتار-ءساۋىر ايلارىنىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا ماڭعىستاۋ وبلىسى مەن شىمكەنت قالاسى بارلىق 7 نە­گىزگى ماكروكورسەتكىش بويىنشا، اق­مولا، اقتوبە، جامبىل، قاراعاندى جانە قوستاناي وبلىستارى 6 كورسەتكىش بويىن­شا، شىعىس قازاقستان، پاۆلودار، سول­تۇستىك قازاقستان وبلىستارى، نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارى 5 كورسەتكىش بويىنشا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ءوسىمىن قامتاماسىز ەتتى. باتىس قازاقستان وبلىسىندا ەڭ تومەنگى كورسەتكىشتەر باي­قالدى. «ەكونوميكانىڭ وڭ ءوسىمى – پان­دە­ميانى تەجەۋ، سونداي-اق ەلدىڭ جەكە سەك­تورى مەن وندىرىستىك الەۋەتىن قولداۋ جو­نىندەگى شارالاردى ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىنىڭ ماڭىزدى ينديكاتورى. ەكونوميكانىڭ وسى قارقىنىن الداعى ايلاردا ساقتاپ، ونى ۇلعايتۋ ماڭىزدى» دەدى ا.مامين.

ۇكىمەت باسشىسى وڭىرلەردىڭ اكىمدەرىنە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋار­لارىنىڭ باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى، جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسە­بىنەن فورۆاردتىق ازىق-ت ۇلىك ساتىپ الۋدى قارجىلاندىرۋدى 10 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋدى جانە «اينالىم سحەماسى» بويىنشا قارجىلاندىرۋدى 50 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتكىزۋدى تاپسىردى.

پرەمەر-مينيستر ىشكى جانە سىرتقى ين­­ۆەستيتسيالاردى، اسىرەسە، شيكىزاتتىق ەمەس سالالارعا تارتۋ، شاعىن جانە ورتا بيز­­­نەس­تى ودان ءارى دامىتۋدى قولداۋ، جۇ­مىس­­پەن قامتاماسىز ەتۋ جانە حالىقتىڭ ناق­­تى تابىسىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

جاڭا باعىت

ساياسات • كەشە

ءورت: قاۋىپ پەن ساقتىق

توتەنشە جاعداي • كەشە

تۇلعا تۋرالى تۋىندى

ادەبيەت • كەشە

جولبارىس جىمى

ادەبيەت • كەشە

ەل سەنىمىن جالعاعان جوبا

ەكولوگيا • كەشە

جەلاياقتار استانادا جينالادى

جەڭىل اتلەتيكا • كەشە

جانىبەكتى جەكپە-جەككە شاقىردى

كاسىپقوي بوكس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار