27 ءساۋىر, 2010

ءبىلىم كەڭىستىگىندەگى بايلانىس تەرەڭدەي تۇسەدى

1220 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن
مۇعالىمنىڭ ءرولى مەن ماقساتى ايرىقشا ماڭىزدى تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ مۇعالىمدەرى مەن ءبىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءى سەزىنە قاتىسۋشىلارعا تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ مۇعالىمدەرى مەن ءبىلىم قىزمەتكەرلەرى ءى سەزىنىڭ دەلەگاتتارى مەن مەيماندارىن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! سىزدەردىڭ وكىلەتتى فورۋمدارىڭىز پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتىڭ ۇزدىك پەداگوگتارى مەن ءبىلىم ۇيىتقىلارىن, بەلگىلى وقىمىستىلارى مەن ادىسكەرلەرىن جيناپ وتىر. ءبىرىنشى سەزدىڭ بىزدە قازاقستاندا ءوتىپ جاتۋىنىڭ نىشان­دىق ءمانى بار. جۋىردا بۋداپەشتە بولعان ەۋروپا ەلدەرى ءبىلىم مينيسترلەرىنىڭ ءىى فورۋمىندا ورتالىق ازيا مەلەكەت­تەرىنەن ءبىرىنشى بولىپ قازاقستان بولون دەكلاراتسياسىنا قوسىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعى جى­لىندا الىنعان بۇل شەشىمدى ورتالىق ازيا وڭىرىندە تۇراقتىلىق ايما­عىن قالىپتاستىرۋ جانە ادام كاپيتالىن دامىتۋ ءجونىن­دەگى ءبىزدىڭ كۇش-جىگەرىمىزگە كورسەتىلگەن قولداۋ دەپ قابىلدادىق. قازاقستان رەسپۋبليكاسى تمد ەلدەرى اراسىندا تەك ساۋدا-ەكونوميكالىق سالادا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى, عىلىمي-اعارتۋ دەگدارلارىنىڭ بايلانىستارىن نىعايتۋداعى بارىنشا كەڭ ىنتىماقتاستىقتى جاقتايدى. الەمدىك داعدارىس جاعدايىندا ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ الدىندا تۇبەگەيلى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭارۋ مىندەتتەرى تۇر, سوندىقتان دا وسىناۋ ۇزاق مەرزىمدى ماقساتتارعا قول جەت­كىزۋ­دە ءبىلىمنىڭ ءرولى قاي كەزدەگىدەن دە جوعارى. ءبىزدىڭ ەلدەرى­مىز­دە مۇعالىم­نىڭ جانە ساپالى ءبىلىمنىڭ ءرولى مەن ماقساتىنىڭ زور ماڭىزدىلىعىن تۇسىنۋشىلىك بار ەكەنىن مەن قاناعات سەزىمى­مەن اتاپ وتەمىن, ونىڭ دالەلى وسى سەزدىڭ وتكىزىلۋى بولىپ تابىلادى. سىزدەردىڭ فورۋمدارىڭىزدىڭ جۇمىسىندا دوستاستىقتىڭ ءبىرتۇتاس ءبىلىم كەڭىستىگىنىڭ قالىپتاسۋىنا, ونىڭ ءتيىمدى قىزمەت ەتۋىنىڭ ناقتى تەتىكتەرىنىڭ جاسالۋىنا ايرىقشا كوڭىل ءبولىنۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيمىن. ءاربىر مەكتەپ, جوو نەمەسە عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى, بۇكىل ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى مەن تۇتاستاي عىلىم ءبىزدىڭ مەملەكەت­تەرى­مىزدىڭ ينتەللەكتۋالدىق جانە كاسىبي الەۋەتى تۇراقتى وسۋىنە جاعداي جاساۋى ءۇشىن بىزگە ءار مۇعالىمنىڭ, وقىتۋشى مەن عال­ىم­نىڭ جۇمىسىندا بارىنشا تيىمدىلىك پەن جاۋاپكەرشىلىككە قول جەتكىزۋ قاجەت. وسى زامانعى مەكتەپ وقۋشىسى مەن ستۋ­دەنتتىڭ تولىقماندى جانە جاۋاپكەرشىلىكپەن وقۋعا دەگەن جەكە ۇمتىلىسىن تۋىنداتۋ مىندەتىنىڭ ماڭىزى بۇدان ەش كەم ەمەس. قولعا الىنىپ جاتقان شارالار دوستاستىق ەلدەرىندەگى ءبىلىم ساپا­سى­نىڭ جانە ءبىزدىڭ وقۋ ورىندارى تۇلەكتەرىنىڭ حالىق­ارالىق دەڭگەيدەگى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ ارتۋىنا مىندەتتى تۇردە اسەر ەتەدى دەگەن سەنىمدەمىن. بۇل ورايدا ءبىلىم بەرۋ جانە عىل­ىم سالالارىن بەلسەندى دامىتىپ وتىرعان قازاقستاننىڭ ءتا­جىريبەسى تمد بويىنشا بارلىق ءبىزدىڭ ارىپتەستەرىمىزگە پايدالى بولادى. دوستاستىققا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ مۇعالىمدەرى مەن ءبىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ سەزى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ شەشۋشى ماسەلەلەرى بويىنشا بەدەلدى پىكىرتالاس الاڭدارىنىڭ ءبىرى بولا الادى. سىزدەردىڭ فورۋمنىڭ جۇمىسى بارىسىندا سىندارلى پىكىر الماسۋ وتەدى, سونىڭ نەگىزىندە پراكتيكادا قاجەت ۇسىنىستار ازىرلەنەتىن بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. سەزدىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنا جەمىستى پىكىرتالاس جانە تابىستى شىعارماشىلىق جۇمىس تىلەيمىن!

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

ەل تاۋەلسىزدىگىن العاننان كەيىن “وقۋ­سىز حالىق قانشا باي بولسا دا, ءبىراز جىل­داردان كەيىن ونىڭ بايلىعى ونەرلى حالىق­تاردىڭ قولىنا كوشپەكشى”, دەپ ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلى ايتقانداي, ءبىلىم جارىسىن­سىز وتانىمىزدى وركەندەتۋ استە مۇمكىن ەمەستىگىن ايقىن اڭعارعان. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءححى عاسىر ءبىلىم جانە عىلىم عاسى­رى بولادى دەپ, جاستاردىڭ جان-جاقتى وقۋىنا بارلىق مۇمكىندىكتى جاساۋدا. جالپى, ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىمدى وركەندەتۋدە وق­شاۋ­لانۋدىڭ ناتيجە بەرمەيتىنى انىق. ءار مەملەكەت ءوزىنىڭ ۇلتتىق مەنتاليتەتىنە قاراي الەمدىك وركەنيەتتىڭ وزىعىن الىپ, توزىعىن ىسىرىپ تاستاپ وتىرسا, ۇتىلمايدى. جەتپىس جىلدان اسا بيلىك قۇرعان كەڭەس­تىك ءداۋىر كۇيرەگەننەن كەيىن تاۋەلسىز مەم­لە­كەتتەر ءبىراز ۋاقىتقا دەيىن وزدەرىمەن ءوز­دەرى بولىپ, وتان ىرگەسىن بەكىتۋ ىسىمەن اي­نا­لىسسا, ەندى الەمدىك ۇردىستەگى جەتىستىك­تەردى ورتاق پايدالانا وتىرىپ, جەتىلدىرۋ جايى, اسىرەسە تمد مەملەكەتتەرىنىڭ اۋقى­مىندا سوڭعى جىلدارى قولعا الىنا باستادى. سونىڭ ءبىرى تمد مەملەكەتتەرى ءبىلىم قىز­مەتكەرلەرى مەن مۇعالىمدەرىنىڭ القالى جيى­نىن وتكىزۋ ەدى. بۇل فورۋم تۋرالى يدەيا تۇڭ­عىش رەت 2008 جىلى تمد ەلدەرى ءبىلىم مينيسترلەرىنىڭ باسقوسۋىندا قوزعالىپ, ەكى جىلدان كەيىن قازاق ەلىنىڭ ەلوردا­سىن­دا وتكىزۋدى ءبىراۋىزدان ماقۇلداعان بولاتىن. سول يگىلىكتى ءىس, ياعني تمد ەلدەرى مۇعا­لىم­دەرى مەن ءبىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءبىرىن­شى سەزى كەشە ەلوردامىزدا زامان تالابىنا ساي بوي كوتەرگەن كورمە زالىندا ءوز جۇمى­سىن باستادى. بۇل قۇرىلتايعا ءبىزدىڭ وتانى­مىز­دىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مي­نيستر­لىگى, تمد-عا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ گۋمانيتارلىق ىن­تى­ماقتاستىق جونىندەگى كەڭەسى, مەم­لە­كەت­ارالىق قور ۇيىتقى بولعانىن ايتا كەتسەك دەيمىز. القالى ءماجىلىستىڭ الدىندا سەزد دەلە­گاتتارى مەن شاقىرىلعان قوناقتار وسى كۇنگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى قول جەتكەن جەتىستىكتەردى دايەكتەيتىن كورمەنى ارالادى. كورمەگە ەلىمىزدىڭ ءىرى قالالارى مەن وبلىس­تارى, عىلىمي مەكەمەلەر, وقۋ ورتالىق­تارى, كىتاپ شىعاراتىن باسپالار, ءار الۋان باسىلىمدار وزدەرىنىڭ زامان تالابىنا ساي جيناقتاعان تاحنيكالىق قۇرال-جابدىق­تارىن, وقۋلىقتار مەن ادىستەمەلەرىن قوي­عان ەكەن. بۇل كورمە ءبىرىن­شى­دەن, كەلۋشى­لەر­­دى قىزىقتىرسا, ەكىنشىدەن, تاجىريبە ال­ماسۋعا, وي ءبولىسىپ, پىكىر ۇشتاستىرۋعا مول مۇمكىندىك جاساعانىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. سەزدە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇل­تان نازارباەۆتىڭ ارنايى قۇتتىقتاۋى وقىلدى. (قۇتتىقتاۋ گازەتتە جاريالانىپ وتىر). سول سەكىلدى سەزگە ارنايى جولداعان رە­سەي فە­دەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى دميتري مەد­ۆەدەۆتىڭ, بەلارۋس رەسپۋب­لي­كا­سىنىڭ پرە­زيدەنتى الەكساندر لۋكا­شەن­­كو­نىڭ, تاجىك­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ەموما­لي راحموننىڭ قۇتتىق­تاۋ جەدەلحات­تارى سەزد دەلەگاتتارىنا تانىستىرىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سەزدە العاشقى ءسوز كەزەگىن الىپ, بۇل جيىن­نىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ باستاماسى بويىنشا ءوتىپ وتىرعانىن, سەزد دوستاستىق اياسىنداعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ ىن­تى­­ماقتاستىعىنا سەرپىن بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنت نۇر­سۇل­تان نازارباەۆتىڭ اركەز تمد مەم­لەكەتتەرىنىڭ اراسىندا ينتەگرا­تسيانى دامىتۋ, اسىرەسە ەكونوميكا, گۋما­ني­تارلىق سالالار, مادەني, جاڭا عىلىمي بايلانىس­تاردى دا ءوزارا تۇسىنىستىك پەن دوستىق نەگىزدە ودان ءارى نىعايتۋدى العا تار­تىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ, توراعا جاراستىلىستانۋ عىلىمدارى بويىنشا بىرىڭعاي ۇلگىدەگى وقۋلىقتار شى­عارۋ, سونداي-اق وقۋ ۇدەرىستەرىن ءبىر دەڭ­گەي­­لەندىرۋ جونىندەگى بىرلەسكەن جۇمىستار­دىڭ وزەكتىلىگىنە توقتالدى. ول سونىمەن بىرگە جاستاردى وتانشىلدىق رۋحتا تاربيەلەۋ تۋرالى وي وربىتە كەلە, قۇرىلتايدا ۇرپاققا ءبىلىم بەرىپ, تاربيە ۇيرەتۋگە ارقاۋ بولاتىن پاراساتتى ويلار قوزعالىپ, ول بىرتە-بىرتە جۇزەگە اساتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. بۇدان كەيىن ءسوز العان پرەمەر-مي­نيستر­­دىڭ ورىنباسارى ەربول ورىنباەۆ: قىتاي ەلىندە ء“بىر جىلدىق جوسپار قۇرعان –كۇرىش ەگەر, ون جىلدىق جوسپار قۇرعان – اعاش وتىر­عىزار, ومىرلىك جوسپار قۇرعان – ۇرپا­عىن بىلىممەن سۋسىنداتار” – دەگەن ماتەل بار. شىنىندا دا بۇل ماتەلدىڭ شى­نايى ما­عى­ناسى ەلوردا تورىندە ەكى كۇن بويى وتەتىن وسى سەزدە ناقتى ايشىقتالا تۇسەتىنى اقيقات, دەدى. ول سونىمەن بىرگە, بۇگىن مەن ەرتەڭگى كۇننىڭ ءبىلىم كوكجيەگى, كەمەل بولاشاعى بيو­تەحنولوگيا, ينفورماتيكا, نانوتەحنو­لو­گيا جانە عىلىمنىڭ باسقا دا سالا­لارىنا نەگىز­دەلگەن جاڭا اقپاراتتىق تول­قىننان تۇرا­تىن باسەكەلى ءبىلىم جۇيەسى بولىپ تابى­لاتىنىن, بۇل مەملەكەتتەر ارا­سىنداعى ءوزارا ىقپالداس­تىق پەن قارىم-قاتىناستىڭ قانات جايىپ دامۋىنا, تۇراق­تى ەكونومي­كالىق الەۋەتكە دە زور ىق­پال جاسايتىنىن, ور­تاق ماقساتقا ۇم­تىلۋ – قازىرگى جانە بولاشاقتىڭ بەرىك نەگى­زى – ەكەنىن ەسكە سالدى. حالىقارالىق ەكو­نو­مي­كا رىنوگىندە باسەكەلەستىككە توتەپ بەرۋ, ونى جەتىلدىرۋ ءۇشىن جاڭا اقپاراتتىق تەحنو­لو­گيانىڭ بەرەر كومەگى ۇشان-تەڭىز. سول سەبەپ­تى دە بىرلەسكەن ءبىلىم بەرۋ جۇيە­سىن قالىپ­تاس­تىرۋدا وسى سالاعا وتە مۇ­قيات­تىلىقپەن جانە زور ۇمىتپەن قاراعان ابزال, دەگەن ول 2015 جى­لى الەمنىڭ ەكو­نوميكا جۇيەسىندە جاڭا تەحنو­لوگيا بازا­سى­نىڭ مىقتاپ شوعىرلانۋى ءتيىمدى جوبا­لار­دى ىسكە اسىرۋعا وزىندىك كومەگىن تيگىزە­تىن­دىگىن تىلگە تيەك ەتتى. سونىمەن قاتار, الداعى ونجىلدىقتا ادامزات كاپيتالىنىڭ دا ماڭىزى ارتا تۇسەتىندىگىنە ارنايى توقتالدى. ادامزات كاپيتالىنداعى ءبىلىمدى مامانعا, كاسىبي تۇعىرى جوعارى قىزمەت­كەرلەرگە جاھاندىق ءبا­سە­كەنىڭ جوعارىلاي­تى­نىن, ءبىلىم بەرۋ كەڭىس­تىگىندەگى تاجىريبە­لەر الماسۋ مەن ءوزارا سەرىكتەستىك تەك قانا ءبىلىم سالاسىن عانا ەمەس, سونداي-اق ينتە­گراتسيالىق ۇدەرىستەردەگى جاڭا سەرپىلىستەرگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن مەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقۋ ءۇردىسىن ساپالى دەڭگەيگە جەتكىزۋ كادر الەۋەتىن ارتتىرا­تىنى تۋرالى ءوز ويىن ورتاعا سالدى. باس پروكۋرور قايرات ءمامي, جوعارعى سوت­تىڭ توراعاسى مۇسابەك الىمبەكوۆ بول­سا, ءبىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ بۇل قۇرىل­تايى مەملەكەتتەر اراسىنداعى بەرىك دوستىققا دانەكەر بولاتىنىن العا تارتتى. جوعارىدا ايتىلعان پىكىرلەرگە تمد-عا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى ىن­تى­ماقتاستىعى جونىندەگى كەڭەسىنىڭ توراعا­سى ۆاسيلي ستراجەۆ تا تولىعىمەن كەلىسە وتى­رىپ, وزىندىك ويلارىن دا ورتاعا سالدى. “بۇگىن­گى ءوتىپ جاتقان تمد ەلدەرىنىڭ ءبىلىم سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءى سەزى – بۇل تەك قانا وسى سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ باس قوسۋى عانا ەمەس, جالپى تمد ەلدەرى­نىڭ اسا ما­ڭىز­د­ى وقيعاسى بولىپ تاريحتا قالماق. وسى ار­قى­لى ءبىلىم سالاسىن جوعارى ءارى ساپا­لى دەڭ­گەيگە كوتەرىپ, جاڭاشا مازمۇن­عا, سەرپىندى جەتىس­تىكتەرگە جەتەتىنىمىز انىق. الەمنىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك دامۋى ءۇشىن تەرەڭ ءبىلىم كەرەك دەگەن ويدى ەشكىم جوق­قا شىعارا المايدى. سول سەبەپتى جاھان­­دانۋ ۇدەرىسىندە ءبىلىم دەڭگەيىنىڭ وركەن­­دەۋى, اقپاراتتىق تەح­نولو­گيا­لاردىڭ دامۋى, ءبىلىم بەرۋ كەڭىستى­گى­نىڭ مودەرنيزا­تسيا قۇرالىنا اينالۋى ۇلتتىق ءبىلىم مەن عىلىم جۇيەسىن زور تابىستارعا, مىق­­تى باسەكەگە الىپ كەلەتىنىنە سەنىمىمىز مول. ءوزارا تاجىريبەلەر الماسۋ بارىسىندا ءبىز تەك قانا كاسىبي تۇر­عىدا ءبىلىم بەرەتىن جو­عارى وقۋ ورىن­دارىمەن عانا شەكتەل­مەۋى­مىز كەرەك. سونىمەن قاتار, تمد ەل­دەرىنىڭ مەك­تەپ وقۋشىلارى اراسىن­داعى ىقپالداس­تىق­تى ءتۇرلى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءىس-شارالار, بايقاۋلار, وليم­پيا­دالار ارقى­لى جۇزەگە اسىر­­­عانىمىز ءتيىمدى” – دەدى ۆاسيلي سراجەۆ. فورۋمعا ءازىربايجان, ارمەنيا, بەلا­رۋس, قازاقستان, قىرعىزستان, مولدوۆا, رەسەي, تاجىكستان ەلدەرىنەن كەلگەن 500-دەن استام دەلە­گات قاتىستى. ولاردىڭ قاتارىن­دا گۋما­ني­تارلىق ىنتىماقتاستىق ءجونىن­دەگى مەملە­كەت­ارالىق قوردىڭ اتقارۋشى ديرەك­تورى ارمەن سمباتيان, رەسەي فەدەرا­تسياسى­نىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اندرەي فۋرسەن­كو, تاجىك­ستان رەسپۋبليكا­سى­نىڭ ءبىلىم ءمينيسترى ابدۋ­جاب­بور راحمونوۆ, ارمە­نيا رەسپۋبليكا­سى­نىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى مانۋك مكرتچيان, بەلورۋسسيا رەس­پۋبليكاسى­نىڭ ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى كازيمير فارينو, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ستاتس-حاتشىسى اكۋنجان ابدراشەۆ, تاعى باسقالار بار. جيىندا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى جانسەيىت تۇيمەباەۆ “قازاقستان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن تمد-عا قاتىسۋشى ەلدەرمەن ىنتىماقتاستىق جاعدايىندا دامىتۋدىڭ بولاشاعى: ءوسۋ جانە جاناسۋ مۇمكىندىكتەرى” دەگەن تاقىرىپتا بايانداما جاسادى. تمد ەلدەرى شەڭبەرىندەگى ىنتىماقتاس­تىق تاجىريبەسى ءبىلىم سالاسىنداعى تەڭ قۇقىلى جانە ءوزارا ءتيىمدى ارىپتەستىكتى دامىتۋ ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىك بار ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. تۇڭعىش رەت ءوتىپ وتىرعان دوستاستىق ەلدەرى مۇعالىمدەرىنىڭ, پەداگوگ­تارىنىڭ, جالپى ءبىلىم بەرۋ سالاسى قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ باسىن قوسىپ وتىرعان جيىن ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ بولاشاعىن, ينتەگراتسيالىق پروتسەستەردى تالقىلاۋدا ­ماڭىزدى ءرول اتقارادى. بۇل تۇرعىدان كەل­گەندە دوستاقتىق ەلدەرى ءبىلىم قاۋىم­داس­تىقتارى اراسىنداعى قارىم-قاتىناس جول­دارى تۋرالى مازمۇندى پىكىر الماسۋ قا­جەت­تىلىگىنىڭ تۋعانىن ۋاقىت كورسەتىپ بەردى. فورۋمعا قاتىسۋشىلار مۇعالىم كاسىبى­نىڭ مارتەبەسىن ارتتىرىپ, ۇلتتىق ءبىلىم جانە عىلىم جۇيەسىندەگى ىنتىماق­تاستىق­تىڭ جاڭا باعىتىن ايقىنداي وتىرىپ, ونى دامىتۋ جولدارىن تىلگە تيەك ەتتى. سونىمەن قاتار, تمد-عا قاتىسۋشى ەلدەر ىنتى­ماقتاستىعى اياسىندا قازىرگى زامانعى ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ جولىنداعى ىزدەنىستەرى, ۇلتتىق ءبىلىم جۇيەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, دامىتۋ ماسەلەسى جان-جاقتى اڭگىمە ارقاۋىنا اينالدى. ءبىلىم ۇدەرىسىندەگى پەداگوگيكالىق عى­لىم­نىڭ نورماتيۆتىك, وقۋ-مەتوديكالىق سۇيەمەلدەۋگە قوسار ۇلەسى مەن پروبلە­مالا­رى تالقىلاندى. ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭا وقۋلىقتار ازىرلەۋ, ونىڭ پروبلەمالارى مەن بولاشاعى, مەكتەپتىك ءبىلىم بەرۋدى قام­تۋداعى مۇعالىمنىڭ ءرولى, كاسىپتىك وقى­تۋ­داعى مەكتەپتىك جانە جوعارى ءبىلىمنىڭ ءوزارا ساباقتاستىعى ماسەلەلەرى دە ءسوز بولدى. قۇرىلتايدان كەيىن تمد مەملەكەتتەرى ءبىلىم سالاسىنىڭ باسشىلارى اقپارات قۇرال­دارىنىڭ وكىلدەرىمەن جۇزدەسىپ, سۇراق­­تارعا جان-جاقتى جاۋاپ بەردى. تمد-عا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاس­تىعى جونىندەگى كەڭەستىڭ توراعاسى ۆاسيلي سترياجەۆ ستۋدەنتتەر الماسۋ جونىندە قازىر جەتى مەملەكەتتىڭ ءوزارا ىنتىماقتاستىققا پەيىلدى ەكەنىن ايتىپ, بۇل سەزدە 20 جىلعا تاياۋ ۋاقىت ءىشىن­دە قول جەتكەن جەتىستىگىمىز قاي­سى, كەم­شىلىگىمىز نەدە دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەي­تىن بولدىق دەسە, گۋمانيتارلىق ىنتىماق­تاس­تىق جونىندەگى مەمەلەكەتارالىق قور­دىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ارمەن سمباتيان قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ ءبىلىم ەكونوميكاسى جونىندەگى يدەياسىن قولدايتىنىن, ءبىلىم بەرۋدەگى شەبەر­لىكتى ارتتىرۋ, عىلىم يننوۆاتسياسىن جەتىلدىرە بەرۋ جايىن قوزعاپ, ءومىر بويعى وقۋدىڭ بەرە­تىن پايداسى تۋرالى دالەلدى دايەكتەر كەلتىردى. ال, تمد مەملەكەتتەرى اۋماعىندا كۇن كەشىپ جاتقان قانداستارىمىزدىڭ جايى تۋرالى قويعان سۇراقتارعا ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ج.تۇيمەباەۆ جاۋاپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى سەزدە كوتەرى­لەتىن ءبىر ماسەلە – جاقىن شەتەلدەردە تۇرىپ جاتقان باۋىرلارىمىزدىڭ انا ءتىلىن ۇمىتپاۋعا جاعداي جاساۋ, ەڭ باستىسى فاكۋلتاتيۆتىك ساباقتاردى وقىتا وتىرىپ, مەكتەپتەر اشۋ ماسەلەسى قوزعالماق. وقۋلىقپەن قامتاماسىز ەتۋ جاعى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ قاتىسۋىمەن شەشىلگەنى دە وڭ بولماق. سول سەكىلدى وسى باسقوسۋدا يگىلىكتى ءىستى ۇيلەستىرىپ وتىراتىن يننوۆاتسيالىق مەكتەپتەر وداعى, بولماسا بىرلەستىك قۇرۋ جاعى دا قاراستىرىلماق ەكەن. تاجىكستان­نىڭ ءبىلىم ءمينيسترى ا.راحمونوۆ بولسا قازاق ەلىندە ءوز مەملەكەتىنەن كەلىپ جۇزدە­گەن ستۋدەنتتىڭ وقىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, مەكتەپ وقۋشى­لارىنىڭ ۇلتتىق بىرىڭعاي تەست تاپسىراتىن قازاقستاندىق ۇلگىگە ەرەكشە ىلتيپاتپەن قاراي­تىنىن العا تارتتى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قاتىسۋشى قوناقتار تمد مەملەكەتتەرىن ءبىلىم سالاسى بويىنشا ىنتىماقتاستىققا شاقىرىپ وتىرعان قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتىنە, وزگە دە ازاماتتارىنا شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ەكى كۇنگە جوسپارلانعان قۇرىلتاي ءوز جۇمىسىن بۇگىن اياقتايدى. سۇلەيمەن مامەت, قاراشاش توقسانباي,  اراي ۇيرەنىشبەكقىزى.
سوڭعى جاڭالىقتار