ەگەمەندىك دەكلاراتسياسى جاريالانعاننان كەيىن, نەبارى 26 كۇننەن سوڭ, پرەزيدەنت جارلىعىمەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ىشكى اسكەرى, بۇگىنگى ۇلتتىق ۇلان قۇرىلدى. 29 جىل بويى ۇلاندىق اسكەري قىزمەتشىلەر ابىرويمەن ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. وسى جىلدار ىشىندە قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرى ۋاقىت تالابىنا ساي دامىپ كەلەدى. 2014 جىلدىڭ 21 ءساۋىرى كۇنى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوز جارلىعىمەن ءىىم ىشكى اسكەرىنىڭ زاڭدى مۇراگەرىنە «ۇلتتىق ۇلان» مارتەبەسىن بەردى.
ۇلتتىق ۇلان جەكە قۇرامى وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ابىرويمەن اتقارۋدا. ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن قاۋىپسىزدىگىن جانە قوعام قۇندىلىقتارىن, تەرريتوريا تۇتاستىعىن, مەملەكەت مۇددەسىن قورعاۋدا قىراعىلىقتىڭ جوعارى ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلەدى. اسكەردىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ەلباسى جارلىعىمەن 2015 جىلدىڭ 10 قاڭتارىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۇلانى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. وندا اسكەرگە جاڭا مىندەتتەر جۇكتەلدى. جالپى تاۋەلسىزدىك جىلدارى وفيتسەرلەر كورپۋسى, كەلىسىمشارت بويىنشا اسكەري قىزمەتشىلەر, مەرزىمدى قىزمەتتەگى ساربازدار حالىقتىڭ مۇددەسى ءۇشىن كەز كەلگەن مىندەتتى ورىنداي الاتىنىن دالەلدەدى.
ۇلتتىق ۇلان ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىنە كىرەدى جانە جەكە ادامنىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قىلمىستىق جانە وزگە دە قول سۇعۋشىلىقتان قورعاۋعا ارنالعان. قالىپتاسۋ, قۇرىلۋ, دامۋ كەزەڭىندە ءبىز ىشكى ىستەر ورگاندارىمەن جانە ەلدىڭ باسقا دا كۇشتىك قۇرىلىمدارىمەن بىرلەسىپ, قوعامىمىزدىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىن قامتاماسىز ەتىپ كەلەمىز.
اسكەرىمىز پاندەميا كەزىندە دە ءوز مىندەتىن تولىق اتقارۋدا. ەلدىڭ ورتالىق, شىعىس جانە وڭتۇستىك ايماقتارىندا بولعان تابيعي جانە تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردى جويۋعا قاتىستى. اسكەري قىزمەتشىلەر شىعىس قازاقستان وبلىسى بايداۋلەت ورمانشىلىعىنىڭ اۋماعىندا اۋدانى 750 گا ورمان ورتىنە قارسى كۇرەسكە تارتىلدى. ءتۇرلى توتەنشە جاعدايلاردى جويۋعا بارلىعى 5 مىڭنان استام اسكەري قىزمەتشى مەن 516 بىرلىك تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى. ءبىزدىڭ جاۋىنگەرلەر بوران مەن كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە زارداپ شەككەن ادامدارعا كومەككە كەلدى. قار قۇرساۋىنان 326 ادام مەن 112 بىرلىك تەحنيكا ەۆاكۋاتسيالاندى.
وتكەن جىلى بولىمشەلەر جامبىل وبلىسىنداعى قورداي اۋدانىنداعى وقيعالاردى وقشاۋلاۋعا قاتىستى. سونداي-اق العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ تۇركىستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال اۋدانىنا بارىپ, سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن حالىقتىڭ مۇلكىن تاسىمالداۋ بويىنشا اپاتتىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا جۇمىلدىرىلدى. بۇدان بولەك, ءبىزدىڭ رادياتسيالىق, حيميالىق جانە بيولوگيالىق قورعاۋ (رحبق) بولىمشەلەرىمىز كارانتيندىك ءىس-شارالار كەزىندە ەلىمىزدىڭ توعىز ەلدى مەكەنىنىڭ اۋماعىنداعى تۇرعىن ءۇي القاپتارىن, ساياباقتاردى, بالالار الاڭدارىن, جالپى اۋدانى 900 مىڭ شارشى مەتردەن اساتىن اۋماقتى زالالسىزداندىردى.
وكىنىشكە قاراي, پاندەميامەن كۇرەس كەزىندە ءبىز ءۇش بىردەي اسكەري قىزمەتشىمىزدەن ايىرىلىپ قالدىق. ولاردىڭ ەل ءۇشىن ەتكەن ەرەن ەڭبەكتەرى ەسكەرۋسىز ەمەس. ۇشەۋى دە قايتىس بولعاننان كەيىن مەملەكەتتىك ماراپاتتارمەن ناگرادتالدى. اتاپ ايتساق, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ءىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ۇلتتىق ۇلان باس قولباسشىسىنىڭ ورىنباسارى بولعان گەنەرال-مايور مۇحامەتقالي ساتوۆ, «ورتالىق» وڭىرلىك قولباسشىلىعى 5 510 اسكەري ءبولىمى مەديتسينا قىزمەتىنىڭ باستىعى, مەديتسينا قىزمەتىنىڭ مايورى ماراتحان اردان, 28 237 اسكەري ءبولىمىنىڭ مەديتسينالىق قىزمەت باستىعى, كاپيتان بەگاليدين الاشباەۆ «قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق ۇلاننىڭ ەلوردالىق قۇراماسىنا بارعان العاش ساپارىندا ۇلتتىق ۇلاندى ناعىز ەرلىك پەن پاتريوتيزم مەكتەبى دەپ اتادى. شىندىعىندا, ۇلتتىق ۇلان پاتريوتيزم مەكتەبىنە اينالىپ وتىر.
ارميا اسكەري داستۇرلەردەن تۇرادى. باۋىرجان مومىش ۇلى اسىل تاربيە العان ادام جاۋىنگەرلىك قاسيەتتەردىڭ نەگىزىن – ادالدىقتى, ءتارتىپتى يگەرەدى دەپ سەندى. سوندىقتان جەكە قۇرامدى وقىتۋ بارىسىندا قازاق حالقىنىڭ وتكەنىنەن جەتكەن بارلىق جاقسىلىقتى, حالىق دانالىعىنىڭ التىن قازىناسىن كەڭىنەن پايدالانامىز. جاستاردى اسىل داستۇرلەرمەن تاربيەلەۋ كەرەك, ويتكەنى ءداستۇر – بۇل وتكەننىڭ ءولى جادىگەرى ەمەس, قازىرگى جانە بولاشاق ۇلى كۇرەستەر ءۇشىن بۇرىن جاسالعان جانە قايرالعان كۇشتى قارۋ.
ءبىز جاۋىنگەرلىك قىزمەتتىڭ وزىق ۇلگىلەرىن, ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن, وتانعا دەگەن قالتقىسىز قىزمەتتىڭ ماڭىزىن تەرەڭ تۇسىنەمىز. بۇل حالىقتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەپ, ناسيحاتتاۋدا ونەر سالاسىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭىنەن قولدانامىز. حالىق پەن اسكەر اراسىنداعى التىن كوپىر ۇلتتىق ۇلان ءان-بي ءانسامبلىنىڭ ونەرپازدارى بولىپ وتىر. شىعارماشىلىق ۇجىم تەك ەلوردالىق گارنيزوندا ونەر كورسەتپەيدى. پاندەمياعا دەيىن ءبىز وتكەن جىلدارى بارشا قازاقستان بويىنشا 80-گە جۋىق كونتسەرتتىك ءىس-شارا ۇيىمداستىرىپ, الىس اۋىلداردا ونەر كورسەتتىك.
جەكە قۇرامدى تاربيەلەۋ – وتە كۇردەلى مىندەت. جاس جىگىت اسكەردە ۇلكەن ءومىر مەكتەبىنەن وتەدى. كومانديرلەر مەن تالىمگەرلەردەن تاربيە الادى. بىراق تاربيەنىڭ نەگىزى, ومىرلىك ۇستانىمدارى وتباسىندا جانە قوعامدا, قورشاعان ورتادا قالىپتاساتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. دەگەنمەن, ءبىر جىل ىشىندە اسكەرگە شاقىرىلۋشىعا جاۋىنگەرگە ءتان قاسيەتتەردى, ياعني, ەرىك-جىگەردى ۇيرەتۋگە, اسكەري-قولدانبالى داعدىلاردى ۇيرەتۋگە مىندەتتىمىز.
ءبىز ءۇشىن, اعا بۋىننىڭ ءىزباسارلارىن دايارلاۋ وتە ماڭىزدى. سوندىقتان ۇلتتىق ۇلاننىڭ جاس وفيتسەرلەر كورپۋسىنىڭ كاسىبي الەۋەتى مەن ساپاسى جاقسارىپ كەلە جاتقانىن ماقتانىشپەن ايتا الامىز. وفيتسەردىڭ ءتۋابىتتى قاسيەتتەرى قىزمەتتىك تالاپتارعا قايشى كەلمەۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن ءبىز كادرلاردى مۇقيات زەرتتەيمىز. ولاردىڭ نەگە بەيىم ەكەنىن, كىمدى قانداي قىزمەتكە باعىتتاۋعا بولاتىنىن انىقتاۋ ءۇشىن مۇقيات زەرتتەيمىز. بىرنەشە جىل بۇرىن كومانداعا كىم كەلەتىنىن جانە اناليتيكالىق جۇمىسقا كىم بەيىم ەكەنىن انىقتايمىز.
ۇلتتىق ۇلان قاتارىندا حالىق قاھارمانى, پولكوۆنيك قايرات ۇمبەتوۆ قىزمەت ەتەتىنىن ماقتانىشپەن ايتامىز, بۇگىندە ول – «باتىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعىندا شتاب باستىعى. باتىردىڭ ءوز ءومىرىن قاتەرگە تىگە وتىرىپ, ساربازدى جارىلعان گراناتادان قۇتقارعانىن ەل تۇرعىندارى جاقسى بىلەدى. ءىىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالعان جاندوس بايانباەۆتىڭ ەرلىگىن دە جاۋىنگەرلەر ماقتان تۇتادى. وسىنداي وردەننىڭ يەگەرى ەربول وتارباەۆ ەرلىگىنىڭ شىنايى جەلىسىمەن «التىنشى بەكەت» كوركەم ءفيلمى تۇسىرىلگەن. اقتوبەدە قىلمىسكەرلەرمەن ۇرىس كەزىندە جارالانعان ساربازدار بۇگىن كەلىسىمشارت بويىنشا قىزمەت ەتەدى, بىرەۋى وفيتسەر بولدى. اسكەردە قازا تاپقان اسكەري جولداستاردىڭ وتباسىلارىنا قولداۋ كورسەتىلەدى. تاجىك-اۋعان شەكاراسىندا قازا تاپقان 17 ساربازدىڭ ەرلىگى ۇمىتىلمايدى. جاۋىنگەرلەر ەرلىكتەرىنىڭ وقيعا جەلىسىمەن جارىق كورگەن «قازبات» ءفيلمى – وسى تاقىرىپتاعى ەڭ جاقسى كارتينالاردىڭ ءبىرى. وسىلايشا جاس ۇرپاق ەل قورعاعان سوعىس ارداگەرلەرى مەن بەيبىت كۇننىڭ باتىرلارىنىڭ ەرلىكتەرى ۇلگىسىندە تاربيەلەنۋ ۇستىندە. باسەكەگە قابىلەتتى, كاسىبي دايارلانعان, ءوز ەلىنىڭ جالىندى قورعاۋشىلارىن ازىرلەۋ – ءبىزدىڭ اسىل پارىزىمىز.
الىبەك سەراليەۆ,
ۇلتتىق ۇلان باس قولباسشىسىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى, گەنەرال-مايور
