قوعام • 05 مامىر, 2021

ەرتە دامىتۋدى قولعا الماساق, «z ۇرپاق» وزىنشە وسەدى

530 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

تەحنيكا مەن تەحنولوگيا دامىعان زاماندا ۇرپاق تاربيەسى ۋىستان شىعىپ بارادى. بۇل شىن مانىندە بولاشاعىن ويلاعان ەل ءۇشىن ۇلتتىق ماسەلەگە اينالۋى ءتيىس. البەتتە سەزىمىمىزگە ءاردايىم ءۋاج تابىلار, ويتكەنى اتالعان تۇيتكىل قازاقستاندى عانا تولعاندىرمايدى. دامىعان ەلدەر دە وسى جاعدايمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىر. ال مۇنداي تىعىرىقتان ءبىزدى نە الىپ شىعادى؟

ەرتە دامىتۋدى قولعا الماساق, «z ۇرپاق» وزىنشە وسەدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جىل باسىندا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرى­سىندا: «...مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم­دارعا كەزەك ماسەلەسى دە شەشىل­گەن جوق. 1 جاستان 3 جاسقا دەيىنگى بالالاردى قامتۋ كورسەت­كىشى تومەن, نەبارى 48 پايىزدى قۇرايدى. ۇكىمەتكە اكىمدەرمەن بىرگە وسى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ كەشەندى جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىرامىن. وندا بالالاردى ەرتە دامىتۋ جۇيەسىن قۇرۋ, مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ بالامالى تۇرلەرى, ۆاۋچەرلىك جۇيە جانە باسقا دا ماسەلەلەر كىرۋى كەرەك», دەگەن ەدى.

پرەزيدەنت تاپسىرماسى ورىن­دالار-اۋ. سودان بالالار بالاباق­شاعا ەرتە جاستان بارۋعا كوبىرەك مۇمكىندىك الاتىن دا شىعار. بىراق ءبىزدى, ناقتىراق ايتقاندا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋ سالاسىنىڭ پەداگوگى رەتىندە مەنى بالا­لاردىڭ تاربيەسى, دۇرىس دامۋى الاڭداتادى. ەلىمىزدە تار­بيەشىلەردىڭ باسىم بولىگى 3 پەن 6 جاستاعى بالالارمەن جۇمىس ىستەۋگە داعدىلانعان. ال 1,5-2 جاستاعى بالدىرعانداردى تار­بيەلەۋ مەن دامىتۋدىڭ ءوز ەرەك­شەلىگى بار. دەمەك سوعان ساي باع­دارلاما, ءادىس, تەحنولوگيا, جۇمىس قاجەت. بۇل بىزدە بار ما؟

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2018 جىلعى ء«تورتىنشى ونەر­كاسىپ­تىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىندا 2019 جىل­دىڭ 1 قىركۇيەگىنەن مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ىسىندە بالا­لاردىڭ ەرتە دامۋى ءۇشىن ءوز بە­تىنشە وقۋ ماشىعى مەن الەۋ­مەتتىك داعدىسىن دامىتاتىن باعدار­لامالاردىڭ بىرىڭعاي ستاندارتىن ەنگىزۋدى تاپسىرعان بولاتىن. مىنە, وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ ماقساتىندا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى بالالاردىڭ ەرتە جاستان دامۋى ءۇشىن ولاردىڭ الەۋمەتتىك داعدىلارىن جانە ءوز بەتىنشە وقۋ داعدىلارىن دامىتاتىن باعدارلاما ازىرلەدى. تاربيەشىلەرگە ءدارىس وقىپ, سەمينار وتكىزۋ كەزىندە اتالعان باع­دار­لامادان حابارسىز ەكەنىن باي­قايمىن. البەتتە ولارعا دا رەنجي المايسىڭ, سەبەبى 1-2 جاستاعى بالالار قابىلدايتىن بالاباقشالار كوپ بولماعاندىقتان, قۇجاتتىڭ قولدانىلۋ اياسى كەڭەيگەن جوق. سوزدەن ىسكە كوشەتىن كەز كەلدى. بۇل ءۇشىن, ارينە بالالار بالاباقشاعا ەرتە جاستان بارۋى كەرەك. 

جاڭارتىلعان ءبىلىم باعدار­لاماسىنىڭ باسىم باعىتتارى – جاڭا بۋىندى قانداي تاربيەنىڭ ۇلگىسىمەن دامىتۋ كەرەكتىگىن بىلۋگە بولاتىن جاقسى نۇسقاۋلىق. ماسەلەن, كۇندەلىكتى پراكتيكانى ويعا الايىقشى. سمارتفونعا بايلانعان بالانى الاقانداي عانا تەحنيكانىڭ ىشىنەن الىپ شىعۋ قيىن. تىيىمدى تۇسىنبەيتىن سابيلەردىڭ قولىنان تەلەفوندى الىپ قويساق, جىلايدى. ويتكەنى ول ىشكى قاجەتتىلىكتەرىن سول سمارتفون ارقىلى قانا­عات­تاندىرادى. سوندىقتان دا وعان تاۋەلدىلىك پايدا بولادى. كوپ اتا-انا, جالپى ەرەسەك قاۋىم بايقاي بەرمەيتىن ءبىر نارسە بار, بالا ءوزىن, سونداي-اق ءوزى تىڭداي الاتىن ادامدى قالايدى. قۋىرشاققا, پوني نەمەسە ورمەكشى ادامعا اڭگىمەسىن ايتا­دى. بولماسا فوتولار, بەينەلەر ارقىلى قالاعانىن تاۋىپ الىپ, سمارتفونداعى «جاساندى ادام­داردى» تىڭدايدى. ءسابيدى قانا­عاتتاندىراتىنى جانە وعان ۇنايتىنى – ويىنشىق تا, ەكران­نىڭ ارعى جاعىنداعى جاساندى ادامدار دا ونىڭ قاتەلىگىن تۇزەت­پەيتىنى, تىيىپ تاستاماي­تىنى. جاڭارتىلعان ءبىلىم باع­دارلاماسى بويىنشا تاربيەشى الدىنداعى تاربيەلەنۋشىنى قاتە سويلەسە دە سوڭىنا دەيىن تىڭداپ, سوڭىندا عانا ونى تۇزەتۋى ءتيىس. بالا نەعۇرلىم قارىم-قاتىناسقا ءجيى ءتۇسىپ, ويىن مەيلىنشە كوبىرەك جەتكىزسە, ول سوعۇرلىم تەزىرەك ورتاعا بەيىمدەلەدى, سمارتفونمەن وقشاۋلانبايدى.

بىراق بالالار ءبارىبىر تەلە­فونعا ۇمتىلادى. وسى رەتتە جاڭا ۇرپاقتى قازاق تىلىندە, ۇلتتىق قۇندىلىقتارمەن قىزىقتىرا وتى­رىپ تاربيەلەۋ ءۇشىن پەداگوگ­تار مەن رەجيسسەرلەر, انيماتورلار بىرگە جۇمىس ىستەۋى كەرەك. ەرتە دامىتۋدى ەرتەرەك قولعا الماساق, «z ۇرپاق» وزىنشە وسەدى. بۇل بولاشاققا قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن. سول ءۇشىن ازىردەن ارەكەت ەتۋگە ءتيىسپىز. 

 

گۇلزات دوسىموۆا,

№32 «قىزعالداق» بوبەكجاي-باقشاسىنىڭ ادىسكەرى

 

قىزىلوردا

 

سوڭعى جاڭالىقتار