رۋحانيات • 22 ءساۋىر، 2021

امانات ارقالاعاندار

422 رەت كورسەتىلدى

جاھاندىق پاندەميا قازاقستاندى دا شارپىدى. تالاي جان دەنساۋلىعىمەن كۇرەسىپ، ءومىر مەن ءولىمنىڭ ورتاسىندا ارپالىستى. وكىنىشكە قاراي، ارامىزدان جانى جايساڭ قانشاما ادام ومىردەن ءوتتى. ەلگە تۇسكەن ناۋبەتپەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنان وزگە، قاراپايىم حالىققا دەيىن قاراپ قالمادى. كۇرەستى. قيىن-قىستاۋ ساتتە ەل ورتاق مۇددە جولىندا بىرىكتى. تىنىس الۋى قيىنداعاندارعا اركىم شاماسىنا قاراي كومەككە كەلدى. ءبىرى اپپارات جەتكىزىپ بەرسە، ءبىرى ءدارى-دارمەكتەن قاراستى. ەندى ءبىرى زاۋىتتا ءجۇرىپ، سول وتتەگىن باللوندارعا قۇيىپ، ناۋقاستارعا تاسىمالدادى.

ولاردىڭ قاتارىندا شىمكەنتتەگى مەديتسينالىق جانە تەحنيكالىق گاز شىعاراتىن AirGaz زاۋىتىنىڭ قىز­مەتكەرلەرى دە بار. زاۋىت باس­شى­لى­عىنان باستاپ، قارا جۇمىس­شى­سىنا دەيىن ۋاقىتپەن ساناسپاي تەر توكتى. ەر­لىك­كە پارا-پار سول كەزەڭدى ولار قازىر تاڭ­دا­نىس­پەن ەسكە الادى. ءدال سول ۋاقىت ەل ءۇشىن ۇرەيلى كەزەڭ بولدى. سول ۋاقىتقا ءسال-ءپال شەگىنىس جاساپ كورەلىك. قاراشا حا­لىق كوكتەمگە دە جەتتىك-اۋ دەگەن تۇس­تا توسىننان كارانتين جاريالاندى. ەلدىڭ باستى قالالارى سانالاتىن نۇر-سۇلتان مەن الماتى جابىلىپ، اقىرى توسقاۋىل بەكەتتەر شىمكەنتكە دە جەتتى. قازاقستاندا دا ناۋقاستار سانى كۇن ساناپ ارتتى. شىمكەنت اۋرۋحانالارى اقىرىندا ناۋقاستى قابىلداۋعا شاماسىز حالگە جەتتى. ورىن جەتىسپەدى. ناۋقاس كوبەيدى. وسى ورايدا وكپەسى قابىنىپ، ەركىن تىنىس الا الماعان ادامدار سانى كۇرت اسپاندادى. وتتەگىنە ءزارۋ، وعان تاۋەلدىلىك كۇن ساناپ ءبىلىندى. الەۋمەتتىك جەلىدە حالىقتىڭ ءبىر-بىرىنە كوڭىل ايتۋى ءتىپتى جيىلەپ كەتتى. كۇندە ءبىر، ءتىپتى بىرنەشە ادام كوز جۇمدى. ۇرەي كوبەيدى. حالىق جانازاعا بارۋدان قالدى. ول دا كوپتىڭ كوڭىلىنە قورقىنىش سەزىمىن ۇيالاتتى. تۇرعىندار ازىق-ت ۇلىك پەن دارىحاناعا عانا شىقتى. ال دارىگەرلەرمەن قاتار، جۇمىسىن ءبىر ساتكە توقتاتپاعاندار قاتارىندا جوعارىدا اتالعان زاۋىت جۇمىسشىلارى دا بار.

وسى ساتتە شىمكەنتتەگى يندۋس­تريال­دىق ايماقتا ىسكە قوسىلعان AirGaz كريوگەندى زاۋىتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ناۋقاستارعا كومەككە كەلدى. سول جىلى عانا ليتسەنزياسىن الىپ، ىسكە قوسىلعان جاڭا كاسىپورىن ناۋرىزدان باستاپ اۋرۋحانالارمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ، قاجەتىن وتەي باستادى. پاندەميانىڭ ورشىگەن تۇسىندا دارىگەرلەرمەن بىرگە ءار ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا كۇش­تە­رىن سالدى. بارلىق جۇمىس ءبىر عانا ماقسات، ءبىر مۇددە – ەل اماندىعى ءۇشىن جۇ­مىلدىرىلدى. ءبىر قاراعانعا، زاۋىت جۇمىس ىستەسە، وتتەگىن شىعارسا، ونى تاسى­مال­داسا، نە قيىندىق بار. وندا تۇرعان قاي ەرلىك دەر؟!

اينالانى ىندەت جايلاعان ساتتە، زاۋىتتىڭ اۆتوبۋسپەن جۇمىسشىلاردى ۇيلەرىنە تاسىمالداۋى دا كۇن ساناپ قاۋىپتىرەك بولا ءتۇستى. وسىنداي قىسىلتاياڭ ساتتە، ۇجىمنىڭ باسشىسى كازارمالىق جۇمىس كەستەسىنە كوشۋگە شەشىم قا­بىل­دادى. ماڭىزدى شەشىم زاۋىت ءۇشىن عانا ەمەس، ونداعى جۇمىسشىلاردىڭ، بىلە بىلگەنگە ولاردىڭ وتباسىلارى ءۇشىن دە قاجەت ءارى دۇرىس ارەكەت بولدى. سەبەبى زاۋىتتان ۇيگە، ۇيدەن زاۋىتقا ىندەت تارامايدى، تاسىمالدانبايدى دەگەنگە كىم كەپىل؟ بۇل – بىرىنشىدەن. ەكىنشىدەن، وسىندا قونا جاتىپ، ۋاقىتتى ۇنەمدەسە، سۇرانىسى ارتقان ءونىمنىڭ كولەمى دە ارتپاي ما؟ ءارى-بەرىدەن سوڭ، قاۋىپسىزدىك ءار ادام ءۇشىن ماڭىزدى ەمەس پە؟!. شەشىم قابىلداندى، ول زاۋىت ەڭبەككەرلەرىنە تانىستىرىلدى. اسىرەسە، توتەنشە جاعداي كەزىندەگى، كارانتين ۋاقىتىنداعى ساقتىق شارالارى تاپتىشتەپ ايتىلدى. ماسەلەن، ۇيلەرىنە قوعامدىق كولىكپەن نەمەسە جەكە كولىكتەرىمەن ءارى-بەرى قاتىناپ ءجۇرىپ، ىندەت جۇقتىرىپ السا، ونى وتباسىنا، بالالارىنا جۇقتىرىپ الۋى ابدەن مۇمكىن عوي. ال كەرىسىنشە ونى جۇمىسقا تاسىمالداپ، مەحانيك نە اۋا تولتىرۋشى، ءتىپتى ينجەنەر اۋىرىپ قالسا شە؟! جۇمىستىڭ توقىراعانى سول ەمەس پە؟ قۇداي بەتىن اۋلاق قىلسىن، بارىنشا ساقتىق شارالارىن جاسايىق دەپ ۇندەۋ تاستالدى ورتاعا. ءار جۇمىسشىنىڭ ارتىندا اتا-اناسى، ايەل بالا-شاعاسى تۇر. ولار دا ۋايىمدادى. «مەنىڭ بالام زاۋىتتا قونىپ، جۇمىس ىستەي المايدى» دەگەندەر دە تابىلدى. «كۇيەۋىم ءولىپ قالسا، بالا-شاعامدى سەن اسىرايسىڭ با؟» دەپ كەلىسپەگەن ايەلدەر دە شىقتى. بىراق بۇل بىرەن-سارانى عانا ەدى. نەگىزىنەن، كازارمالىق جۇمىس تا­سى­لى­نە كوشىپ، زاۋىتتا قونىپ، وسىندا جۇ­مىس ىستەپ، وسىندا تاماقتانۋدى كوپ­شىلىك دۇرىس ءتۇسىنىپ، قاجەتتىلىكتەن تۋىن­دا­عان ماڭىزدى شەشىم ەكەندىگىنە كوز جەت­كىز­دى. قاي تۇسىنان الىپ قاراساق تا، بۇل دۇرىس شەشىم ەدى.

وسىنىڭ بارلىعى ءبىر قاراعانعا وڭاي، وزىمەن-ءوزى رەتتەلەتىن شارۋاداي كورىنەر. ال شىندىعىندا، ايتۋعا وڭاي، زاۋىتتا تابانى توزعاندار، قولى ويىلىپ، بەلى اۋىرعاندار عانا ونى ايقىن سەزدى. ولار شارشادى. ولار دا ادام بالاسى ەمەس پە؟! ولار دا قورىقتى. ناۋقاستانىپ قالسا شە؟ ءوزى جۇقتىرىپ السا، ونى ۇيىنە، وتباسىنا تاسىمالداپ الماۋىنا كىم كەپىل؟ بىراق شارشاسا دا، شىداپ باقتى. توسەك تارتىپ، ەنتىگىپ جاتقاندارعا، اۋاعا زار بولىپ، زاۋىت قاقپاسى الدىندا تەلمىرگەن جۇرتقا قاراپ، جىگەرىن جانىپ، ازاماتتىعىنا سىن بولار دەپ ەڭبەكتەندى. سودان بولار، زاۋىت ەكى ايدىڭ ىشىندە ءبىر جىلدىق جۇمىس كولەمىن ورىنداپ تاستادى. زاۋىتتاعى ءاربىر قىزمەتكەر ەلدىڭ اماناتى، حالىقتىڭ اماندىعى دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتە ءجۇردى. وسى رەتتە، ماڭىزدى نارسەنى ايتۋ ورىندى. وتتەگى ونىمىنە تەندەر جاريالانىپ، ونىڭ جەڭىمپازىن كۇتىپ، كەلىسىمشارتقا وتىرۋ كەرەك دەپ، زاۋىت كۇتەر بولسا، كەمى ءبىر اي ۋاقىت ءوتىپ كەتەدى. ءبىر اي وت­تەگى شىعارىلماسا، ونى كۇتكەن قانشا ادام­نىڭ ومىرىنە كەرى اسەرى بولار ما ەدى؟ ءتىپتى ويلاۋدىڭ ءوزى قيىن. نە دە بولسا، ءونىمدى جەتكىزە بەرەيىك، ونىڭ شار­تى مەن قارجىسى كەيىن بولا جاتار دەدى. مۇنداعىلار اماناتقا ادال بولۋدى كوزدەدى. ادام كۇشى جەتپەدى. جابدىقتار دا شىداس بەرمەدى. كۇنى-ءتۇنى دامىلسىز قوسۋلى قۇرالدار دا توزادى. مىنە، وسىعان قاراماستان، قوندىرعىلار مەن قوسالقى بولشەكتەردىڭ توزۋىنا قاراماستان، پاندەميا باستالعاننان بەرى زاۋىت شىمكەنت قالاسىنا، تۇركىستان مەن قىزىلوردا وبلىستارىنا وتتەگىن جەت­كىزدى. مەديتسينالىق وتتەگىمەن اۋرۋحا­نا­لار­دى ۇزدىكسىز جانە تاۋلىك بويىنا قام­تا­ما­سىز ەتتى. اق حالاتتىلارمەن قاتار­لاسا، ادام ومىرىنە اراشاشى بولدى.

سىن ساعاتتا جۇمىسشىلار قايرات­تان­دى. حالىق اراسىندا اسىل ازاماتتار بار. شۇكىر. وسى ورايدا، زاۋىت باسشىسى اسقار تىلەۋلەس ۇلىنىڭ ۇيىم­داس­تى­رۋ­شى­لىق قابىلەتىن، كوپتى ۇيىتا الاتىن، ىسكە جۇمىلدىرا الاتىن قاسيەتىن دە اتاپ وتكەن ابزال. يگى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن اسقار باتىرحانوۆ ويىمىزدا ءبىر عانا ماقسات بولدى دەيدى. «ول – اۋرۋ­حانالارداعى ناۋقاستاردى وتتە­گى­مەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ». ءوزى دە اق حالاتتى ابزال جاننىڭ ۇلى ەمەس پە؟!. ادام جانىنىڭ اراشاسىنا اينالعان التىن قولدى دارىگەر اكەسى تىلەۋلەس تىلەن ۇلىنان العان ءتالىمى، تاربيەسى بولار، قاراماعىنداعىلارعا قامقورلىعىن ايامادى. باسشى رەتىندە جۇكتەلگەن مىندەتى دە از ەمەس. جۇمىسشىلارعا شىنايى قولداۋ ءبىلدىردى. جۇمىسشىلار دا مۇنداي قامقورلىقتى سەزدى. سودان بولار، شارشادىم، ءارى قاراي شامام جوق دەگەندەر ازايدى. ءبىر-بىرىنە قولداۋ، دەمەۋ ەكەنىن سەزىندى ولار. ءبىر ادام كەتسە، قانشا جۇمىس اقساپ قالاتىنىن ءبىلدى. توقتامادى. ەڭ قيىنى، ءوز كەزەگىن اتقارىپ، دەمالىسقا كەتۋدىڭ ورنىنا ەكىنشى اۋىسىمعا دا سول وزدەرى قايتا جۇمىسقا شىعىپ جاتتى. بۇل اسا اۋىر جۇك ەدى. ولار تىنىسى تا­رىل­عان­دارعا تىنىمسىز وتتەگى تاسىمال­داي بەردى، تاسي بەردى. جەتكىزە بەردى. جوق دەۋ­­گە بولمايتىنىن كوز كوردى، قۇلاق ەستىدى. بۇل بىلە بىلگەنگە، پاتريوتتىق رۋح، نامىس، جىگەر دەپ ايتا الامىز.

زاۋىت قاۋىپتى ءوندىرىس سانالعاندىقتان، اۋماقتىڭ ەكى بەتىنەن دە قاقپا قويىلعان. بارلىق تۇستا قاراقۇرىم حالىق. بارىندە ءبىر قاجەتتىلىك. ول – وتتەگى. اۋرۋحانادا ەت جا­قىندارىنىڭ بارىن ايتادى. قاق­پا­دان ىشكە قاراي سەكىرىپ، ەنتەلەپ جات­قان­دار دا بولدى. الايدا ولاردى بارىنشا سابىرعا شاقىرعان. وسى ورايدا كۇزەتشىلەردىڭ ەڭبەگى ەرەن. كوڭىلى الابۇرتىپ، الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن توپقا مەيلىنشە جىلى سويلەپ، اشىنعان حالىقتى مەيلىنشە جۇباتقان. «قازىر وسىن­داعى قىزمەتكەرلەردى تۇگەلدەي با­­تىر دەۋگە كەلەدى. سەبەبى ولار ءوز دەن­­ساۋ­­لىقتارى مەن باستارىن بايگەگە تىگىپ، ايانباي تەر توكتى. جۇمىس ىستەدى. شار­شادى. تيتىقتادى. ءوزىم دە ەت پەن سۇيەكتەن جارالعان اداممىن. بىراق باسشى رەتىندە قاراماعىمداعىلارعا ۇنەمى قول­داۋ كورسەتۋىم كەرەك. سوندىقتان ولار­عا: – سەندەر مايداننىڭ العى شەبىن­دە­سىڭدەر. كورىنبەيتىن جاۋمەن كۇرە­سىپ جاتىرسىڭدار» دەپ كۇش بەرگەن.

ەرىكتىلەر دە كومەككە كەلگەن. اركىم قال-قادەرىنشە كومەك بەرگەن. اۋىر باللونداردى كوتەرۋگە شاماسى جەتپەيتىن قىزدار زاۋىت جۇمىسشىلارىنا ىستىق تاماق تاسىعان. باستىسى، قىسىلتاياڭ ساتتە، ەل ء«بىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول» شىعارا ءبىلدى. الەمدى شارپىعان ىندەت قازاق ەلىن دە ءبىر سىلكىنتىپ ءوتتى. ىندەت ءبىرجولا جويىلدى دەۋگە كەلمەس. ءازىر دە ەلدىڭ ءار بولىگىندە قىلاڭ بەرىپ، ەلدى ەلەڭ ەتكىزىپ جاتىر. ەپيدەميالىق احۋال دا اركەلكى. بىردە جاسىل، بىردە سارى، ەندى بىردە قىزىل تۇسكە كىرىپ كەتىپ جاتادى. دەگەنمەن قيىندىقتار ارتتا قالدى، الدا جارقىن كۇندەر بولسىن دەپ تىلەيىك.

P.S. ايتپاقشى، زاۋىتتاعى ەرلىككە پارا-پار وسى شىنايى تىرشىلىكتى سۋرەتتەيتىن فيلم دە ءتۇسىرىلدى. بەلگىلى دراماتۋرگ، پروديۋسەر باقىت قيلىباەۆتىڭ شەبەرلىك مەكتەبىنەن شىققان فيلم «تىنىس» دەپ اتالادى. «حابار» اگەنتتىگىنىڭ ارنايى تاپسىرىسى نەگىزىندە جارىق كوردى. وندا سول كەزگى ەلدەگى، ونىڭ ىشىندە وتتەگى زاۋىتىنداعى قيىن-قىستاۋ كەزەڭ باياندالادى. جۇمىسشىلاردىڭ جانكەشتى ەڭبەگى كوز الدىڭىزدا وتەدى. فيلم ەلىمىزدىڭ باستى ارنالارىنان كورسەتىلدى. الەۋمەتتىك جەلىدە دە جوعارى كورسەتىلىمگە قول جەتتى. كوپشىلىك وڭ باعاسىن بەردى.

 

ەرلان قۋاندىق،

قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى

 

شىمكەنت

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ارداگەرلەر ازايىپ بارا جاتىر...

قازاقستان • بۇگىن، 19:00

مەرەكە كۇندەر جاڭبىرلى بولادى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:00

فۋتبول: «چەلسي» فينالعا شىقتى

فۋتبول • بۇگىن، 15:01

اممانعا اتتاندى

سپورت • بۇگىن، 14:10

قازاندا كۇش سىناسۋدا

سپورت • بۇگىن، 13:40

شەت ەلدەگى قازاق گەنەرالدارى

قازاقستان • بۇگىن، 11:54

قادىر ءتۇنىنىڭ قاسيەتى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:10

ەرلىك پەن پاتريوتيزم مەكتەبى

قازاقستان • بۇگىن، 08:06

قارۋلى كۇشتەرىمىز وسىلاي قۇرىلعان

قازاقستان • بۇگىن، 08:05

ۇقساس جاڭالىقتار