پىكىر • 22 ءساۋىر، 2021

بىرلىگى جاراسقان ەلمىز

55 رەت كورسەتىلدى

قازىرگى تاڭدا قازاقستان جانە وندا تۇراتىن بارلىق ەتنوستاردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى الەمدىك قوعامداستىقتىڭ كوز الدىندا. قاي ەلدە بولماسىن ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ءاربىر ەتنوس وكىلدەرىنىڭ رۋحاني جانە مادەني ومىرىندە بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم جانە جاسامپاز ەڭبەك بولۋى قاجەت ەكەندىگى بەلگىلى. ونسىز دەموكراتيانى قايتا قۇرۋ، مادەنيەتىمىزدى العا جىلجىتۋ جانە ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. مۇنىڭ ەلىمىزدەگى بارلىق شاعىن ەتنوستىق توپتاردىڭ وكىلدەرىنە تىكەلەي قاتىسى بار.

قازاقستان مەملەكەتتىك تاۋەل­سىزدىگىن يەمدەنگەننەن كەيىن ءبىزدىڭ قوعامىمىزدىڭ تەك كۇندە­لىكتى تىرشىلىگىندە عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە ۇلتتىق ساياساتىندا دا ءبىرشاما وزگەرىستەر بولدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتارالىق قارىم-قاتىناسىندا مەملەكەت جۇزەگە اسىرعان، ۇلتتىق قاراما-قايشىلىقتى شەشۋگە جانە ونداعى بارلىق ەتنوستاردىڭ ۇلتتىق تالاپ-تىلەگىن ورىنداۋعا باعىتتالعان ۇلت ماسەلەسى جان-جاقتى دالەلدى جۇيەدەگى ولشەمگە يە بولا باستادى.

قاشاندا تۇعىرلى تاتۋلىقتىڭ باستاۋى بولا بىلگەن تۇركىستان وبلىسى قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسى مۇشەلەرى وسى ۋاقىت ارالىعىندا ەل ەرتەڭىنە ۇندەيتىن با­يىپتى باستامالارعا ۇيىتقى بولىپ، قاشاندا ءبىزدىڭ قوعام ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلەلەرگە لايىق­تى اتسالىسىپ كەلەدى. ءبىر ءۇي­دىڭ بالاسىنداي بولعان ەتنو­ما­دەني بىرلەستىكتەر اسسامبلەيا شاڭى­راعىنىڭ استىنا توپتاسىپ، ءبىرتالاي تىندىرىمدى تىرلىك­تەر­دىڭ تەمىرقازىعى بولا ءبىلدى.

ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ايت­قان­داي، ۇلتتىق سالت-ءداستۇرىمىز، ءتىلى­مىز بەن مۋ­زى­كامىز، ادەبيەتىمىز، جورال­عى­لارىمىز، جالپى ۇلتتىق رۋحى­مىز بويىمىزدا ماڭگى قالۋى ءتيىس. ارينە، ۇلتتىق قۇن­دى­لىقتاردىڭ ءبارى جاس ۇرپاققا وتباسىنان، بالاباقشادان، مەكتەپتەن بەرىلەرى انىق. جوعارى وقۋ ورىندارىندا ول ودان ءارى تەرەڭدەتىلۋى ءتيىس.

شىندىقتىڭ شامى داريانىڭ استىندا دا جانادى. شىن جۇ­رەككە تۇساۋ جوق. قاي ىستە بول­ماسىن اشىقتىق پەن شىندىق كەرەك. ابايدىڭ «ادالدىققا ەش نارسە جەتپەيدى» دەپ ايتقان ءسوزى بار. ءبىزدىڭ ەلىمىزگە، جەرىمىزگە دەگەن ادالدىعىمىز، وتانىمىزعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىمىز ارتا بە­رۋى كەرەك. ەلدىڭ يماندىلىعىن، تاتۋ­لىعىن، تۇتاستىعىن، بىرلىگىن تۋ ەتۋىمىز كەرەك.

ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىز كوپ ەتنوس­تى مەملەكەت. سوندىقتان ەلدە­گى بارلىق ەتنوستاردىڭ ەتنو­مادەني ەرەكشەلىكتەرىن زەرتتەپ، زەر­دەلەۋ قاجەت. مۇنىڭ بارىسىندا قازاق حالقىمەن اعايىن، باۋىر­لاس تۇرىك ەتنوسىن دا زەرتتەۋ قا­زىرگى زامانعا ساي جانە وزەكتى ماسەلە.

تۇرىك ۇلتتىق مادەني ورتا­لىعى 1991 جىلى اقپان ايىن­دا ۇيىمداستىرىلدى. ال 1996 جىلى ول تۇرىكتەردىڭ «احىسكا» قوعامى بولىپ اتاۋىن وزگەرتتى. رەس­پۋبليكالىق قوعامنىڭ وبلىس­تىق، قالالىق، اۋداندىق بولىم­شە­لەرىمەن جانە تۇرىك ەتنوسى تىعىز قونىستانعان ەلدى مەكەندەرىمەن بايلانىستىڭ قۇرىلىمدىق جۇ­يەسى قالىپتاسقان.

قوعام بىرلەستىگىنىڭ باعىتتارى مىنالارعا سايىپ كەلەدى: قازاق­ستان حالقىنىڭ ۇلتتىق مادە­نيەت­تەرىنىڭ، سونىڭ ىشىندە قازاق جانە تۇرىك مادەنيەتىنىڭ ءوزارا ىق­پال­داستىعىنا قىزمەت ەتۋ، قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى مادەني بايلانىستاردىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋ، تۇرىك ەتنوسى اراسىندا انا ءتىلى مەن تاريحىن وقىپ ۇيرەنۋ، ما­دەنيەتىن، ادەت-عۇرپى مەن سالت-ءداستۇرىن ساقتاۋ جانە دامىتۋ باعىتىنداعى مادەني-اعارتۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋدى جولعا قويۋ، تۇرىك ەتنوسىنىڭ ماسەلەلەرىن زەرتتەۋ جانە رەس­پۋب­ليكاداعى مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق بىرلەستىكتەردە، شەتەلدەردە ولاردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ، تۇرىكتەردىڭ تاريحىن، مادەنيەتى مەن ونەرىن باسقا ۇلت وكىلدەرىنە تانىستىرۋ، ناسيحاتتاۋ.

وسى باعىتتا شىمكەنت قالا­سى «احىسكا» تۇرىك ەتنو-مادە­ني قوعا­مىنىڭ مۇشەلەرى، قوعامى­مىزدىڭ بارلىق سالاسىندا قىز­مەت اتقا­راتىن تۇلعالار ەل بىرلىگى ءۇشىن ايانباي قىزمەت ەتىپ كەلەدى.

ءبىزدىڭ ەلدەگى قوعامدىق كەلى­سىم مەن جالپى ۇلتتىق بىرلىك سا­لا­سىنداعى مەملەكەتتىك سايا­سات ەلدى الالاپ، بولۋگە ەمەس، كەرى­سىنشە بىرىگۋگە ۇندەيدى. وسى تۇر­عىدان الىپ قاراعاندا ەل يگىلىگى جولىنداعى جۇمىستاردىڭ جانى­نان تابىلاتىن اسسامبلەيا مۇشە­لەرى ەل بولىپ ۇيىسۋ جولىن­داعى بايسالدى باستاماعا لايىق­تى قول­داۋ كورسەتەدى دەگەن سەنىم­دە­مىن.

ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ايت­قان­داي، قاشاندا تۇعىرىمىز – تىنىشتىق، تىرلى­گىمىز – تۇراق­تىلىق، تىلەگىمىز – تاتۋلىق بولعاي!

 

اعاپاشا قۇربانوۆ،

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، شىمكەنت قالاسى «احىسكا» تۇرىك ەتنومادەني قوعامىنىڭ مۇشەسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ارداگەرلەر ازايىپ بارا جاتىر...

قازاقستان • بۇگىن، 19:00

مەرەكە كۇندەر جاڭبىرلى بولادى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:00

فۋتبول: «چەلسي» فينالعا شىقتى

فۋتبول • بۇگىن، 15:01

اممانعا اتتاندى

سپورت • بۇگىن، 14:10

قازاندا كۇش سىناسۋدا

سپورت • بۇگىن، 13:40

شەت ەلدەگى قازاق گەنەرالدارى

قازاقستان • بۇگىن، 11:54

قادىر ءتۇنىنىڭ قاسيەتى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:10

ەرلىك پەن پاتريوتيزم مەكتەبى

قازاقستان • بۇگىن، 08:06

قارۋلى كۇشتەرىمىز وسىلاي قۇرىلعان

قازاقستان • بۇگىن، 08:05

ۇقساس جاڭالىقتار