ەكونوميكا • 20 ءساۋىر, 2021

بيرجالىق ساۋداعا قانداي وزگەرىس ەنگىزىلەدى؟

570 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسىنىڭ حا­لىققا ارناعان جولداۋىندا اي­تىلعان تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ماقساتىندا ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى «كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە بيرجالىق ساۋدانى دامىتۋ جانە جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەدى.

بيرجالىق ساۋداعا قانداي وزگەرىس ەنگىزىلەدى؟

بۇل تۋرالى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى. جاۋاپتى ۆەدومستۆونىڭ بيرجالىق ساۋدا باسقارماسىنىڭ باسشىسى ماقسات تۇرسىنبەكوۆتىڭ ايتۋىن­شا, زاڭ جوباسى نەگىزگى ءۇش باعىتقا باي­لانىستى بيرجالاردى دامىتۋدى كوزدەيدى.

«بىرىنشىدەن, تاۋار بيرجالارىنىڭ اشىقتىعىنا قويىلاتىن تالاپتار كۇ­شەيتىلەدى. ەكىنشىدەن, جاعدايدى وزگەرتۋگە جانە شىن مانىندە باسەكەلەستىك ورتا مەن بيرجالىق ساۋدانى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا جاعدايلار جاساۋعا ايتارلىقتاي قادام جاسالدى. ۇشىنشىدەن, بيرجالىق ساۋدا كولەمىن ۇلعايتۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر.

ەگەر دە انىقتاپ ايتساق, ءبىرىنشى باعىتقا سايكەس, جارعىلىق كاپيتالدى ۇل­عاي­تۋ, بيرجالىق ساۋدانىڭ بىر­ىڭ­­عاي قاعي­دالارىن بەكىتۋ, تاۋار بير­­جا­لارىنىڭ ەكى دەڭگەيلى جۇيە­سىن ەنگىزۋ, تاۋار بيرجالارى مەن بير­جا­­لىق ساۋداعا قاتىسۋشىلار­دىڭ قار­جى­لىق تۇراقتىلىعى بويىنشا تالاپ­­تار­دى بەلگىلەۋ كوزدەلگەن», دەدى م.تۇرسىنبەكوۆ.

ەكىنشى باعىت اياسىندا دا بىرقاتار شارا قاراستىرىلىپتى. مىسالى, بير­جالىق بروكەرلەر مەن تاۋار ديلەر­لەرىنە بىرنەشە تاۋار بيرجاسىنا قاتىسۋعا تى­يىم سالۋدى ءبىر مەزگىلدە الىپ تاستاپ, بىرىڭعاي اككرەديتتەۋ تالابى بەلگىلەنەدى. سونداي-اق, ازاماتتارعا دەل­دالسىز ءبىر رەت كەلەتىن كليەنت رەتىن­دە بيرجالىق ساۋدا-ساتتىققا قاتىسۋ­عا مۇمكىندىك بەرەتىن تەتىكتى ەنگىزۋ قاراس­تىرىلىپ وتىر. تاۋارلار مەن ساۋدا-ساتتىقتى سەكتسيالار بويىنشا ءبولۋ ەس­كەرىلەدى. بۇدان باسقا, ۋاكىلەتتى ورگان­عا ءبىر ساۋدا سەسسياسىندا لوتتىڭ ەڭ جوعارى مولشەرىن بەلگىلەۋ بويىنشا وكىلەت­تىكتەر بەرىلەدى.

ء«ۇشىنشى باعىت – ىسكە اسىرىلعان مامىلەلەر كولەمى مەن سەكتسيا تۇرىنە بايلانىستى سارالانعان مولشەرلەمەنى ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرىپ, بيرجادا كەلى­سىمدەردى جاساۋ مەن شارتتاردى ورىن­داۋعا قاتىستى ساقتاندىرۋ قۇرا­لى ەنگىزىلەدى», دەدى بيرجالىق ساۋدا باسقار­ماسىنىڭ باسشىسى.

 زاڭناماعا وسى تولىقتىرۋلاردى ەنگىزۋ ارقىلى بيرجا ساۋداسىنىڭ كولەمى ارتىپ, ونىڭ اشىقتىعى قامتا­ماسىز ەتىلەدى دەگەن سەنىمدە زاڭ جوباسى­نىڭ اۆتورلارى. «ماڭىزدى ارتىقشى­لىق­تاردىڭ ءبىرى – نارىقتىڭ تالابىنا ساي باعالار بەلگىلەنىپ, جاڭا ارىپتەستەردى تارتۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە باسەكەلەستىكتىڭ ارتۋىنا اسەر ەتەدى. تۇراقتى بيرجالىق سالانى قا­لىپ­تاستىرۋداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسە­لە – بيرجالىق كەلىسىمشارتتاردىڭ اشىق­تىعى. زاڭ جوباسىندا بۇل دا ەسكە­رىل­گەن», دەدى م.تۇرسىنبەكوۆ.

بيىل اقپاندا اتالعان زاڭ جوباسى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ كەڭسەسىنە ەنگىزىلدى. ەندى رەفورمالىق قۇ­جات پارلامەنتتىڭ قوس پالاتاسىندا قارالاتىن كۇن دە الىس ەمەس.

سوڭعى جاڭالىقتار