كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل, «EQ»
پاندەميانىڭ قۇرىعىنا ىلىنگەندەردى قاراپ تۇرساڭ ولاردىڭ كىمدەر ەكەندىگىنە قاراپ جاتقان تاعدىر تەزى جوق. ىشىندە حان دا, قارا دا بار. تاياۋدا عانا بۇكىل ەلگە تانىمال كەسەك تۇلعانىڭ بۇ دۇنيەدەن وزعانى الەۋمەتتىك جەلىگە تارادى. جەرلەۋ اياقتالعان سوڭ قابىرىنە كوزى-باستارىن ابدەن تۇمشالاپ, ۇستىنە اپپاق كيىم كيگەن ادامدار پروفيلاكتيكالىق شارالار جۇرگىزىپ جاتقانىن اڭعاردىق. دەمەك, ول ازامات تا كوروناۆيرۋستىڭ قارماعىنا تۇسكەن. قاتىگەز كەسەلدى قالاي جۇقتىردى ەكەن دەپ اھ ۇرۋىمىزعا تۋرا كەلدى.
ءيا, بۇل جۇقپالى ىندەت ساقتانباساڭ ءوز قۇشاعىنا تەز تارتادى. كەشەگى ءبىر ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ ۋشىققان ەكىنشى كەزەڭىنەن كەيىنگى اۋرۋ سايابىرلاعان ارالىق تۇستا حالىق تىم ەركىنسىپ كەتتى. شەكتەۋ جەڭىلدەتىلدى دەپ بوساڭسۋ بەلەڭ الدى. جيىن-تويلاردى كوبەيتىپ جىبەردىك. تويحانا مەن كافەلەر ءوز ەسىكتەرىن قۇپيا كىرەتىن جاقتان اشىپ الىپ, شاراعا كەلۋشىلەردى توپىرلاتىپ جيناۋلارىن جيىلەتتى. بازارلار مەن ساۋدا ورىندارىندا ساپىرىلىس تولاس تاپپادى. ءتىپتى قوناققا, ساداقاعا بارعاندا اۋزى-مۇرنىمىزدى تۇمشالاۋدى ەرسى كورەتىندى شىعاردىق. قول بەرمەي امانداسىپ, يشارات جاساعانداردى كۇستانالايتىن بولدىق. جاقىن دوسىمىز قايتىس بولعاننان كەيىن ونىڭ كەيىنگى ساداقاسىنا بارعان, بۇرىن ساپ-ساۋ جۇرگەن جەتپىس جاستان اسقان ەكى-ءۇش قاتارلاسىمىز جوپەلدەمەدە ىندەتتىڭ قۇرساۋىنا ءتۇسىپ, اجالعا ۇشىرادى. تاعى دا باسقا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى, ەلگە تانىمال تۇلعالار حالىق كوپ جينالعان جەرلەرگە بارامىز دەپ وپىق جەپ, ارتى قايعىلى جاعدايعا دۋشار ەتتى. ءسويتىپ, تالايلار سان سوعىپ قالدى. قازىر ورازا ايى كەزىندە ءبىر-ءبىرىمىزدى اۋىز اشۋعا شاقىرۋ, كورىسۋ داستۇرلەرى تولاس تاپپاي تۇر. COVID-19 ۆيرۋسى دەگەندى قاپەرگە الماۋشىلىق ازايار ەمەس. وعان ءبىر سەبەپ الەۋمەتتىك جەلىنى جايلاعان ءدىني بۇرىس اعىمداعى بىرەۋلەردىڭ, وزدەرىنشە «باتىرسىنعان» كوكەزۋ الدەكىمدەردىڭ كوروناۆيرۋس پاندەمياسىن جوققا شىعارعىسى كەلگەن, ىندەتكە قارسى ەكپەنى زيان دەپ دالەلدەۋگە تىرىسۋشىلىق ارەكەتتەرى, تەرىس ۇگىت-ناسيحاتتارى بولىپ وتىر. سوندىقتان مۇنداي بەيبەرەكەتسىزدىككە, بەيباستاقتىققا, اۋا جايىلۋشىققا جول بەرمەۋدىڭ قاتاڭ شارالارىن قولعا الۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. وتكەن عاسىردىڭ باسقى تۇستارىندا وبا, الاپەس, شەشەك, قىزىلشا ءتارىزدى اسا قاتەرلى جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ ەتەك العان كەزىندە اۋىل مەن اۋىلدى ءبىر-بىرىنە قاتىستىرماۋ, ءتىپتى كىسىلەردى تۋعان-تۋىستارىن جەرلەۋگە دە جىبەرمەۋ شارالارى قاتاڭ جۇزەگە اسىرىلعان. ءتارتىپ بۇزعانداردى قاتاڭ جازالاۋعا تارتقان. وسىنداي ىلكىمدى, قاتال ءىس-ارەكەتتەرگە بارۋدى بۇگىنگى الاڭداتارلىق, كۇردەلى احۋال تالاپ ەتىپ وتىر.
قۇداي ساقتانساق ساقتايدى. قاۋىپتىڭ الدىن الۋعا دەن قويايىقشى, اعايىن. بۇل مەنىڭ – جاسىم سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىعۋىنا ەكى-ءۇش جىل قالعان اقساقالدىڭ ءسوزى, تىلەگى, ءوتىنىشى. ىندەتتىڭ ورشۋىنە توسقاۋىل قويۋعا ءبارىمىز جۇمىلا ات سالىسپاساق بولمايدى. قازاقتىڭ ىرگەلى اقىنى ىعىلمان شورەك ۇلى 1913 جىلى باتىس قازاقستان ءوڭىرىنىڭ كالمىكوۆ قالاسى ماڭىنداعى ەسىمتوبە دەگەن جەردەن وبا اۋرۋى شىققاندا دەنساۋلىق ساقتاۋ حالىق كوميسسارياتىنىڭ ۇسىنىسىمەن وبا اۋرۋىنىڭ وشاقتارىن جويۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ءىسساپاردا بولعان دارىگەر حالەل دوسمۇحامەدوۆتىڭ اتىنان مونولوگ رەتىندە شىعارعان «وبا» اتتى جان كۇيزەلىسىندە:
...كورەمىز كوز الدىڭدا ويران ءۇيدى,
مال قالىپ, قوجا باسىن جويعان ءۇيدى.
ىزبىراي, زىلماڭكەسىن – ءبارىن جاعىپ,
قارايتىپ كەرەگەسىن قويعان ءۇيدى, – دەگەنىندەي قاسىرەتتى جاعدايعا ۇشىراماۋدىڭ جولدارىن قاراستىرۋ بىردەن-ءبىر مىندەت, پارىز. مۇنى جوعارى تۇرعان قۇزىرەتتى ورگاندار جان-جاقتى, كەشەندى ويلاستىرۋلارى كەرەك دەگىم كەلەدى. ايتپەسە, مىنا جامان ىندەت جالماۋىزداي جايپاپ بارادى.
تولەگەن جاڭاباي ۇلى,
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى,
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى
اتىراۋ
