پاكىستان الەۋمەتتىك جەلىلەرسىز قالدى
پاكىستان ۇكىمەتى ەل اۋماعىندا Facebook, Twitter سياقتى بىرقاتار الەۋمەتتىك جەلىنى ۋاقىتشا بۇعاتتادى. بۇل ارەكەتىن بيلىك ەلدەگى شيەلەنىسپەن بايلانىستىردى.
«قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بىرقاتار الەۋمەتتىك جەلى بۇعاتتالدى. بۇل ۋاقىتشا ەكەنىن ەسكەرتەمىز», دەدى ەلدەگى بايلانىس مينيسترلىگى.
ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ء(ىىم) بولسا Facebook, Twitter, YouTube, WhatsApp, Telegram مەن TikTok پلاتفورمالارى ەلدەگى جالپۇلتتىق قوزعالىستى باسۋ ءۇشىن قابىلدانىپ وتىرعان شارا دەيدى. ءىىم جالپىۇلتتىق قوزعالىس دەپ وتكەن اپتادا تەريك-ي-لاببايك پارتياسىنىڭ كوشباسشىسىن قاماۋعا العاننان كەيىن تۋىنداعان شيەلەنىستى مەڭزەپ وتىر. پارتيا باسشىسى تۇتقىندالعاننان كەيىن ەلدەگى ازاماتتار فرانتسياعا قاتىستى نارازىلىعىن ءبىلدىردى.
ءبىر اپتاعا جالعاسقان شيەلەنىستە 4 پوليتسيا قىزمەتكەرى كوز جۇمعان دەسەدى. وعان قوسا 600 ازامات جاراقات الىپ, ونىڭ 200-ءى اۋىر حالدە اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن.
جالپى, پاكىستاندا فرانتسياعا قارسى نارازىلىقتىڭ تۋىنداۋىنا جىل باسىندا مۇحاممەد (س.ا.س) پايعامبار بەينەلەنگەن كاريكاتۋرانىڭ جاريالانۋى سەبەپ بولدى. سۋرەت ۇلكەن داۋ تۋعىزىپ, ارتى نارازىلىققا ۇلاستى. بۇل ۇشقىن فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكروننىڭ كاريكاتۋرانى جاريالاعان باسىلىمدى قولداۋىنان كەيىن ۇلكەن اگرەسسيا بولىپ تۇتاندى.
پاكىستانداعى فرانتسيا ەلشىلىگى ەلدەگى بارلىق فرانتسيا ازاماتىن ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن ۋاقىتشا وتانىنا قايتۋعا شاقىردى.
ەندى پاكىستان ۇكىمەتى نارازىلىقتى باسەڭدەتۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ جۇمىسىن توقتاتۋعا ءماجبۇرمىز دەپ اقتالادى. پاكىستاندىقتار بولسا, بيلىكتى فرانتسيا تاراپىن قولداپ وتىر دەپ ايىپتاۋدا.
حالىقارالىق ۇيىمدار ءۇنسىز قالعانىمەن, الەۋمەتتىك جەلىدەگى قۇقىق بويىنشا جۇمىس جۇرگىزەتىن Digital Rights Foundation قوعامداستىعى مۇنداي ارەكەت كيكىلجىڭدى ودان سايىن ورشىتپەسە, وڭ ناتيجە بەرمەيدى دەگەن پىكىر ايتتى.
دانيا باس تارتقان ۆاكتسيناعا سۇرانىس بار
بۇعان دەيىن حابارلانعانىنداي, دانيا AstraZeneca كومپانياسى دايىنداعان كوروناۆيرۋسكە قارسى ۆاكتسينا ادام قانىن ۇيىتىپ, كىسى ولىمىنە الىپ كەلەدى دەگەن تۇجىرىم جاساپ, اتالعان ۆاكتسينادان العاش بولىپ باس تارتتى. ودان كەيىن كورشىلەس نورۆەگيا دا وسى تۇجىرىمدى راستاپ, ىندەتكە قارسى باسقا ۆاكتسينا ىزدەيتىنىن حابارلاعان-دى.
كەيىن دانيا ۇكىمەتى 200 مىڭ دوزانىڭ ساتىپ الىنعانىن مالىمدەدى. كوپ ۇزاماي ددۇ-نىڭ ەۋروپاداعى ديرەكتورى حانس كليۋگ دانيانىڭ باسقا ەلدەرگە ۆاكتسينا ءبولىپ بەرە الاتىنىن جەتكىزدى.
«دانيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆاكتسينانى باسقا ەلدەرمەن بولىسە الاتىنىن ايتتى. ءبىز بۇل ءىسىن قۇپتايمىز», دەپ ماقۇلدادى ددۇ وكىلى. ال قاننىڭ ۇيۋىنا قاتىستى ماسەلە بويىنشا «ۆاكتسينا ۆيرۋسكە قارسى تۇرا الادى. ال قان ۆيرۋس جۇقتىرعان جاعدايدا دا ۇيۋى مۇمكىن» دەپ جاۋاپ بەردى.
سونىمەن, جاڭالىق جاريالانا سالا چەحيانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى جان حاماتسەك ۆاكتسيناعا قىزىعۋشىلىق تانىتاتىنىن ءبىلدىردى. «شىنى كەرەك, ۆاكتسينانى الەم بويىنشا ىزدەپ جاتىرمىز. ال ەگەر دانيا بولىسەمىن دەسە, ءبىز ساتىپ الۋعا نيەتتىمىز», دەدى مينيستر.
ودان كەيىن ليتۆا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى ينريدا سيمونيت ءۆيلنيۋستىڭ دە ۆاكتسينا ساتىپ العىسى كەلەتىنىن جەتكىزدى. كوپ ۇزاماي لاتۆيا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى دانيەل پاۆلۋتۋس «دانيامەن ۆاكتسينا ماسەلەسىن تالقىلاعىمىز كەلەدى» دەگەن حابارلاما جىبەردى. وسىلايشا, از ۋاقىت ىشىندە ەۋروپانىڭ بىرقاتار مەملەكەتى وداقتاستارىنان ىندەتكە قارسى ۆاكتسينا ساتىپ الۋعا نيەتىن ءبىلدىردى.
دەگەنمەن ۆاكتسينا ساتۋعا ەۋروپا وداعى رۇقسات بەرۋى ەكىتالاي. ويتكەنى ەلدەر اراسىنداعى ۆاكتسينا ساۋداسى حالىقارالىق قۇرىلىمنىڭ باقىلاۋىندا. الايدا اۋماقتا ۆاكتسينا تاپشىلىعى ءالى دە بار. سوڭعى مالىمەت بويىنشا ەۋروپا ەلدەرىنە 2,6 ملرد دوزا ۆاكتسينا قاجەت ەكەن.
دايىنداعان
سۆەتلانا عالىمجانقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
