ونەر • 09 ءساۋىر، 2021

ەۋروپا شەبەرلەرىنىڭ قولتاڭباسى

13 رەت كورسەتىلدى

ءا.قاستەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ونەر مۋزەيىنىڭ جيناقتاماسىنان (گراۆيۋرا جانە وفورت) الىنعان تۋىندىلار كورەرمەندى الەمدىك مادەنيەتتىڭ جاۋھار مۇرالارىمەن تانىستىرادى. مۋزەي قابىرعاسىندا سالتانات قۇرعان «XVI-XVII عاسىرلارداعى ەۋروپا گرافيكاسى» دەپ اتالعان كورمەدەن الەم تانىعان سۋرەت ساڭلاقتارىنىڭ قولتاڭباسىن تاماشالاۋدىڭ تاپتىرماس مۇمكىندىگى تۋىپ وتىر.

ەكسپوزيتسياعا گەرمانيا، فرانتسيا جانە نيدەرلاند سۋرەتشىلەرى البرەحت ديۋرەر، جاك كاللو، رەمبراندت ۆان رەين، انتوني ۆاتەرلو، يان ليۆەنس سىندى بەلگىلى قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ 100-دەن استام تۋىندىسى قو­يىل­عان. جاھاندىق الەمدى قۇرۋ جولىنداعى بەتبۇرىس كەز­ەڭى دەپ اتالعان XVI-XVII عاسىر الەمدىك تاريحتىڭ ماڭىزدى كەزەڭى سانالادى. ءدال سول كەزەڭنەن باستاپ گرافيكانىڭ وفورت دەپ اتالاتىن ءتۇرى باسپا گرافيكاسىنىڭ تانىمدىق، عىلىمي جانە ءدىني مازمۇنداعى سۋرەتتەرىن تاراتاتىن ىڭعايلى ءارى ارزان قۇرال رەتىندە قول­دانىلا باستادى.

كورمەگە فرانتسۋز گرافيكا مەكتەبىنىڭ XVII عاسىرداعى كورنەكتى وكىلى، ءوزىنىڭ زامانداس سۋرەتشىلەرىنە، ولاردىڭ اراسىندا ايگىلى رەمبراندتقا ەلەۋلى ىقپال جاساعان جاك كاللونىڭ (1592-1635) تۋىندىلارى قويىلدى. كاللونىڭ «سوعىستىڭ كىشى اپاتتارى» (1632) جانە «سوعىستىڭ ۇلكەن اپاتتارى» (1634) توپتامالارى فرانتسۋز اسكەرىنىڭ ونىڭ كىندىك قانى تامعان لوتارينگياسىن باسىپ العان كەزدەگى قايعىلى كورىنىسىنەن تۋعان. ونىڭ كومپوزيتسيالارىنان زورلىق-زومبىلىق پەن سوعىسقا دەگەن نارازىلىق ءۇنى ەستىلەدى.

1

ەكسپوزيتسيانىڭ نەگىزگى بولىگىن كارتينالارى الەمدىك بەينەلەۋ ونەرىندە ۇزدىك تۇپ­نۇسقا سانالاتىن ايگىلى گوللاند سۋرەتشىسى رەمبراندت ۆان رەيننىڭ (1606-1669) تۋىندىلارىنان جاسالعان وفورتتار الادى. مۋزەيگە ايگىلى ورىس كوللەكتسيونەرى ءارى سۋرەتشىسى ن.موسولوۆتىڭ (1847-1914) كول­لەكتسياسىنان تۇسكەن بۇل گرا­فيكالىق تۋىندىلار ۇلى شەبەر جاۋھارلارىنىڭ ەرەك­­شەلىكتەرىن جەتكىزۋدە ورىن­داۋ شەبەرلىگىمەن جانە اسقان دالدىگىمەن دارا تۇر. ەكسپوناتتاردىڭ اراسىنان رەمبراندتىڭ «كيەلى وتباسى» (1645)، «تۇنگى باقىلاۋ» (1642)، «اداسقان ۇلدىڭ ورا­لۋى»، «دانايا» سىندى بەل­گىلى كارتينالارىنىڭ وفورت­تارىن كورۋگە بولادى. اسى­رەسە، وسى كورمەگە قويىل­عان تۋىن­­دىلاردىڭ ىشىنەن رەم­براندتىڭ «لەيدەن» كەزەڭىندە ورىندالعان «قايىرشى» (1630) كومپوزيتسياسى ەرەكشە قىزىقتىرادى. «ادامنىڭ سىرتقى كەلبەتىن تۇزەتۋگە قا­ناعاتتانبايتىن، بىراق ونىڭ ىشكى جاعدايىن انىقتاۋعا تىرىساتىن» (ە.لەۆيتين) رەمبراندتتىڭ كولەمى شاعىن وفورتى تۋىندىگەردىڭ سۋرەتكەر رەتىندە جوعارى شەبەرلىگىن كورسەتەدى.

كورەرمەن ءۇشىن ۇلى گول­لاند سۋرەتشىسىنىڭ شىعار­ما­شىلىعىنا ارنالعان ءار جىل­­دارداعى سيرەك كىتاپ با­­­سىلىمدارى دا كور­مە­دەن ورىن العان. ەكسپو­زيتسيا­نىڭ اتالعان بولىمىمەن – ءا.قاستەەۆ اتىنداعى مەم­لە­­كەتتىك ونەر مۋزەيىنىڭ كى­تاپ­حانا قورىن­داعى بىرەگەي جي­­ناقتاما اياسىندا دا تا­نى­سۋعا بولادى.

 1

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار