وقيعا • 06 ءساۋىر، 2021

اۋدانداعى پىكىرتالاس كلۋبى

9 رەت كورسەتىلدى

تۇرعىندارى نارازىلىق ءبىلدىرىپ اكىمدىكتىڭ الدىنا جينالمايتىن، ۇرانداتىپ الاڭعا بارمايتىن، شەرۋگە شىقپايتىن اۋدان بار تۇركىستان وڭىرىندە. ول – سايرام اۋدانى. مۇندا كەز كەلگەن تۇرعىننىڭ كوكەيدە جۇرگەن وزەكتى ماسەلەنى، بەلگىلى ءبىر سالانىڭ جۇمىسىنا بايلانىستى كەمشىلىكتى، تۇرمىس-تىرشىلىكتى جاقسارتۋعا قاتىستى وي-پىكىرىن «پاراسات» پىكىرتالاس كلۋبىنىڭ وتىرىسىندا اشىق ايتۋىنا مۇمكىندىك جاسالعان.

«ەگەر شىندىقتى شىجعىرىپ بەت­كە ايتاتىن بولساڭىز، «پاراسات» پىكىر­تالاس الاڭى – سىزدىكى. شىعىڭىز دا ويىڭىزدى اشىپ ايتىڭىز»، دەگەن بولاتىن سايرام اۋدانىنىڭ اكىمى ۇلاسبەك سادىبەكوۆ پىكىرتالاس كلۋ­بىنىڭ مۇشەلەرىنىڭ العاشقى وتى­رى­سىندا. كوپشىلىككە دەمەۋ بولعان سول ۇستانىم وزگەرگەن جوق. پىكىر­تا­لاس كلۋبىنىڭ ءاربىر وتىرىسىندا اۋدان تۇرعىندارى ءۇشىن ەڭ وزەكتى ماسە­لەلەر ورتاعا سالىنادى. تال­قى­لا­نادى. شەشىمىن تابادى نەمەسە زاڭ شەڭبەرىندە ءتيىستى ورىندارعا جولدانادى.

جۋىردا قاتتى جەل مەن جاۋىن-شاشىننىڭ اسەرىنەن ەلدى مەكەندەردە جارىق ءسونىپ، جۇرتتى ابىگەرلەندىردى. قا­راڭعىدا قالعان، ۇيدەگى تۇرمىستىق تەح­نيكالارى توقتاعان قاراپايىم حا­لىق، ارينە، الدىمەن اكىمدىككە شاعىمداندى. بۇل ورايدا جەرگىلىكتى بيلىك «پاراسات» پىكىرتالاس كلۋبى الاڭى ارقىلى تۇرعىنداردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشى مەكەمە باسشىسىنا تىكەلەي سۇراق قويىپ، جاۋاپ الۋىنا مۇمكىندىك جاسادى. «قاسىمبەك داتقا اۋىلىندا جاڭبىر، قار جاۋسا، ءسال جەل تۇرسا بولدى، جارىق وشەدى. كەرنەۋى دۇرىس ەلەكتر ەنەرگياسىن بە­رەتىن كۇن قاشان تۋادى؟»، دەدى اۋىل تۇرعىنى ۋ.بۇربەك ۇلى. ءوز جا­ۋابىندا اۋداندىق ەلەكتر جۇ­يە­لەرىن تاراتۋ مەكەمەسىنىڭ باسشىسى ن.سەيلبەكوۆ جالپى ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ 50 پايىزىنىڭ توزىعى جەتكەنىن ايتا كەلىپ: ء«وزىمىزدىڭ ينۆەس­تي­تسيالىق جوبامىز اياسىندا مۇم­كىندىگىنشە جاڭارتۋدامىز. قاسىمبەك داتقا اۋىلىنا ماماندارىمىزدى جى­بەرىپ اقاۋدى رەتتەۋ بويىنشا جۇمىس جۇر­گىزەمىز»، دەدى.

كلۋبتىڭ كەزەكتى ءبىر وتىرىسىندا «قازترانسگاز ايماق» اق سايرام اۋدان­دىق فيليالىنىڭ باسشىسى د.پاياەۆ تۇرعىنداردى مازالاعان ما­سەلەلەر بويىنشا جاۋاپ بەردى. اۋدان تۇرعىنى ن.سادىقوۆ جاڭا تۇر­­عىن ۇي­لەرگە گاز كىرگىزۋ قۇنىنىڭ قىم­­بات­تىعىن ايتسا، ا.يساكوۆ جا­ڭا­دان سا­لىنعان كاسىپكەرلىك نىسان­دارعا «كو­گىلدىر وتىن» كىرگىزۋدىڭ قيىن­دى­عى­نا، قۇجاتتاردى زاڭداستىرۋ ۇزاق مەرزىمدى الاتىنىنا شاعىمداندى. «گاز باعاسىنىڭ ماسەلەسىنە كەلسەك، باعانى تابيعي مونوپوليانى رەتتەۋ اگەنتتىگى بەكىتىپ بەرەدى. تۇركىستان وبلىسى مەن شىمكەنت قالاسىندا باعا بىردەي. قازىرگى تاڭدا اۋدان كولەمىندە گاز قىسىمىنىڭ تومەن بولۋىنا بايلانىستى، ىسكە قوسىلماعان كاسىپكەرلىك نىسانداردى گازعا قوسۋ مۇمكىن بولماي وتىر. ءبىرىنشى كەزەكتە تۇرعىنداردى گازبەن قامتۋعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. ءبىز جاڭادان سالىنعان ۇيلەرگە گاز تارتۋ ءۇشىن تەك قانا تەحنيكالىق شارت بەرەمىز. جۇيەگە قوسۋمەن باسقا مە­كەمە اينالىسادى»، دەيدى د.پاياەۆ.

اقسۋ-شىمكەنت كۇرە جولىن كۇر­دەلى جوندەۋ بارىسىندا دۇكەنى بۇ­زىلعان ر.ابىلداەۆا 4-5 اي وت­كە­نىمەن، وتەماقى الا الماي جۇر­گە­نىنە شاعىمداندى. بۇل ورايدا اۋداندىق تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى م.نۇرلىباەۆ قاراسۋ ەلدى مەكەنىندەگى 12 م ۇلىك يەسىنە 60،8 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلعانىن، قازىناشىلىق باسقارماسى قاراجاتتى اۋدارىسىمەن جولداناتىنىن جەتكىزدى.

قاسىمبەك داتقا اۋىلىندا 5000-عا جۋىق ادام تۇرادى. جايىلىم اۋىل ماڭىنداعى بۇلاق اينالاسىندا عانا بار. ول جەردەگى ەكى ۇلكەن مال قورا­سى­نىڭ يەسى جىلدا كوكتەمدە حالىق پايدالاناتىن جايىلىمعا ءوز مالىن جايىپ جىبەرەدى ەكەن. تۇرعىندار مال قورانىڭ سالىنۋى قانشالىقتى زاڭدى جانە بۇلاقتان قانشا مەتر اراقاشىقتىقتا بولۋ كەرەكتىگىن بىل­گى­سى كەلەدى. اۋداندا 2015 جىلدان بەرى 220 گەكتار جەر جەكەمەنشىككە ءوتىپ، سول بويى باقىلاۋسىز قالعان. تۇر­عىن­دار جەر تەلىمى كەزەگىندە جىلدار بويى تۇرىپ، الا الماي ءجۇر. زاڭسىز بەرىلگەن جەرلەردى قايتارۋ بويىنشا ءبولىم تاراپىنان جۇمىس جۇرگىزىلۋدە مە؟ اۋداندا 19 مىڭعا جۋىق ادام جەر تەلىمى كەزەگىندە تۇر ەكەن. بۇل ەلەكتروندى ەسەپكە تۇسكەن ادامدار ءتىزىمى عانا. ولارعا قاشان جەر بەرىلەدى؟ وسى سىندى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن اۋداندىق جەر قاتىناستارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ن.ابىلعازيەۆ «رايسكي ساد» اۋماعىنداعى 70 گەكتار جەر بويىنشا ازاماتتاردىڭ تۇرعىن-ءۇي سالۋ ماقساتىندا مەملەكەت مۇقتاجدىعىنا قايتارىپ الۋعا اۋىل اكىمىنە ۇسىنىس بەرىلگەنىن ايتتى. «اۋداندا 170 گەكتار جەردى مەملەكەتكە قايتارىپ، جەرگە ورنالاستىرۋ جوباسىن دايىنداپ جاتىرمىز. ءبىرىنشى كەزەكتە كول­كەنت اۋىلدىق وكرۋگىندە تۇرعىن ءۇي سالۋعا جەر ۋچاسكەلەرىن بەرۋدى باس­تايتىن بولامىز. ەكىنشى كەزەكتە مانكەنت اۋىلىندا 15 گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى، ينفرا­قۇ­رى­لىم جۇرگىزىلىپ، كەزەكتە تۇرعان ازا­مات­تارعا بەرىلەتىن بولادى»، دەدى ن.ابىلعازيەۆ.

پىكىرتالاس كلۋبىندا تالقىعا سا­لىن­عان تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە – ەرتە­­جۇك­تىلىك پەن سۋيتسيد. سايرام اۋدانى بويىنشا وتكەن جىلى اۋتو­دەسترۋك­تيۆتى مىنەز-ق ۇلىق (سۋيتسيد) بو­يىنشا 14-29 جاس ارالىعىندا تىركەلگەندەر سانى – 72. ونىڭ ىشىندە تالپىنعانى – 53، اياقتالعانى – 19. ال بيىلدىڭ 2 اي كولەمىندە ءۇش وقيعا تىركەلگەن. «وتكەن جىلى ءسۋيتسيدتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە 53 جاس رايىنان قايتتى، ەكىنشى رەت وسىنداي وقىس جاعداي بۇل جاستار تاراپىنان ورىن المادى. وتكەن جىلى اۋدان اۋماعىندا ەرتەجۇكتىلىك بويىنشا 55 فاكتى تىركەلگەن»، دەيدى ۇلاسبەك سادىبەكوۆ. جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى وسىنداي كەلەڭسىز جاعداي­لار­دىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا اۋدان اكىمى پىكىرتالاس كلۋبىندا بىرقاتار ۇسىنىسىن جەتكىزدى. مىسالى، سپورت­تىق ۇيىرمەلەردى كوبەيتىپ، جاستاردى كوبىرەك تارتۋ، قىزدار مەن ۇلدار اراسىندا ءتۇرلى شىعارماشىلىق بايقاۋ سىندى ءىس-شارالاردى تۇراقتى تۇردە وتكىزۋ، ۇلگىلى جاستاردى تەلەارنالار مەن باسىلىم بەتتەرىندە سونداي-اق الەۋمەتتىك جەلىلەردە تۇراقتى جاريا­لاپ ۇلگى ەتۋ، مەكتەپتەردە تەگىن مۋ­زى­­كالىق اسپاپتارعا ۇيرەتەتىن ۇيىر­مە­لەر اشۋ جانە باسقالار. اۋىلدىق وكرۋگتەردەگى اۋىل بيلەرى، انالار كە­ڭە­سى، ارداگەرلەر كەڭەسى ارقىلى اۋىل تۇر­عىندارى اراسىندا ەرتە جۇكتىلىك پەن ءسۋيتسيدتىڭ الدىن الۋ بويىنشا ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەتتىگى دە ايتىلدى.

جالپى، سايرام اۋدانىنىڭ اكىم­دى­گى تۇرعىنداردىڭ ارىز-شاعىمىن كۇتىپ وتىرمايدى. كەرىسىنشە، حالىق قىز­­مەتشىلەرى ءار اۋىلدى ارالاپ، تۇر­عىن­داردىڭ حال-جاعدايىن وزدەرى بىلۋگە تىرىسادى.

 

تۇركىستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

بۇگىن ەلىمىزدە قاتتى ىستىق بولادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:05

بەكىرەگە قويىلعان بەلگى

ايماقتار • بۇگىن، 07:45

«COVID-19» سپەكتاكلى قويىلدى

ونەر • بۇگىن، 07:43

ەركىن جۇرگىڭ كەلسە، ەكپە سالدىر

مەديتسينا • بۇگىن، 07:22

شابان قيمىل شاڭ قاپتىرماسىن

تەحنولوگيا • بۇگىن، 07:20

نە ەكسەڭ، سونى ورارسىڭ

قازاقستان • بۇگىن، 07:17

«استانا» ۇزاپ بارادى

فۋتبول • بۇگىن، 07:07

كوك تۇركىنىڭ كوزى

تاريح • كەشە

تولگە تولى تايكەتكەن

ەكولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار