ەل پرەزيدەنتى قازىرگى قالىپتاسقان كۇردەلى جاعداي بۇكىل قوعامدى الاڭداتىپ وتىرعانىن, اتقارۋشى ورگانداردىڭ جۇمىسىنا ازاماتتاردىڭ كوڭىلى تولمايتىنىن ءار ءسوزىن نىعارلاي جەتكىزدى. ءتىپتى احۋال وڭالماسا كادرلىق شەشىمدەر قابىلدايتىنىن دا جاسىرعان جوق. «اۋىر جول اتاندى سىنايدى, اۋىر ءىس ادامدى سىنايدى» دەگەن – وسى. ارينە, اۋىرتپالىق كۇللى الەم جۇرتشىلىعىنا ءتۇسىپ وتىر. دەسە دە, دۇنيەنىڭ دەرتتى ديدارىن كۇنى بۇرىن كورىپ, قام جاساعان قايسىبىر ەلدەر لوكداۋننان شىعىپ, پاندەميانىڭ زاردابىن جەڭىلدەتۋگە قول جەتكىزگەنى راس. مەملەكەت باسشىسى مىسالعا العان يزرايل مەن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, سينگاپۋر ەلدەرىندە پاندەميا الدىمەن شارپيتىن تۋريزم, ساۋدا-ساتتىق, قىزمەت كورسەتۋ سياقتى سالالاردىڭ قايتا جاندانۋى قازاقستانعا دا كوروناۆيرۋسپەن كۇرەستىڭ داڭعىل جولىن كورسەتىپ بەرگەندەي. بۇل – حالىقتى ۆاكتسينالاۋ.
قازاقستاندا قيسىق ءىستىڭ قيىعى قاشىپ تۇراتىنىن كورسەتكەن بىلتىرعى ءدارى-دارمەك تاپشىلىعى بيىل ۆاكتسينالاۋ ناۋقانىندا قايتا كورىنىس تاپپاسا ەكەن دەيسىز. ويتكەنى وتكەن اپتاداعى كەڭەستە پرەزيدەنت سوڭعى ەكى ايدا حالىقتىڭ 0,1 پايىزىنا جەتپەيتىن بولىگىنە عانا ەكپە ەگىلگەنىن ايتتى. ال قاتەرلى ۆيرۋسقا قارسى ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن كەم دەگەندە حالىقتىڭ 60 پايىزىندا ەكپە بولۋى ءتيىس. بۇل وتە ماڭىزدى ناۋقاننىڭ مەملەكەتتە كەشەۋىلدەپ جاتقانىن عانا ەمەس, الداعى ۋاقىتتا ۆاكتسينامەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شەت مەملەكەتتەرمەن ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمسىز شارتتارعا قول قويۋعا تۋرا كەلەتىنىن كورسەتەدى. وسى ماسەلەلەردى نازارعا سالعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاداۋ-قاداۋ تاپسىرمالارى ۇكىمەت پەن اتقارۋشى بيلىكتىڭ قالعىپ كەتكەن ساناسىن ءتۇرتىپ وياتقانداي بولدى.
– مەن بارلىق ازاماتتارىمىزدى ۆاكتسينا سالدىرۋعا شاقىرامىن. بۇل ءوزىڭىزدى, اتا-انالارىڭىز بەن جاقىندارىڭىزدى قورعاۋ ءۇشىن قاجەت. ءارى-بەرىدەن سوڭ, بۇل – ءبىزدىڭ ازاماتتىق پارىزىمىز, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىقتىڭ ساۋلىعىنا الاڭ كوڭىلمەن.
وسى پايىمعا قازىق بايلاعان قازاقستاندىقتاردىڭ ۆاكتسيناعا ەگىلۋى سوڭعى كۇندەردە قارقىن الا باستاعانى قۋانتادى. ماسەلەن, ەلدەگى ەڭ ءىرى مەگاپوليس سانالاتىن الماتى قالاسى كوروناۆيرۋسقا قارسى جاپپاي ۆاكتسينالاۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى. اتالعان قالاعا ءتورت ترانشپەن 50 مىڭ ۆاكتسينا الىنعان. ەكى كۇندە شاھاردا 17 مىڭنان استام تۇرعىنعا ۆاكتسينا سالىندى. جالپى, الماتىلىق مەديتسينا مەكەمەلەرى تاۋلىگىنە 11 مىڭ ادامعا دەيىن ەكپە جاساۋعا قابىلەتتى كورىنەدى. ال ەلدەگى ەڭ ۇلكەن وڭىرلەر ساناتىنا جاتاتىن اقتوبە وبلىسىندا جاپپاي ۆاكتسينالاۋ 10 ساۋىردەن سوڭ باستالۋى مۇمكىن. قازىر اتالعان ءوڭىر ءىرى كولەمدەگى ۆاكتسينانىڭ جەتكىزىلۋىن كۇتىپ وتىر. ازىرگە وبلىسقا 6300 دانا ۆاكتسينا عانا اكەلىنگەن. قالعان وڭىرلەر دە سوڭعى كۇندەرى ۆاكتسينالاۋ قارقىنىن جەدەلدەتۋدى قولعا الا باستاعانىن بايقاۋعا بولادى.
وسى ورايدا الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارىنىڭ دا ۆاكتسينا الۋ ارقىلى ءوزىنىڭ دە, وزگەنىڭ دە ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا بولاتىنى تۋرالى جازبالارى ءجيى جاريالانا باستاعانى قوعامدىق بەلسەندىلىككە قوزعاۋ سالاتىنىن ايتا كەتكەن ءلازىم. ايتالىق, پاۆلودارلىق ينفەكتسيونيست-دارىگەر زارينا ەسكەندىروۆا «مەن نە سەبەپتى ۆاكتسينا سالدىردىم؟» دەگەن جازباسىندا بىلاي دەيدى: «بىرىنشىدەن, جۇقپالى اۋرۋمەن اۋىراتىن ناۋقاستارمەن بايلانىستا بولامىن. بۇل – مەنىڭ جۇمىسىم, سوندىقتان قورعانىش كيىمى اۋرۋ جۇقتىرمايدى دەگەن كەپىلدىك جوق. ەكىنشىدەن, ماۋسىم ايىندا ءوزىم دە اۋىردىم, ەندى ەكىنشى رەت اۋىرعىم كەلمەيدى. اۋىرعاننان كەيىن تۇراقتى يممۋنيتەت قالىپتاسپاۋى مۇمكىن, ال ۆاكتسينادان كەيىن تۇراقتى يممۋنيتەت قالىپتاسادى. ۇشىنشىدەن, اتا-انا, تۋعان-تۋىستارعا اۋرۋ جۇقتىراتىن ۆيرۋس تاسىمالداۋشىسى بولعىم كەلمەيدى. ولارمەن دە قارىم-قاتىناستا بولعاندىقتان, قاۋىپسىزدىگىن ويلاۋىم كەرەك. تورتىنشىدەن, سپۋتنيك V ۆاكتسيناسىنا سەنەمىن. ونىڭ كلينيكالىق سىناقتان قالاي وتكەنى تۋرالى تانىمال The Lancet جۋرنالىنا جاريالانعان. ونى الەمدەگى 45 مەملەكەت قولدانىپ جاتىر, بۇل – تانىمالدىق جاعىنان AstraZeneca-دان كەيىنگى ۆاكتسينا».
ال ەۋروپالىق قۇقىق جانە ادام قۇقىقتارى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى مارات ءباشىموۆ: «جەكسەنبى كۇنى بولعانىنا قاراماستان, تۇرعىندارعا جاپپاي ۆاكتسينا ەگۋ باستالدى. قورقىنىش سەزىمىنە قاراماستان مەن دە ۆاكتسينا ەكتىردىم. ۆاكتسينا جاساتىپ جاتقان جاستار, كەزەكتە تۇرعاندار كوپ. دارىگەرلەر مەن مەدبيكەلەر, پسيحولوگتەر كىم قورقىپ تۇرعانىن بايقاپ قويادى. تاماعىمىزدى مۇقيات قاراپ, دەنە قىزۋى, قان قىسىمىن ولشەپ, دەنساۋلىققا قاتىستى باسقا دا سۇراقتار قويدى. اللەرگيامىز بار-جوعىن سۇرادى. ەكپە سالعاننان كەيىن 30 مينۋت وتىراسىڭ جانە قانداي كۇيدە وتىرعانىڭدى قاعازعا ءتۇسىرىپ بەرەسىڭ. №9 ەمحانا باسشىلىعىنىڭ ەكپە ەگۋ بويىنشا تاجىريبەسى بار. ولار جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر», دەپ جازسا, مۇعالىم الماس كۇنعوجين دە وزىنە COVID-19-عا قارسى ەكپە سالعىزعانىن جەتكىزدى. ول ءوزىنىڭ Facebook پاراقشاسىنا: «بۇل ۆاكتسينانى سالدىرۋعا كوپتەگەن كۇماندانۋشىلارمەن بىرگە قارسىلاردىڭ بار ەكەنىن بىلەمىن. الايدا ينفەكتسيانى جۇقتىرۋدىڭ جاناما اسەرلەرى مەن سالدارىن سالىستىرا كەلە, عىلىمي قاۋىمداستىق, باتىس جانە شىعىس ەلدەرىنىڭ كوروناۆيرۋسپەن كۇرەستەگى تاجىريبەسىنە سەنىم ءبىلدىردىم. قازىرگى جاعدايدا بىزگە بۇل ىندەتتى جەڭۋگە تەك جاپپاي ۆاكتسينالاۋ عانا مۇمكىندىك بەرە الادى دەپ ويلايمىن», دەپ جازدى.
ەڭ باستىسى, ۆاكتسينالاۋ مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن تەگىن جانە ەرىكتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. سوڭعى كۇندەرى دە كوروناۆيرۋس بەلگىلەرى بار پنەۆمونيادان ادام ءولىمى تىركەلىپ جاتقانىن ەسكەرسەك, ەندىگى دەنى ساۋ ازاماتتارعا ۆاكتسينالاۋدان باسىن الىپ قاشۋدىڭ ءجونى جوق.
