كوروناۆيرۋس • 05 ءساۋىر، 2021

كوروناۆيرۋس: ماماندار مۇقيات بولۋعا شاقىرادى

25 رەت كورسەتىلدى

تامام جۇرتتىڭ تىنىشىن قاشىرىپ، اتى جامان اۋرۋ تاراعالى بەرى 300 مىڭعا تارتا  وتانداسىمىز  ىندەت ىلمەگىنە ءىلىندى. ونىڭ باسىم بولىگى دەرتىنە داۋا تاپقانىمەن، 3 مىڭنان استام  ازاماتتى اجالدان اراشالاپ قالا المادىق. بۇگىندە «قىزىل ايماقتا» تۇرعان الماتى قالاسىنداعى احۋال تىپتەن كۇردەلەنىپ بارا جاتقانداي.

ءتيىستى ورىندار تىرشىلىگى قاۋىرت قالانىڭ تۇرعىندارىنا بوساڭسۋعا بولمايتىنىن، سانيتارلىق تالاپتاردى مۇقيات ساقتاپ، كوپشىلىك ورىنداردان اۋلاق بولۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتىپ كەلەدى. الماتىداعى كوروناۆيرۋسقا قاتىستى سوڭعى جاعدايلارعا توقتالعان پروفەسسور احمەتجان سۇگىراليەۆ  اعزانى قورعاۋدىڭ توتە جولى  تاعى دا سول سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاۋ ەكەنىن ايتادى. ماماننىڭ سوزىنشە، ءالى كۇنگە دەيىن تولىق زەرتتەلمەي كەلە جاتقان قاۋىپتى  ۆيرۋستان قورعانۋدىڭ بارلىق جولدارىن قاراستىرۋ قاجەت.          

«جاعداي كەز كەلگەن ۋاقىتتا ۋشىعۋى مۇمكىن. ناۋرىز مەرەكەسى ءوتتى، وندا ادامدار ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستا بولدى. كوروناۆيرۋستىڭ ينكۋباتسيالىق كەزەڭى 10 كۇننەن 14 كۇنگە دەيىن ەكەنىن ەسكەرسەك، وسى ۋاقىتتان كەيىن مەرەكە ماۋسىمىنان باستاپ بەلگىلەر پايدا بولۋى مۇمكىن. قالاداعى ستاتيستيكا كۇرت وزگەرىپ، ىندەت جۇقتىرعانداردىڭ كوبەيگەنىن بايقاپ وتىرمىز. بۇل اۋرۋدىڭ قاباتتانۋىنا اكەلۋى مۇمكىن. ماسەلەن  ادام تۇماۋ جانە كوروناۆيرۋسپەن ءبىر ۋاقىتتا  اۋىرسا جاعدايى ناشارلايدى.  بۇل ءوز كەزەگىندە ناۋقاستىڭ يممۋنيتەتىن قۇلدىراتىپ، اۋرۋدىڭ نەعۇرلىم اۋىر وتۋىنە اكەلەدى»، دەيدى دارىگەر.         

بىلتىرعى جازداعى جاعا ۇستاتار جاعداي قايتالانباسىن دەسەك، «ساۋلىق –  ساقتىقتا» دەگەن قاعيدانى العا ۇستاعانىمىز ابزال دەگەن تاعى ءبىر مامان ينفەكتسيانىڭ جوعارى قاۋپى قاي جەرلەردە بولاتىنىن ايتتى.       

– جۇرت كوپ جينالاتىن جابىق نىساندارعا مۇمكىن بولسا بارماۋعا كەڭەس بەرەر ەدىم. سەبەبى مۇنداي ورىنداردا ۇزاق ۋاقىت بويى اۋا الماسپايدى. قوعامدىق كولىكتەردە دە ءدال سولاي. قانشا جەردەن زالالسىزداندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىمەن، مۇنداي ناشار جەلدەتىلەتىن جەرلەر ينفەكتسيانىڭ نەگىزگى كوزى ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. قالانىڭ بارشا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى سانيتارلىق-ەپيدەميالىق قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاۋدى جالعاستىرعانى ءجون. ساۋ ادامعا ۆيرۋستىڭ كوپ مولشەرى بەرىلگەندە، وتباسىنىڭ باسقا مۇشەسىنەن جۇقتىرعان ادامدار اۋرۋدان اۋىر وتەدى. قارت ادامدار مەن ءتۋابىتتى اۋرۋلارى بار جاندار دا ۇلكەن قاۋىپكە يە. مۇنداي ادامدار، ەڭ الدىمەن، ۇيدە بولۋى كەرەك. جەكە گيگيەنا مەن ساقتىق شارالارى دا اسا ماڭىزدى. مەديتسينالىق بەتپەردەنى دۇرىس كيۋ، ياعني مۇرىندى، اۋىزدى تولىق جابۋ، بەتتى، كوزدى، جۋىلماعان قولمەن ۇستاماۋ ىندەتتىڭ الدىن الادى. ۆيرۋستىڭ جاڭا شتاممى اناعۇرلىم جۇقپالى، ياعني ول تەز تارالادى. كوروناۆيرۋس –  ينفەكتسيانىڭ تابيعي، ماۋسىمدىق جۇعۋى تسيكلدەرىنە باعىنبايتىن، الدىن-الا بولجانۋى قيىن دەرت. وتكەن جىلدىڭ جازى-بۇعان مىسال. سوندىقتان ءوز ءومىرىمىز بەن جاقىندارىمىزدىڭ اماندىعى ءۇشىن ارقاشان ساق بولايىق. ۆاكتسيناتسيا العان كۇننىڭ وزىندە  ارقانى كەڭگە سالۋعا بولمايدى، – دەيدى ينفەكتسيونيست دارىگەر دانا داۋلەتقىزى.         

ال اۋا رايىنىڭ قۇبىلۋى ەپيدەميالىق جاعدايعا اسەر ەتە مە دەگەن ساۋالىمىزعا مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى،  پروفەسسور  كۇلاش قۇرمانوۆا بىلايشا جاۋاپ بەردى.         

«الماتىدا ناۋرىز ايى  جاڭبىرلى بولدى. ءساۋىر دە جاۋىن-شاشىنمەن باستالدى.  كۇننىڭ سۋىتۋى جوعارعى تىنىس جولدارىنىڭ جەرگىلىكتى قورعانىس فاكتورلارى تومەندەگەننەن كەيىن (شىرىشتى قاباتتاردا سەكتورلى يممۋنوگلوبۋلين IgA مولشەرى ازايادى، بۇل قوزدىرعىشتىڭ ەپيتەلي جاسۋشالارىنا جابىسۋ مۇمكىندىگىن تەجەيدى جانە ۆيرۋستى، ءليزوتسيمدى جويادى)، رەسپيراتورلىق ينفەكتسياسى بار ادامداردىڭ ءجيى اۋرۋعا شالدىعۋىنا اكەلەدى. ايتالىق، ناۋقاس جوتەلگەندە نەمەسە تۇشكىرگەندە  بولىنەتىن  ۇساق بولشەكتەردىڭ سالدارىنان  ۆيرۋس ادامنان ادامعا اۋا تامشىلارى ارقىلى وڭاي بەرىلەدى. ەپيدەمياعا قارسى شارالاردى جۇرگىزۋ ارقىلى COVID-19 ينفەكتسياسىنىڭ قاۋپىن بارىنشا ازايتۋعا بولادى. COVID-19 الدىن الۋ ءۇشىن جەكە گيگيەنا ەرەجەلەرىن ساقتاۋ قاجەت: ءبىر رەتتىك بەتپەردەنى قولدانۋ، دەزينفەكتسيالاۋ شارالارى، كەم دەگەندە 1،5-2 مەتر الەۋمەتتىك اراقاشىقتىقتى ساقتاۋ. يممۋندىق پروفيلاكتيكانىڭ ماڭىزى زور. بۇل –  كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسيناتسيا» دەيدى كۇلاش قۇرمانوۆا.

سوڭعى جاڭالىقتار

مەرەكە قارساڭىندا ماراپاتتالدى

ايماقتار • بۇگىن، 13:58

6 مامىرعا ارنالعان ۆاليۋتا باعامى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:16

«چەلسي» فينالعا شىقتى

سپورت • بۇگىن، 10:48

ۇقساس جاڭالىقتار