مەملەكەت باسشىسى دا مەيلىنشە ساقتىق شارالارىن كۇشەيتىپ, الاڭداتارلىق احۋالدى تەزىرەك قالىپقا ءتۇسىرۋ تەتىكتەرىن قاراستىرۋ ءۇشىن تاباندى تاپسىرمالار بەرۋدە. الەمدى ابىگەرگە سالعان ىندەتتىڭ بىردەن-ءبىر ەمى – ۆاكتسينا دەپ عالىمدار مەن ماماندار ايتۋداي-اق ايتۋدا. بىراق ەل ىشىندە ەكپە سالدىرۋعا كۇدىكپەن قارايتىندار دا بار.
ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ميراس داۋلەنوۆ بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى بۇگىنگە دەيىن كوروناۆيۋرسقا قارسى ۆاكتسينانىڭ 5 ءتۇرىن ازىرلەگەنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇدان بولەك ينستيتۋت سۋببىرلىكتى ۆاكتسينا جاساپ شىعاردى. ياعني العاشقىسى يناكتيۆتەندىرىلگەن ۆاكتسينا بولاتىن. سۋببىرلىكتى ۆاكتسينا دا كلينيكاعا دەيىنگى سىناقتان ءوتتى. ونىڭ ناتيجەسىن دە الدىق. وتكەن جىلدىڭ قاراشاسىنان بەرى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ كلينيكالىق زەرتتەۋدى باستاۋعا رۇقسات بەرگەنىن كۇتىپ وتىرمىز. سونداي-اق ينستيتۋت ەكى ۆەكتورلىق ۆاكتسينا ازىرلەدى. وسى يناكتيۆتەندىرىلگەن السىرەتىلگەن شتامم الۋ ءۇشىن 100-دەن استام زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى. قازىر ول ۆاكتسينا دا كلينيكاعا دەيىنگى زەرتتەۋلەردەن ءوتىپ جاتىر», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
2020 جىلى ناۋرىز ايىندا ەلىمىزدە كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعاندار انىقتالعاننان كەيىن جانە ۆيرۋستىڭ ءتىرى شتامىن العاننان كەيىن ءبىر اپتا وتكەن سوڭ ينستيتۋت عالىمدارى كوروناۆيرۋسقا قارسى قازاقستاندىق ۆاكتسينا جاساۋدى قولعا الدى.
ء«بىزدىڭ 60 جىلدان استام ۋاقىت تاريحى بار ينستيتۋتىمىز جامبىل وبلىسى, قورداي اۋدانى, وتار اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى 40-اسكەري بازادا ورنالاسقان. قاۋىپتى جانە اسا قاۋىپتى شتامداردى زەرتتەۋمەن اينالىساتىن وسىنداي ينستيتۋتتار كوپ تۇرعىنى بار ەلدى مەكەندەردەن الشاق ورنالاسۋى كەرەك. بۇل جەردە مىقتى عالىمدار, ۆيرۋسولوگتەر, بيوتەحنولوگتەر 60 جىلدان استام ۋاقىت بويى ۆاكتسينا جاساۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا وسى ينستيتۋتتىڭ عالىمدارى 60-تان استام ءارتۇرلى ۆاكتسينا مەن تەست جۇيەلەرىن ويلاپ تاۋىپ, قولدانىسقا ەنگىزدى», دەيدى بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى كۇنسۇلۋ زاكاريا.
ونىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىلى ناۋرىز ايىندا ەلىمىزدە كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعاندار انىقتالعاننان سوڭ جانە ۆيرۋستىڭ ءتىرى شتامىن العاننان كەيىن ءبىر اپتا وتكەن سوڭ ينستيتۋت عالىمدارى كوروناۆيرۋسقا قارسى قازاقستاندىق ۆاكتسينا جاساۋدى قولعا الدى.
ء«بىر ۋاقىتتا بەس پلاتفورمادا ۆاكتسينا جاساۋ قولعا الىندى, سەبەبى وسىنىڭ ىشىنەن بارىنشا ءتيىمدىسىن تاڭداپ الۋىمىز كەرەك بولدى. قۋانىشقا وراي, ءبىز جاساعان العاشقى QazCovid-in ۆاكتسيناسى 2020 جىلى مامىر ايىندا دايىن بولدى. ال 15 مامىردا رەسمي تۇردە تىركەلىپ, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ سايتىنا تىركەلدى. بۇدان باسقا تاعى 4 ۆاكتسينا جاسالۋدا», دەدى ول.
«قازاقستاندىق Qazسovid-in ۆاكتسيناسىنىڭ اسەر ەتۋى 96% دەگەن اقپارات قانشالىقتى راس؟», دەگەن سۇراققا ول بىلاي دەپ جاۋاپ بەردى:
– ءبىز ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كلينيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىن ساراپتامادان وتكىزىپ, بۇكىل كورسەتكىشتەردى قاراستىرعان كەزدە ۆاكتسينامىزدىڭ يممۋنيتەت ساقتاۋ كورسەتكىشى 96%-عا ساي بولدى. مىنا جاعدايدى ەسكەرۋ كەرەك: ءبىرىنشى فازادان كەيىن يممۋنيتەتتى ساقتاۋ كورسەتكىشى 100% بولسا, ەكىنشى فازادان كەيىن 96% بولسا, ادام سانى نەعۇرلىم كوپ بولعان سايىن ونىڭ كورسەتكىشى سوعۇرلىم تومەندەۋى مۇمكىن. ءۇشىنشى فازانىڭ اياعىندا بۇل كورسەتكىش وزگەرۋى مۇمكىن», دەدى ك.زاكاريا.
سونىمەن قاتار ول قازاقستاندىقتار Qazcovid-in ۆاكتسيناسىن وسى جىلدىڭ ءساۋىر ايىنىڭ اياعىندا الا باستايتىنىن جەتكىزدى.
«Qazcovid-in ۆاكتسيناسىنىڭ كلينيكالىق سىناعىنىڭ ءۇشىنشى فازاسى 2021 جىلى 9 شىلدە كۇنى اياقتالادى. ودان كەيىن 3 مىڭ ەرىكتىدەن الىنعان مالىمەتتەردى وڭدەۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس باستالادى. بۇل شامامەن 20 كۇنتىزبەلىك كۇندى الادى. ودان كەيىن ءبىز جاساعان ەسەپ تولىق كولەمدە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە جەتكىزىلەدى», دەدى بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى.
اتالعان ۆاكتسينانىڭ تولىققاندى كورسەتكىشتەرى ۆاكتسينا ەككەننەن كەيىن 42 كۇندە بەلگىلى بولادى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە قاراستى بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى كۇنسۇلۋ زاكاريا Qazسovid-in ۆاكتسيناسى انتيدەنەنى قالاي قالىپتاستىراتىنىن ءتۇسىندىردى.
«انتيدەنەلەر ۆاكتسينا سالدىرعاننان كەيىن 14 كۇننەن كەيىن قالىپتاسادى. جالپى, ۆاكتسينا ەكى رەت ەگىلەدى. ياعني رەۆاكتسيناتسيا جيىرما ءبىرىنشى كۇنى جاسالادى. سونىمەن, 42 كۇندە ەڭ تولىق كورسەتكىشتى انىقتاي الامىز. كورسەتكىشتەر وتە جوعارى. اۋرۋدى نەيترالداندىراتىن انتيدەنەلەر مەن گۋممارالدى جاسۋشالىق يممۋنيتەت كورسەتكىشتەرى بويىنشا دۇنيەجۇزىندە شىعارىپ جاتقان ۆاكتسينالاردىڭ بىرقاتارىنان دا جوعارى ناتيجەنى كورسەتىپ وتىر», دەدى ينستيتۋت ديرەكتورى.
