قارجىلاندىرۋ قاۋقارى

بيىلدان باستاپ ەلىمىزدە ۇدەمەلى يندۋستريالىق- يننوۆاتسيالىق باعدارلاما اياسىندا بەسجىلدىققا جوسپارلانعان جۇمىستاردىڭ جۇرگىزىلە باستاعانى بەلگىلى. قازىر بۇل مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋمەن بىرنەشە وپەرا­تور­لار اينالىسۋدا. سولاردىڭ ىشىندە ۇكىمەتتىڭ داع­دارىسقا قارسى شارالارىن ىسكە اسىرۋعا بەلسەندى اتسا­لىسىپ جۇرگەن “قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى” اق تا بار. جالپى, الەمدىك تاجىريبەگە قاراساق, دامىعان ەلدەردە ين­دۋستريالىق ساياسات كوبىنە كوپ مەملەكەتتىك دامۋ ينستيتۋت­تارى­نىڭ قولداۋى ناتيجەسىندە ىسكە اسۋدا. مىسالى, جاپونيا مەن گەرمانيا دامۋ ينستيتۋتتارى قوعامدىق ينفراقۇرىلىمدى دا­مىتۋعا ارنال­عان جوبالاردى قارجىلان­دىرۋدى داستۇرگە اينال­دىرسا, وڭتۇستىك كورەيا مەن قىتاي­دىڭ دامۋ بانك­تەرى نەگىزى­نەن ەكونو­ميكانىڭ قايتا وڭدەۋ­شى سالالارىن قارجىلان­دىرۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. وسى تۇرعىدان العاندا, “قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى” اق-تىڭ وتاندىق ەكو­نو­ميكانى دامى­تۋ­­عا, ەلىمىزدە قابىل­دانعان ين­دۋستريالىق-ين­نو­ۆا­تسيالىق باع­دار­لا­مانى, پرە­زي­دەنتتتىڭ جىل سايىنعى جولداۋ­لارىنان تۋىن­داعان مىندەتتەردى ورىنداۋدا الار ورنى ۇلكەن. بۇگىن­دە بانك الدىنا ەل ەكونوميكا­سىن ءار­­تاراپ­تاندىرۋ­عا قاتىستى ماقسات­تار قويىلىپ وتىر. ول ءۇشىن بانك ەنەرگەتيكا, كولىكتىك ينفرا­قۇرى­­لىمدى دامىتۋ, مەتال­لۋرگيا, حيميا جانە مۇناي-حيميا ونەر­كاسىبىن, قۇرىلىس ما­تەريال­دارى ءوندىرىسىن, اوك كەشەنىندە قوسىل­عان قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋ مەن تۋريزم سالاسىن دامى­تۋعا ار­نال­عان جوبالار بويىن­شا جۇمىس ىستەۋدە. وسىعان وراي, بانك ونەركاسىپتىڭ شيكى­زاتقا جاتپاي­تىن سالالارىندا باسەكەگە قابى­لەت­تى جانە ەكسپورتقا ارنال­عان ءوندىرىس­تەردى, ونەركاسىپ­تىك, ەنەر­گەتيكالىق, كولىكتىك جانە تەلە­كوم­مۋنيكا­تسيا­لىق ينفرا­قۇرى­لىم نىسان­دارىن قۇرۋعا جانە ولاردى جاڭعىرتۋعا ارنال­عان جوبالاردى ۇزاق مەرزىمدى قارجى­لان­دىرۋ بويىنشا قىزمەت­تىڭ ءتۇر-ءتۇرىن ۇسىنۋ­دا. اتالمىش بانكتىڭ ءمالى­مەت­تەرىنە قاراعاندا, ول قار­جى­لاندىراتىن ينۆەستي­تسيا­لىق جوبا­لاردىڭ كوبى قازاق­ستاندا ال­عاش رەت جۇزەگە اسىرىلۋ­دا. ولار­دىڭ ىشىندە اقتاۋ حالىق­ارالىق تەڭىز پورتىن كەڭەيتۋ, استانا جانە الماتى قالالارىن­داعى كو­لىك­تىك-لوگيس­تي­كالىق ورتا­لىقتار, وزەن – اقتاۋ ماگيسترال­دى رەزەرۆتىك جەلىسى, اس­تانا-الماتى وڭىرىندەگى بايلا­نىستىڭ تالشىق­تى-وپتيكالىق جەلى­سى, مەتالل-كرەم­ني ءوندىرۋ زاۋى­­تى­نىڭ قۇرى­لىسى مەن شىم­بۇلاق تاۋ-شاڭ­عى كەشەنىن دامىتۋ جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا كەراموگرانيت ءوندىرىسى زاۋىتىنىڭ جۇمىسىن ىسكە اسىرۋ سياقتى ءىرى جوبالار بار. وتكەن جىلى “قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى” اق-تىڭ ينۆەس­تيتسياسى ناتيجەسىندە بەس جوبا ىسكە قوسىلدى. قدب-نىڭ نەسيە پورتفەلى بىل­تىر 200 ملن. دوللارعا ءوسىپ, 2 ملرد. اقش دوللارىن قۇراپ وتىر. وتكەن جىلى قدب 8 كوممەر­تسيا­­لىق بانك بويىنشا 19 جوبا­نى 345 ملن. اقش دوللارى كو­لەمىندە قارجىلاندىردى. بانك­تىڭ باسقارما توراعاسى عالي يس­قاليەۆتىڭ اي­تۋىن­شا, بۇل ەكىنشى دەڭگەيلى بانك­تەردىڭ وتىمدىلىگىن تۇراقتان­دىرۋعا كومەكتەستى. ال قدب-نىڭ شەتەلدىك ارىپتەستەرى­مەن وتاندىق ەكونو­مي­كانى دامى­تۋ ماقساتىندا جاساسقان كەلىسىم­دەرىنە كەلەر بولساق, بىلتىر الەم­دىك داعدارىسقا قاراماستان, قىتاي ەكسيمبانكىمەن نەسيە الۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىل­دى. بۇل قۇجات بويىنشە ەلىمى­زگە 5 ملرد. دوللار كولەمىندە قارجى كەلەتىن بولسا, بانكتىڭ قىتايدىڭ مەملە­­كەت­تىك دامۋ بانكىمەن جاساس­­قان مامىلەسىنە بايلانىستى ەلىمىزگە تاعى 400 ملن. دوللار كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتى­لا­تىن بولىپ شەشىلدى. بۇدان باسقا قدب رەسەي­دىڭ, ەۋرووداق ەلدەرى مەن جاپونيا­نىڭ دامۋ ينستي­تۋتتارىمەن قارىم-قاتىناستى نىعايتىپ, ەلىمىزدىڭ تۇراقتى ەكو­نوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بىرنە­شە نەسيەلىك كەلىسىم-شارتتار جاساس­تى. بانكتىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعان­دا, ەلىمىزگە تارتىلاتىن بۇل قارجى قايتا وڭدەۋ سالاسىنىڭ بارلىق نەگىزگى باعىتتارىنا جانە وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمنىڭ كوپتەگەن جوبالارىنا باعىتتالاتىن بولادى. داستان كەنجالين.