الماتىدا بيىلعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا قالالىق ءماسليحات ازاماتتاردى تىركەۋدىڭ جاڭا ەرەجەسى تۋرالى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. ال, ازاماتتاردى تىركەۋدىڭ جاڭا ەرەجەسى نەگىزىنەن ميگراتسيالىق ۇدەرىستەردى زەرتتەۋگە باعىتتالىپ وتىر. تۇرعىن ءۇي جاعدايىنا جانە سانيتارلىق نورماعا وراي ءار ادامعا تيەسىلى كولەم – 15 شارشى مەتر, ءۇي يەلەرى ءوز پاتەرىندە وسىنداي ءمۇمكىندىك بولسا, شاڭىراعىنا جانە تاعى ءبىر ادامدى تىركەي الادى.
دەگەنمەن, الماتىلىقتار ءوزىنىڭ جەكە شاڭىراعىنا جاقىن تۋىستارىن (زاڭ اكتىسىندە ونىڭ ءتىزىمى كورسەتىلگەن), سونىمەن قاتار ءوز بەتىمەن ءومىر سۇرە المايتىن, ەمدەلەتىن, ۇزاق ءىسساپاردا جۇرگەن, باس بوستاندىعىنان ايرىلعان تۋىستارىن ءۇي كولەمىنە قاراماستان, ءتىركەۋگە دە قۇقىلى. ۇكىمەتتىڭ 2000 جىلعى قاۋلىسىنا سايكەس, الماتى قالاسىنا ءۇش ايدان كوپ ۋاقىتقا كەلگەندەر ادىلەت ورگاندارىندا ءتىركەۋدەن ءوتىپ, تىركەۋ كارتاسىن الۋلارى ءتيىس. ۋاقىتشا تىركەۋدىڭ مەرزىمى ءبىر جىلعا دەيىنگى ۋاقىتتى قامتيدى.
الماتى قالاسى ادىلەت دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى باعبان تايمبەتوۆ بۇل شارا الماتىدا تۇراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋعا, قالانىڭ كريمينوگەندىك احۋالىنا ەداۋىر اسەر ەتەتىن كەلەڭسىز جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا, ىشكى جانە سىرتقى ميگراتسيانى رەتتەۋگە باعىتتالعاندىعىن اتاپ ايتادى. ول سونىمەن قاتار جەكە باسپاناسى بار ءبىر ازاماتتىڭ ءوز ۇيىنە 150 ادامنان استام جاندى تىركەگەنىن, وسىلايشا پايدا تاپقاندىعىن ايتىپ, ناقتى دەرەكتەر دە كەلتىردى. ازاماتتاردى تىركەۋ الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن دە كوپشىلىككە اۋاداي قاجەت. “مەملەكەت ءوز ازاماتتارىن قاجەتتى قۇندىلىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە مىندەتتى, تىركەۋ بارىسىندا ادامنىڭ الەۋمەتتىك قۇقىنا قاتىستى ماسەلەلەر پايدا بولىپ جاتادى. وسىعان وراي, قالادا تىركەۋدىڭ جاڭا ەرەجەسى وتە قاجەت بولدى, بۇل ءىس ءتارتىپتى رەتتەۋگە, ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا ويداعىداي ىقپال جاسايتىن بولادى”, – دەيدى ادىلەت دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى.
ءماسليحات دەپۋتاتى اندرەي مورگۋنوۆتىڭ پىكىرىنشە, ستاتيستيكالىق دەرەكتەر بويىنشا بۇگىندە الماتىدا رەسمي تۇردە 1 ميلليون 500 مىڭ ادام تىركەلگەنىن ايتتى. ميگراتسيالىق قىزمەت مالىمەتتەرى قالادا ءبىر ميلليوننان استام ادامنىڭ تۇرىپ جاتقاندىعىن ايتادى. قالامىزعا ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنەن, جاقىن شەتەلدەردەن كەلۋشىلەر وتە مول, ولار جابايى ساۋدامەن اينالىسىپ, انتيسانيتارلىق جاعدايدىڭ قالىپتاسۋىنا اكەلىپ سوقتىرۋدا. ء“بىز ازاماتتاردىڭ بوستاندىعىنا شەكتەۋ قويمايمىز. ءوڭتۇستىك استاناعا ءوز وڭىرلەرىندە الەۋمەتتىك ماسەلەلەرى شەشىلمەگەندەر كوبىرەك كەلەدى. سونىڭ سالدارىنان ولار جابايى ساۋدامەن, ادام تاسىمالداۋمەن اينالىسادى, الماتىداعى كولىكتىڭ 30 پايىزى سىرتتان كەلەتىندەردى قۇرايدى. ەڭ سوراقىسى, قالاداعى قىلمىستىق احۋالدىڭ ودان ءارى كۇردەلەنۋىنە, ەڭ الدىمەن سىرتتان جانە جاقىن شەتەلدەردەن كەلگەندەر ىقپال جاساپ وتىر” – دەپ اتاپ ءوتتى ا.مورگۋنوۆ.
ميگراتسيالىق پوليتسيانىڭ دەرەكتەرىن, ورىن العان جاعدايلاردى ساراپتاي كەلىپ, الماتى قالاسىنىڭ ەرەكشە مارتەبەسىنە قاتىستى زاڭنىڭ 3-بابىنىڭ 8-تارماعىنا وراي, ميگراتسيالىق ۇدەرىستەردى رەتتەۋ ماقساتىندا قالالىق ءماسليحات كوميسسياسى ارنايى شەشىم قابىلداپ, قالادا ازاماتتاردى ءتىركەۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرىن ۇسىنىپ وتىر. قازىرگى كەزدە زاڭ جوباسى ءادىلەت دەپارتامەنتىنە تىركەۋگە جىبەرىلدى, وندا بۇل قۇجات ارنايى ساراپتامادان وتپەك. سودان كەيىن ول ءباسپاسوز بەتىندە جاريالانىپ, ءوز كۇشىنە ەنەتىن بولادى. سونىمەن قاتار, تىركەۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرىن بۇزعان ازامات اكىمشىلىك كودەكسىنىڭ 377-بابى بويىنشا جاۋاپقا تارتىلادى.
باقىت بالعارينا.
الماتى.