ايماقتار • 18 ناۋرىز، 2021

قىزىلوردا وبلىسىنان قالقاي يشاننىڭ ءمورى تابىلدى

153 رەت كورسەتىلدى

«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسى بويىنشا قىزىلوردا وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ اقمەشىت فيليالى جاڭا باستامانى قولعا الدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz

«كيەلى مۇرا» دەپ اتالاتىن جوبا شەڭبەرىندە سىرداعى تاريحي تۇلعالاردىڭ كوزىندەي قۇندى دۇنيەلەردى زەرتتەۋ جانە ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىن باستاعان مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ العاشقى جاڭالىعى اتاعى الىسقا كەتكەن اۋليە، ءدىني اعارتۋشى مارال يشان قۇرمان ۇلىنىڭ ۇلكەن بالاسى قالقاي (ازان شاقىرىپ قويعان ەسىمى قالمۇحاممەد) يشاننىڭ ءمورىنىڭ تابىلۋى بولىپ وتىر. قۇندى دۇنيەنى مارال بابانىڭ قارماقشى اۋدانىنداعى ۇرپاقتارى ساقتاپ كەلىپتى.     

– ءبىر قىزىعى، وسىعان دەيىن ءمور مارال باباعا تەلىنىپ كەلگەن ەكەن. فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، بەلگىلى تۇركىتانۋشى-عالىم سەرىكباي قوسانوۆ موردەگى جازۋدىڭ ماعىناسىن اشىپ بەردى. وندا «قالمۇحاممەد يبن مارال يشان، حيدجرانىڭ 1247 جىلى» دەپ جازىلعانى انىقتالدى، – دەيدى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ اقمەشىت فيليالى مەڭگەرۋشىسى كەنجە احمەتوۆا.

قالقاي  يشان الاشتاعى بەلگىلى ءدىني قايراتكەرلەردىڭ ءبىرى. 1815-1870 جىلدارى ءومىر سۇرگەن عۇلاما بۇقارا مەن باعدات مەدرەسەلەرىنەن ءىلىم الىپ، ەلگە كەلگەننەن كەيىن مەشىت-مەدرەسە ۇستاعان. ەلدى ەگىنشىلىك كاسىپكە باۋلىعان، شىعىس­تىڭ قيسسا-داستاندارىنا جەتىك بىلگەن قايراتكەر ەل اۋزىنداعى جىرلاردى جازىپ، جيناقتاعان دەگەن دەرەك تە بار. ايگىلى شىڭعىس سۇلتاننىڭ ۇلى شوقاننىڭ ەسىمىن «وعى بەلدەن ءوتسىن، داتى دۇشپانىنا جەتسىن. قۇدايىم قالقايدىڭ ايتقانىن قابىل ەتسىن، اتى مۇحاممەد-حانافيا بولسىن، اتاعى اتالارىنان دا اسىپ، احيرەتكە جەتسىن!» دەگەن باتا-تىلەكپەن قويعان دا وسى قالقاي يشان.  

وسىعان دەيىن سىر بويىنداعى تاريحي تۇلعالار جايلى جازباشا دەرەكتەر عانا ساقتالىپ كەلسە، «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قىزمەتكەرى اسحات سايلاۋدىڭ يدەياسىمەن جۇزەگە اسىرىلا باستاعان «كيەلى مۇرا» جوباسى وتكەنىمىزدى تاني تۇسۋدەگى تىڭ باستاما بولىپ وتىر. الدا ەرتەدە وتكەن بيلەر مەن باتىرلار، ءدىني قايراتكەرلەردەن قالعان دۇنيەلەردى جيناستىرۋ جالعاسا بەرمەك.  

ۇيىمداستىرۋشىلار بيىل جىل سوڭىنا دەيىن تابىلعان جادىگەرلەردەن كورمە ۇيىمداستىرىپ، ارنايى كىتاپ شىعارۋدى دا جوسپارلاپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلىمىزدە كۇن قايتا سالقىندايدى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:53

ەسىل وزەنىنە جاڭا كوپىر سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن، 15:16

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

ۇقساس جاڭالىقتار