ەكونوميكا • 16 ناۋرىز, 2021

ورتالىق ازيا ەلدەرى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلەرىنىڭ ءىىى كەڭەسى ءوتتى

611 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇۇ ازىق-ت ۇلىك جۇيەلەرى جونىندەگى سامميتىنە دايىندىق اياسىندا وتكەن قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستان اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى باسشىلارىنىڭ بەينەكونفەرەنتسياسى اگروونەركاسىپ كەشەنىنە يننوۆاتسيالار ەنگىزۋ ماسەلەسىنە ارنالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

ورتالىق ازيا ەلدەرى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلەرىنىڭ ءىىى كەڭەسى ءوتتى

ونلاين-كەڭەستى قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى, سۋ شارۋاشىلىعى جانە وڭىرلەردى دامىتۋ مينيسترلىكتەرى ۇيىمداستىردى. ءىس-شاراعا مينيسترلەردەن باسقا, بۇۇ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمىنىڭ (FAO) باس ديرەكتورى دۋنيۋي تسيۋي جانە ونىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير راحمانين, ال قازاقستاننان اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ايداربەك ساپاروۆ قاتىستى.

كەڭەستىڭ ماقساتى – بيىلعى قىركۇيەككە جوسپارلانعان سامميت قارساڭىندا فاو-عا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىندا ديالوگ وتكىزۋ. بۇۇ-نىڭ ازىق-ت ۇلىك جۇيەلەرى جونىندەگى سامميتىنە ۇيىمنىڭ باس حاتشىسى ا.گۋتەرريش الەمدىك ازىق-ت ۇلىكتى ءوندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ سالاسىنداعى جۇيەلى پروبلەمالاردى جەدەل شەشۋ قاجەتتىگىنە بايلانىستى باستاماشىلىق ەتتى. بۇۇ مالىمەتتەرى بويىنشا, سوڭعى 50 جىلدا اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ ادامدارعا تيگىزەتىن پايداسىنان زياندى اسەرى كوبەيىپ كەتكەن.

فاو باس ديرەكتورى ءوز سوزىندە ازىق-ت ۇلىككە دەگەن سۇرانىس ۇنەمى ءوسىپ كەلە جاتقاندىقتان اگروحيميا, مۇناي حيمياسى جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن پايدالانۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ونەركاسىپتىك ءوندىرىسى كەڭەيە تۇسەتىنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان اتموسفەراعا شىعارىلاتىن بارلىق پارنيكتىك گازداردىڭ تورتتەن ءبىر بولىگى اوك-نە تيەسىلى. توپىراقتىڭ ەروزياسى مەن تۇزدانۋى, بيوالۋانتۇرلىلىكتىڭ جوعالۋى جانە قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋى, اسىرەسە ورتالىق ازيادا ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسى ءوسىمىنىڭ ارتۋىنان بولىپ وتىر.

«وسىعان بايلانىستى بۇۇ باس حاتشىسى فاو-عا مۇشە مەملەكەتتەردى ازىق-ت ۇلىك جۇيەلەرىن ەكولوگيالىق, الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورنىقتى ەتۋدىڭ ءتيىمدى ءتاسىلى – يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋگە شاقىرادى. سوندىقتان ول قىركۇيەك ايىندا ازىق-ت ۇلىك جۇيەلەرى ءسامميتىن وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى», دەپ ءتۇسىندىردى دۋنيۋي تسيۋي.  

ءوز كەزەگىندە, ايداربەك ساپاروۆ قازاقستان ۇكىمەتى وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, ەلدى وڭىرلىك ازىق-ت ۇلىك حابىنا اينالدىرۋعا نيەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان, قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى بۇۇ-نىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن وزگەرتۋگە قاتىستى باستاماسىن قولدايدى.

اتاپ ايتقاندا, قازىر قازاقستاندا الداعى 5 جىلعا ارنالعان اوك دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبا ازىرلەنۋدە. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – سالانىڭ بىرىڭعاي اگرارلىق ازىق-ت ۇلىك جۇيەسى رەتىندە اگرونوميا, تسيفرلاندىرۋ جانە جەر رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ ارقىلى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ.

«ۇلتتىق جوبا اياسىندا باسىم باعىتتار – ءداندى جانە مايلى داقىلداردى, جەمىستەر مەن كوكونىستەردى, قانتتى, ەت پەن ءسۇتتى ءوندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ بويىنشا 7 ءىرى ازىق-ت ۇلىك ەكوجۇيەسى قۇرىلاتىن بولادى. بۇل ىشكى نارىققا عانا ەمەس, كورشى مەملەكەتتەردىڭ نارىعىنا دا ازىق-ت ۇلىك جەتكىزۋ ماسەلەلەرىندەگى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا ىقپال ەتەدى. قۇجاتتى ازىرلەۋگە فاو-نىڭ قۇزىرەتتى حالىقارالىق ۇيىمى تارتىلدى.  قۇجاتتا بۇۇ-نىڭ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىندا كوزدەلگەن ازىق-ت ۇلىك جۇيەلەرىن دامىتۋ, ازىق-ت ۇلىك ءوندىرۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋ قاعيداتتارى مەن تاسىلدەرى ەسكەرىلەتىن بولادى», دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى.

سونىمەن قاتار ول قازاقستان ۇكىمەتى اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار سەكتورىن دامىتۋعا كۇش سالىپ جاتقانىن حابارلادى. «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى تسيفرلىق مەملەكەت قۇرۋعا, سالالاردى تسيفرلاندىرۋعا, ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا جانە يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەنى قۇرۋعا باعىتتالعان.

«مەملەكەتتىك دەڭگەيدە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر اۆتوماتتاندىرىلدى, ناقتى ەگىنشىلىك ەلەمەنتتەرى: القاپتاردىڭ ەلەكتروندىق كارتالارى, ناقتى مەتەودەرەكتەر, سەنسورلار مەن داتچيكتەر, كوسمومونيتورينگ جانە باسقا دا شەشىمدەر قارقىندى تۇردە ەنگىزىلۋدە. ازىق-ت ۇلىك جۇيەلەرىندە يننوۆاتسيالاردى قولدانۋ كوپتەن بەرى كۇردەلەنىپ كەلگەن ماسەلەلەردى شەشۋگە كومەكتەسەدى», - دەدى ا.ساپاروۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تسيفرلىق جۇيەنى ەنگىزۋگە جانە تۇراقتى دامۋدىڭ ماڭىزدى اسپەكتىلەرىنە قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتەتىن ازىق-ت ۇلىك جۇيەلەرى جونىندەگى ءسامميتتى وتكىزۋ يدەياسىن قولدايدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە