كۆي-گە قاتىستى ەپيدەميالىق احۋال الماتىدا بيىلعى جىلدىڭ 2 ناۋرىزىنان باستاپ باعالاۋ ماتريتساسىنىڭ «سارى» ايماعىنا, ال 10 ناۋرىزدان باستاپ «قىزىل» ايماعىنا ءوتىپ, كۇردەلەنە ءتۇستى. ەپيدەميا باستالعاننان بەرى كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ 27 361 جاعدايى (100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 1 344,7), سونداي-اق 1666 كوروناۆيرۋستىق پنەۆمونيا تىركەلدى.
كۆي اۋرۋىنىڭ ءوسۋى 3 ناۋرىزدا باستالدى, سول كەزدە تاۋلىگىنە 121 اۋرۋ تىركەلىپ, 13 ناۋرىزدا كۇنىنە 360 جاعدايعا جەتتى. سونىمەن قاتار پتر اناليزدەرىنىڭ سانى وتكەن ايمەن سالىستىرعاندا تاۋلىگىنە 5100-دەن تاۋلىگىنە 6058 دەيىن ءوستى. ونىڭ ىشىندە اقىلى نەگىزدە جەكە زەرتحانالاردا 2400-دەن 3482-گە دەيىن ادام وزدەرى كەلىپ, تەست تاپسىردى.
13 ناۋرىزدا انىقتالعان 360 كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ 359-ى جەرگىلىكتى, 1-ءى ىستامبۇلدان اكەلىنگەن. 269-ى سيمپتوماتيكالىق, ال 91-ءى سيمپتومسىز. بۇگىنگى كۇنى جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحانالارىندا 1287 ادام (57 بالا) جاتىر, ونىڭ 14-ءى وتە اۋىر, 131-ءى اۋىر, 1142-ءى ورتاشا اۋىرلىق دارەجەسىندە. ءوجج-دە 7 ناۋقاس جاتىر, ءينۆازيۆتى ەمەس ءوجج-دە جاتقاندارى – 19 ناۋقاس.
سوڭعى 7 كۇندە اۋرۋ دەڭگەيى 61,2 قۇرادى, رەپرودۋكتيۆتى سانى R – 1,3. وتكەن تاۋلىكتە كۆي-مەن 360 جاعداي تىركەلدى.
ناۋرىزدا كۆي ەپيدەمياسىنىڭ دامۋ ديناميكاسىندا اقپان ايىندا تۇراقتانعاننان كەيىن اۋرۋدىڭ ءوسۋ تەندەنتسياسى بايقالادى. ماسەلەن, اقپاننىڭ ءبىرىنشى اپتاسىندا 770 وقيعا, ەكىنشى – 740, ءۇشىنشى – 721, ءتورتىنشى – 714 جاعداي تىركەلدى. ناۋرىزدىڭ ءبىرىنشى اپتاسىندا 923 جاعداي تىركەلدى, 8-13 ناۋرىز ارالىعىندا – 1365 جاعداي.
ەپيدەميالىق زەرتتەۋلەر ينفەكتسيانىڭ ناقتىلى جانە ىقتيمال وشاقتارىن انىقتادى. دەمەك, اۋرۋ وتباسى مۇشەلەرىنەن – 36%, ەڭبەك ۇجىمدارىنان – 6%, جايسىز ەلدەرگە بارعان شەتەلدىك ساپارلاردان – 2%.
ىقتيمال جۇقتىرۋ ورىندارى قوعامدىق ورىندار بولىپ تابىلادى (كوممۋنالدىق مەكەمەلەر, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى, ساۋدا وبەكتىلەرى, ەمحانالار مەن مەديتسينالىق ورتالىقتار) – 42,8%; قوعامدىق كولىكتەر – 17%; وتباسىلىق شارالار – 3%.
الماتى قالاسى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسەل قالىقوۆانىڭ ايتۋىنشا, ناۋرىز ايىندا كۆي ءوسۋىنىڭ سەبەبى – قالا تۇرعىندارىنىڭ اراسىندا الەۋمەتتىك بايلانىستىڭ ارتۋى, قالا ماڭىنداعى تۇرعىنداردىڭ قوعامدىق ورىندارعا بارۋمەن بايلانىستى كوشى-قونى (42,8%). سونىمەن قاتار قوعامدىق كولىكتەردە جانە قوعامدىق ورىنداردا جۇقتىرعان ادامداردان جۇقپانىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە تىزبەكتى تۇردە بەرىلۋى جاعدايدىڭ ناشارلاۋىنا اسەر ەتتى (36% وتباسىلاردا جۇقتىرىلدى).
مەكتەپتەردە 1-5 سىنىپتاردان باستاپ وقۋدىڭ باستالۋىنا بايلانىستى 14 جاسقا دەيىنگى بالالار اۋرۋىنىڭ 22,4%-عا ءوسۋى تىركەلدى – سوڭعى 7 كۇندە 138-دەن 169 جاعدايعا دەيىن.
سونىمەن قاتار, كۆي وسۋىنە سيمپتومسىز ناۋقاستاردىڭ ءوزىن-ءوزى وقشاۋلاۋ رەجيمىن بۇزاتىن جاۋاپسىز مىنەز-قۇلقى ىقپال ەتەدى. كۆي جۇقتىرعانداردى مەكەنجايلارىنا بارىپ تەكسەرگەن كەزدە مىنالار انىقتالدى, 76 ناۋقاس جانە ولارمەن بايلانىستا بولعاندار كارانتين رەجيمىن بۇزعان جانە ۇيلەرىندە بولماعان, ال بايلانىستا بولعان 7 ادام جۇمىستا بولعان.
وسىعان بايلانىستى الماتى قالاسى سانيتارلىق-ەپيدەميالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى مەگاپوليس تۇرعىندارىن بايلانىستاردى شەكتەۋگە جانە سانيتارلىق قاۋىپسىزدىك شارالارىن قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىرادى. بۇل ماسكا كيۋ, قولدى انتيسەپتيكپەن ەمدەۋ, قوعامدىق ورىندارعا بارعاندا الەۋمەتتىك اراقاشىقتىقتى ساقتاۋ.
«وسى ۇسىنىستار ساقتالماعان جانە مەرەكە كۇندەرى بايلانىستار كوبەيگەن جاعدايدا, كۆي جاعدايىنىڭ كۇرت شيەلەنىسۋى جانە اۋرۋلاردىڭ سانىنىڭ ءوسۋى مۇمكىن. ناتيجەسىندە جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحانالارىنا جۇكتەمە ارتىپ, كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردا كارانتيندىك شارالار كۇشەيتىلەدى. جاعدايدىڭ ناشارلاۋىنا جول بەرمەۋ ءبىزدىڭ ورتاق مۇددەمىز. بارلىعىنا جاۋاپكەرشىلىك ءارى ساقتىق تانىتۋ, تۋىستارى مەن دوستارىنا سانيتارلىق قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتۋ قاجەت. بۇل ءبىزدىڭ ءبىر-ءبىرىمىزدى قورعاۋدىڭ, دەنساۋلىعىمىزدى ساقتاۋدىڭ جالعىز جولى», دەدى الماتى قالاسى سانيتارلىق-ەپيدەميالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ا. قالىقوۆا.
