قازاقستان • 12 ناۋرىز، 2021

كوروناۆيرۋسپەن كۇرەس بارىسىندا مەملەكەت قامقورلىعى ايقىن كورىندى

218 رەت كورسەتىلدى

جەر-جاھاندا كوروناۆيرۋس پاندەمياسى «ۇستەمدىك قۇرعان»، ەل باسىنا كۇن تۋعان وسىناۋ شىرعالاڭ شاق بىرلىگىمىز بەن ەلدىگىمىز سىنالعان كەزەڭ بولدى. ادامزاتقا زور زاردابىن تيگىزگەن بۇل ورتاق «جاۋمەن» بۇكىل الەم بولىپ بىرىگىپ كۇرەسىپ جاتقانىمىزعا ءبىر جىل تولدى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ Twitter-دەگى پاراقشاسىندا اتاپ ءوتىپ، پاندەميا باستالعالى بەرى قازاقستان الەممەن بىرگە كوپتەگەن قيىندىقتى باستان وتكەرگەنىن، مەملەكەت ازاماتتاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ ءۇشىن پارمەندى شارالار قابىلداعانىن مالىمدەدى. ورشىگەن ىندەتتى بەرەكە-بىرلىك پەن ءوزارا قولداۋدىڭ ارقاسىندا ەڭسەردىك. دەگەنمەن داۋاسىز دەرتتىڭ قاتەرى ءالى دە سەيىلە قويعان جوق. ال بۇل بالەكەتتەن ءبىرجولا قۇتىلۋدىڭ بىردەن-ءبىر امالى ۆاكتسينالاۋ بولىپ تۇر. وسىعان ءمان بەرگەن مەملەكەت باسشىسى بارشا وتانداستارىمىزدى اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە، اۋىرمايتىن جول ىزدەۋگە شاقىردى.

مەملەكەت قولداۋى – تۇراقتىلىق تىرەگى

دۇنيە ءجۇزىن دۇربەلەڭگە سالعان ىن­دەتپەن ءار مەملەكەت ءوزىنىڭ ءال-دار­مەنىن­شە كۇرەسىپ باعۋدا. ارينە، الدى­مەن ازاماتتاردىڭ اماندىعى – باس­تى ورىندا. دەگەنمەن وقشاۋلانعان حالىق­تىڭ جۇمىسى تۇرالاپ، ناپاقاسىنان ايىرىلعانى دا ەسكەرىلىپ، مەملەكەت تارا­پىنان ۇدايى الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. بۇل رەتتە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ دەر كەزىندە قابىلداعان پارمەندى شارالارى كۇردەلى كەزەڭنىڭ كۇرمەۋلى ماسەلەلەرىن شەشۋگە سەپتەستى.

راسىندا، ىندەت كەلىپ، قانشاما ءىسىمىز ىركىلىپ، جۇرىسىمىزدەن جاڭىلىپ، زور شىعىنعا ۇشىرادىق. حالىقتىڭ ساۋلىعىمەن قاتار، وقشاۋلانعان ولاردىڭ كۇنكورىسىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن دە استە ەستەن شىعارۋعا بولمايدى. بۇل الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاپ قالۋدىڭ اسا ماڭىزدى ەكەنىن اڭعارتادى. وسى ورايدا ىندەت سالدارىنان تۋىنداعان داعدارىسقا قارسى جەدەل شارالاردىڭ ءبىرى رەتىندە ۋاقىتشا تابىسسىز قالعان ازاماتتارعا ءبىر رەتتىك كومەك بەرىلدى. قىسىلتاياڭ كەزەڭدە مۇنداي جاردەم كورشىلەس ەلدەردە، ءتىپتى كوپتەگەن ءىرى مەملەكەتتەردە بەرىلگەن جوق.

پاندەميا ۋاقىتىندا كۇنكورىسىن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان تابىسىن جوعالتقان ازاماتتارعا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان ەڭ تومەنگى جالاقى – 42 500 تەڭگە كولەمىندە بىرجولعى تولەم تاعايىندالدى. مەم­لەكەتتىك قولداۋدىڭ اتالعان تۇرىنە توتەنشە جاعداي رەجىمى مەن كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارى كەزىندە كۇندەلىكتى ناپاقاسىنان ايىرىلعان جۇرت يە بولدى. ولاردىڭ ىشىندە جالاقىسى ساقتال­مايتىن دەمالىستا جۇرگەن قىزمەت­كەرلەر، جەكە كاسىپكەرلەر، جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن ادامدار، نىسانالى جۇمىستاردى ورىنداۋ (قىزمەت كورسەتۋ) سياقتى ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى شارتتار بويىنشا تابىس تاباتىن جەكە تۇلعالار، بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمدى تولەۋشىلەر بار.

جاعداي ۋشىعىپ، توتەنشە جاعداي رەجىمى سوزىلعان وتكەن جىلدىڭ 11 مامىرىنا دەيىن 322 ملرد تەڭگە سوماسىندا 4،6 ملن ادامعا، ال كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارى قولدانىلعان كەزدە 153،2 ملرد تەڭگە سوماسىندا 2،4 ملن ادامعا الەۋمەتتىك تولەم تاعايىندالدى. جالپى بىلتىر جۇمىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان الەۋمەتتىك تولەم الۋشىلاردىڭ سانى 99،1 مىڭ ادامدى قۇرادى.

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، 2020 جىلى 184،7 مىڭ وتباسىنداعى 936،2 مىڭ ادامعا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ااك) تاعايىندالدى. بۇل ماقساتقا بيۋدجەتتەن 75،3 ملرد تەڭگە ءبولىندى.

ااك وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە جان باسىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسى وڭىرلىك ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-ىنان تومەن ازاماتتارعا تاعايىندالادى. بۇعان قوسا ااك كورسەتۋدىڭ جاڭا تەتىگىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە تابىسى از وتباسىلاردىڭ مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالارىن كەپىلدىك بەرىلگەن الەۋمەتتىك توپتامامەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ااك الۋشىلار قاتارىنداعى 1 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى 218،2 مىڭ بالا ازىق-ت ۇلىك جانە تۇرمىستىق حيميا جيىنتىعى تۇرىندە الەۋمەتتىك توپتاما الدى.

119،7 مىڭ وتباسىنداعى 614،3 مىڭنان استام قازاقستاندىققا 2020 جىلعى IV توقساندا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋ مەملەكەتتىك ينستانتسياعا جۇگىنبەي-اق اۆتوماتتى تۇردە ۇزارتىل­دى. ااك الۋشىلارعا بۇدان بۇرىن II جانە III توقساندا توتەنشە جاعداي رەجىمى مەن كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارى­نىڭ قولدانىلۋىنا بايلانىستى كومەك تاعايىنداۋ ۇزارتىلعان بولاتىن. سونى­مەن قاتار اتالعان پراكتيكا 2021 جىلعى 1 توقساندا بارلىق ااك الۋشى­لارعا قولدانىلدى، بۇل شارالار حالىق اراسىندا ۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ تارالۋ قاۋپىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى.

ىندەتتىڭ تارالۋى ورشىگەن تۇستا شەكتەۋ شارالارى كۇشەيىپ، جۇرتتىڭ ازىق-ت ۇلىك الۋعا بارۋى دا قيىنداپ قالدى. ونىڭ ۇستىنە جۇمىسسىز قالعان حالىقتىڭ قالتاسىنىڭ ءتۇبى كورىنىپ، ازىق-ت ۇلىك الۋعا شاماسى كەلمەگەن جاعدايلار بولعانى راس. بۇل رەتتە مەملەكەت تاراپىنان توتەنشە جاعداي جانە كارانتين كەزەڭىندە جالپى سوماسى 25 ملرد-تان استام تەڭگەگە 1،1 ملن-نان استام ادام ازىق-ت ۇلىك-تۇر­­مىس­تىق جيىنتىقتار ساتىپ الۋعا تو­لەم­­دەر تۇرىندە قوسىمشا قولداۋ الدى. سونداي-اق ەلباسى، Nur Otan پارتياسى توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باس­تا­­ما­سىمەن ەلىمىزدىڭ تۇس-تۇسىندا كوپ­تە­گەن ۇيگە كومەك رەتىندە ازىق-ت ۇلىك تول­­تى­رىلعان سەبەتتەر ۇلەستىرىلىپ، 550 مىڭ­­نان اسا وتباسى «بىرگەمىز!» قورىنىڭ قول­­داۋى­مەن بىرجولعى قارجىلاي كومەككە يە بولدى.

ىندەت قوس بۇيىردەن قىسقان قىسىل­تاياڭ كە­زەڭ­دە ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونومي­كا­لىق تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ­دىڭ بىردەن-ءبىر امالى – جۇمىس ورىندا­رىن جانە حالىقتىڭ تابىسىن ساق­تاپ قالۋ. وسى تۇرعىدا حالىقتى جۇمىس­پەن قام­تۋ بو­يىنشا ءبىراز شارۋا اتا­قا­رىل­دى. داع­دارىسقا قارسى شارا رەتىن­دە جۇ­مىس­پەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى ازىر­لە­نىپ، تا­بىس­تى ىسكە اسىرىلۋدا. بىل­تىر ناتي­جەلى جۇ­مىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپ­كەرلىكتى دامىتۋدىڭ «ەڭبەك» مەملە­كەت­تىك باعدارلاماسىن جانە باسقا دا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسى­رۋ­دىڭ ارقاسىندا 1،2 ملن جۇمىس ور­نىن قۇرۋ جانە ساقتاپ قالۋ جانە جۇمىس­سىز­دىقتىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ مۇمكىن بولدى.

جۇمىسپەن قامتۋدىڭ 2020-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى (جقجك) شەڭبەرىندە 6،7 مىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ينفراقۇرىلىمدىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. وندا 130 مىڭ تەڭگەلىك ورتاشا جالاقىمەن 239 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلعان.

2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بو­يىنشا وڭىرلەردە 6،7 مىڭ جوبا بويىنشا جۇمىس باستالدى، 239 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى، ونىڭ ىشىندە 120 مىڭ­نان استامى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى ارقىلى قۇرىلدى. باعدار­لاماعا قاتىسۋشىلاردىڭ جارتىسى – اۋىل تۇرعىندارى، 39%-ى – جاستار جانە 7%-ى – تابىسى از ازاماتتار. قابىلدانعان شارالار جۇمىسسىزدىقتى 5%، جاستار جۇمىسسىزدىعىن 3،9% دەڭگەيىندە ۇستاپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. جقجك اياسىندا جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ ەڭ كوپ ۇلەسى – تۇركىستان (25،3 مىڭ)، شىعىس قازاقستان (21 مىڭ)، جامبىل (20 مىڭ) وبلىستارىندا، سونداي-اق الماتى قالاسىندا (21،4 مىڭ). جقجك جوبالارى بولاشاقتا 100 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋعا نەگىز بولماق.

ىندەتپەن كۇرەستە بىرلىگىمىز سىنالىپ، جاناشىرلىققا، جاۋاپكەرشىلىك پەن قامقورلىققا ۇندەگەن كەزەڭ بولدى. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي، اۋىز­بىرلىك، سابىرلىلىق، جاناشىرلىق – ءدال وسى قاسيەتتەر بىزگە تاريحتاعى ەڭ قيىن سىناقتاردى ەڭسەرۋگە سەپتىگىن تيگىزدى. قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە اينالاسىنداعى اعايىنعا قولىنان كەلگەن كومەگىن اياماي، قولعابىس ەتكەن قامقور ازاماتتار – ءداستۇرلى قۇندىلىعىمىزدان اجىراماعان حالىق ەكەنىمىزدىڭ ايعاعى. كوپشىلىككە شاراپاتى ءتيىپ، ەلدىڭ العىسىن ارقالاعان دەنساۋلىق ساقتاۋ، الەۋمەتتىك قورعاۋ، ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى وتانداستارىمىزدان باستاپ، قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەندى اتسالىسقان ەرىكتىلەر، قارجىلاي كومەك بەرگەن كاسىپكەرلەر ىندەت كەزىندە ىزگىلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى.

مۇنداي ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى ەلەنىپ، پرەزيدەنت ارناۋلى «حالىق العىسى» مەدالىن تاعايىندادى. وسى مەدالمەن ماراپاتتاۋ راسىمىندە قاسىم-جومارت توقاەۆ: «وسىنداي كۇردەلى كەزەڭدە بارشا جۇرت جاۋاپكەرشىلىك تانىتۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىندى دەپ ويلايمىن. ءار ادام ءوزىنىڭ، تۋىستارى مەن جاقىن ادامدارىنىڭ دەنساۋلى­عىنا مۇقيات بولۋى كەرەك. بۇل – قازىرگى زاماننىڭ تالابى. ىندەتتى جەڭۋ – ءاربىر ازاماتتىڭ ءوز قولىندا. بۇل، ەڭ الدىمەن، قاراپايىم قاعيدانى ۇستانۋدان باستالادى. بەتپەردە تاعىپ ءجۇرۋ، تازالىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ۇستانۋ وتە ماڭىزدى. ويتكەنى بۇل ءسىزدىڭ جانە وزگە ادامداردىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن اسا قاجەت. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن: «ساق جۇرسەڭ، ساۋ جۇرەسىڭ»، «ساقتىقتا قورلىق جوق». سوندىقتان ازاماتتاردى قورعاۋ ءۇشىن ءبىز بارلىق قاجەتتى شارالاردى جەدەل تۇردە قولعا الدىق جانە وسى جۇمىستى ءارى قاراي جالعاستىرا بەرەمىز»، دەدى.

 

قارەكەت ءتۇبى – بەرەكەت

پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن 2020 جىل قازاقستاندا «ۆولونتەر جىلى» بولىپ جاريالانعانى ەسىمىزدە. بىراق سول كەزدە ەشكىم دە ادامزات باسىنا قانداي كۇن تۋاتىنىن، سول قيىندىقتى ەڭسەرۋ جولىندا قانشاما تەر توگىلىپ، قانشاما جۇمىس اتقارىلاتىنىن بىلگەن جوق ەدى. پاندەميا قانشاما ەلدى قاۋساتىپ كەتسە دە ءبىزدىڭ مەملەكەت جاعدايدى ءبىرشاما تۇراقتاندىرۋعا، ۆيرۋستىڭ زالالىن بارىنشا ازايتۋعا كۇش سالدى.

مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتتىڭ كەڭەي­تىلگەن وتىرىسىندا بىلتىر جاھاندىق احۋال وتە كۇردەلى بولعانىن ەسكە سالا كەلىپ، پاندەميانىڭ سالدارىنان دۇنيە ءجۇزىنىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 5،2 پايىزعا ازاي­عانىن اتاپ ءوتتى. «ونىڭ اسەرى قازاق­ستانعا دا ءتيدى. ەكونوميكامىز 2،6 پايىزعا تومەندەدى. دەگەنمەن ءبىز ينفلياتسيانى ءوزىمىز جوسپارلاعان 7،5 پايىز دەڭگەيىندە ساقتاپ قالدىق. كەيبىر سالالاردا ەداۋىر ءوسىم بار.ۇكىمەت داعدارىس كەزىندە تىڭعى­لىقتى جۇمىس ىستەدى دەپ ايتۋعا بولادى»، دەگەن ەدى.

ءيا، ىندەتتىڭ اياق استى كەلۋى كوپتەگەن سالانى ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى. ۇكىمەت قىسقا مەرزىمدە جەدەل شارالاردى قولعا الۋعا ءماج­بۇر بولدى. حالىقتىڭ قالىپتى تىر­شى­لىگىنە دە وزگەرىستەر ەندى. ءبىراز شارۋا تۇرا­لاپ قالدى. قىسقاسى، بۇل ەلگە ۇلكەن ساباق بولدى. حالىق قانداي تىعىرىقتان دا بىرلىك پەن جاناشىرلىق قانا الىپ شى­عا­تىنىن ۇعىندى. كولدەنەڭنەن كەل­گەن كەسەل الدىندا مەديتسينامىز ابدى­راپ قالسا دا، ەلدى قيىندىقتان الىپ شىق­قان − جاناشىر جاندار مەن باس كوتەرەر ازا­ماتتاردىڭ كومەگى ەدى. ەڭ باستى­سى، ەل بىرلىك پەن بەرەكە بولسا، قانداي دا قيىن­­دىقتى ەڭسەرۋگە بولاتىنىن ۇعىن­دى. كۇردەلى كەزەڭدە حالىق شاما-شار­قىن­­شا ءبىر-ءبىرىن قولداۋعا تىرىستى. ەرىك­­­تى­لەر مەن بەلسەندىلەر ىندەت ورشىگەن تۇس­تا قايىرىمدىلىق اكتسيالارىن ۇيىم­داستىرىپ، اۋىرعان، جابىققان، قيىن­­دىققا تاپ بولعان جاندارعا كوپتەپ كومەك­تەس­كەنىن جۇرتشىلىق ۇمىتا قويعان جوق.

ناۋرىز ايىندا ەل اۋماعىندا ال­عاش كوروناۆيرۋس تىركەلىپ، توتەنشە جاع­داي جاريالانعان كەزدە ەلباسى نۇرسۇل­تان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن «Birgemiz» قوعامدىق قورى قۇرىلىپ، وعان كاسىپ­كەرلەر، بيزنەس وكىلدەرى تاراپىنان ءىرى سو­مادا جارنالار قۇيىلا باستاعان ەدى. ەل­باسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا Nur Otan پارتياسى باستاپقىدا كاران­تين جاريالانعان نۇر-سۇلتان جانە الما­تى قالالارىنداعى جالعىزىلىكتى قارت­تارعا، مۇگەدەكتەرگە جانە تۇرمىسى تومەن كوپ بالالى وتباسىلارعا اتاۋلى كو­مەك رەتىندە 150 ملن تەڭگە ءبولدى. كورو­نا­ۆ­يرۋس ىندەتىنىڭ تارالۋىنا قارسى كۇرەسكە ەلبا­سىنىڭ شەشىمىمەن تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى تاعى دا 200 ملن تەڭگە باعىتتادى.

قوردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن از قام­تىل­­عان كوپ بالالى وتباسىلارعا، I توپ­­تاعى مۇگەدەكتەرگە، مۇگەدەك بالا كۇتى­­مىمەن وتىرعان ادامدارعا، ەكىنشى دۇ­نيە­جۇزىلىك سوعىسىنىڭ ارداگەر­لەرىنە، جەتىم بالالارعا، ەڭ تومەنگى زەي­نەت­­اقى الا­تىندارعا 50 مىڭ تەڭگەدەن كو­مەك بەرىلدى. «Birgemiz» قوعام­دىق قورى­نىڭ رەسمي سايتىنداعى مالىمەت­كە سۇيەنسەك، بۇگىنگە دەيىن قورعا 33،9 ملرد تەڭگە جينالعان. جينالعان قارجى­نىڭ ارقاسىندا 655 251 ادامعا كومەك كور­سەتىلگەن، 2 112 مەدي­تسي­نالىق قىزمەتكەرگە سىياقى بەرىلگەن جانە 5 ملن دانا ماسكا ساتىپ الىنعان.

پاندەميا كەزىندە اسىرەسە، كاسىپكەرلىك سالاسى ەرەكشە شىعىن كوردى. كارانتين شەكتەۋلەرىنەن 1 ملن-عا جۋىق كومپانيا زارداپ شەككەن، شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 430 مىڭنان اسا سۋبەكتىسى قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋعا ءماجبۇر بولعان. ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىككە قول ۇشىن بەرۋ ءۇشىن ۇكىمەت تە قاراپ قالماي، قام جاسادى. «بايتەرەك» حولدينگى جانە ونىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارىن، «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىن كاسىپكەرلەرگە كومەك كورسەتۋگە جۇمىلدىردى. ايتالىق، بىلتىر قازاقستاندا توتەنشە جاعداي رەجىمى ەنگىزىلگەننەن باستاپ، 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن «اتامەكەنگە» 144 مىڭنان استام كاسىپكەر جۇگىنگەن ەكەن. ۇلتتىق پالاتا بىرقاتار ساۋالداما جۇرگىزگەن، سونىڭ قورىتىندىسىندا كاسىپكەرلەردىڭ 60% -ى شارتتىق مىندەتتەمەلەرىن بۇزۋعا ءماجبۇر بولعانىن انىقتاعان. «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ ەنشىلەس ۇيىمى − قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدا پالاتاسى وسى كەزەڭدە 6 مىڭنان استام فورس-ماجور تۋرالى كۋالىك بەرگەن. وسى رەتتە ۇلتتىق پالاتا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ جونىندە كوپتەگەن ۇسىنىستار ەنگىزىپ، ول قولداۋ تاپقان. اتاپ ايتقاندا، شوب نەسيەلەرى بويىنشا تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋ جانە قايتا قارجىلاندىرۋ، سالىق تولەۋدى شەگەرۋ، ەڭبەكتى تولەۋ قورىنىڭ سالىقتارى مەن تولەمدەرىنەن بوساتۋ، تج كەزەڭىندە سالىقتىق تەكسەرۋلەردى جانە بەرەشەكتى ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋدى توقتاتا تۇرۋ، جۇمىسسىز قالعان قازاقستاندىقتار ءۇشىن 42،5 مىڭ تەڭگە الەۋمەتتىك تولەمدەر بەرۋ، كاسىپكەرلەردى جەكە تابىس سالىعى جانە الەۋمەتتىك سالىقتاردان، جارنالاردان بوساتۋ، الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تۇرمىستىق تاۋارلاردىڭ 19 ءتۇرى ءۇشىن قوسىمشا قۇن سالىعى جارناسىن 12% -دان 8%-عا دەيىن تومەندەتۋ سىندى جەڭىلدىكتەر بيزنەس سالاسىنا اجەپتاۋىر كومەك بولعانى انىق. «توتەنشە جاعدايدى ەنگىزگەن سوڭ ءبىز بيزنەستى قولداۋ بويىنشا بىرقاتار باستاما كوتەردىك. ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن اناعۇرلىم وزەكتى ماسەلەلەر جەدەل شەشىلدى. شامامەن 700 مىڭ سالىق تولەۋشى 1 ترلن تەڭگەگە جۋىق سومادا سالىق جەڭىلدىگى شارالارىمەن قامتىلدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 18 مىڭنان استام سۋبەكتىسىنە 222،4 ملرد تەڭگە سوماسىنا نەسيە تولەمدەرىن كەيىنگە شەگەرۋ مەرزىمى بەرىلدى»، دەدى «اتامەكەن» ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ بيزنەستى قورعاۋ جونىندەگى V فورۋمدا.

سونداي-اق شاعىن جانە ورتا بيزنەس­تى جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋ باعدارلاما­سى بويىنشا جىلدىق 8%-بەن 387 ملرد تەڭگەگە 3 مىڭنان اسا نەسيە بەرىلگەن. ەل اۋماعىندا 46 مىڭنان استام جالعا الۋشىعا قولداۋ كورسەتىلگەن. 2 مىڭنان استام كاسىپكەرگە 951 ملن تەڭگەدەن استام قارجىعا كوممۋنالدىق قىزمەتتەردى تولەۋدى كەيىنگە شەگەرۋ جەڭىلدىگى جاسالعان.

ەلىمىز كارانتين شەكتەۋلەرىن جەڭىل­دەتتى. بىراق بۇل پاندەميا قۇرساۋى­نان ءبىرجولا قۇتىلدىق دەگەن ءسوز ەمەس. سوندىقتان ۇكىمەتتىڭ بيزنەسمەندەردى قولداۋ شارالارى ءارى قاراي دا جالعاسىن تاپپاق. بۇيىرسا، 2021 جىل – ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىكتىڭ جاندانۋ جىلى بولعالى تۇر.

 

ورىنبەك وتەمۇرات،
قىمبات توقتامۇرات،
«Egemen Qazaqstan»

 

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار قىمباتتاپ بارادى

قارجى • بۇگىن، 11:20

لوماچەنكودان قازىردەن قاشىپ وتىر

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 10:35

«ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى» انىقتالدى

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن، 10:12

«قىزىل» ايماقتا ءبىر عانا ءوڭىر قالدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:52

كوگەرشىندەر كورمەسى

ايماقتار • بۇگىن، 09:44

مىندەتتى قارسىلاس اتاندى

بوكس • بۇگىن، 09:42

تاۋەلسىزدىك تاسپاسى تاراتىلادى

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 09:40

قپل-ءدىڭ قىمبات فۋتبولشىلارى

فۋتبول • بۇگىن، 09:38

اردا ازاماتتىڭ ەسىمى ەل ەسىندە

قازاقستان • بۇگىن، 09:29

قوزىباەۆ كابينەتى اشىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

«قىزىل ايماقتان» قۇتىلا الماي تۇرمىز

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:23

ەلدى امان الىپ قالاتىن ەكپە عانا

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:21

ەپيداحۋال تۇراقتالىپ كەلەدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:19

ۇقساس جاڭالىقتار