رۋحانيات • 11 ناۋرىز، 2021

جىر قۇلاگەرىنىڭ قارا شاڭىراعى

55 رەت كورسەتىلدى

جىر قۇلاگەرى اتانعان ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ ادەبي مۋزەيى بيىل 37 كوكتەمىن قارسى الىپ وتىر. جەتىسۋدىڭ كىندىك قالاسى – تالدىقورعانداعى مۇراجاي 1984 جىلى اشىلعان بولاتىن. عيبراتقا تولى عيمارات وسى مەرزىم ارا­لىعىندا قالامگەر شىعارماشىلىعىنىڭ شىراقشىسىنا اينالىپ قانا قويماي، وڭىردەگى رۋحانياتتىڭ دا قارا شاڭىراعىنا اينالدى.

سۋرەتتە: ءىلياس پايدالانعان «مەرسەدەس» جازۋ ماشينكاسى

بۇگىندە التى بولمەدەن تۇراتىن مۋزەيدە Iلياس جانسۇگىروۆتىڭ قۇجاتتارى، باسپا ىسىنە پايدالانعان جازۋ ماشينكاسى، ءوزى ساتىپ العان كىلەمى، كيگەن پلاششى، ۇستاعان تاياعى، ءدام تاتقان ىدىس­تارى، قولجازبالار قورى، ءار جىلدارى شىققان كiتاپتارى جانە اقىن شىعارماشىلىعىن زەرتتەۋشiلەردiڭ ەڭبەكتەرi جيناقتالعان ەكەن. مۇندا ۇزىن-سانى التى مىڭنان استام قۇندى جادىگەر ساقتاۋلى تۇرعان كورىنەدى. مۋزەيدەگى تاعى ءبىر كيەلى دۇنيە – مو­لىقبايدىڭ قوبىزى. جۇرت اۋزىندا قوبىزشى مولىقباي ءىلياس دۇنيەگە كەلگەن كەزدە بولاشاق اقىننىڭ قۇلاعىنا ازان شاقىرىپ، «قىزىرىلياس» دەپ ەسىمىن قويعانى جايىندا اڭگىمە بار.

– قازىر ءىلياس جانسۇگىروۆ شىعار­ما­شىلىعى مەن قوعامدىق قىزمەتىنە قاتىستى سيرەك ماتەريالداردى، قۇن­دى جادىگەرلەردى كورۋگە دەگەن قىزى­عۋ­شىلىق ارتۋدا. جىلىنا 10 مىڭعا جۋىق كورەرمەن مۋزەيدى ارالاۋعا كەلىپ، ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزبەن تانىسادى. ولار­دىڭ اراسىندا وقۋ باعدارلاماسى بو­يىنشا ساياحاتتاۋعا كەلگەن مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ديپلومدىق، كۋرس­تىق جۇمىستارعا دايىندالۋشى ستۋدەنت جاستار كوپ. جالپى، ءبىر رەت ءوز قاجەتىن ىزدەپ كەلگەن جاستار ەكىن­شى جولى مىندەتتى تۇردە ءىلياس شى­عار­ما­­شى­لىعىمەن جەتە تانىسۋعا كەلە­تىنىن بايقاپ وتىرمىز. ونىڭ ۇستى­نە قالامگەردىڭ ونەگەلى ءومىرى مەن شى­عار­ماشىلىعىن حالىققا ناسيحاتتاۋ ماق­ساتىندا مۋزەي قىزمەتكەرلەرى قالا­مىز­دىڭ تۇرعىندارىن، مەملەكەتتىك مەكەمەلەر قىزمەتكەرلەرىن مۋزەي ەكس­­­­پو­­زيتسياسىمەن تانىسىپ، مادەني باع­­دار­لامالارعا قاتىسۋعا جانە رۋحاني بايىپ قايتۋعا ارنايى شاقىرىپ، ەكسكۋرسيالار جۇرگىزىپ وتىرادى. جىل سايىن اقىننىڭ تۋعان كۇنىن، رەپرەسسيا قۇربانى بولعان ازالى كۇندەرىنە ارنالعان اقىندى ەسكە الۋ جيىندارىن وتكiزۋ داستۇرگە اينالعان، – دەيدى ءىلياس جانسۇگىروۆ ادەبي مۋزەيىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نۇرگۇل جاۋىنباەۆا.

سوڭعى جىلدارى مۋزەي قورى قۇن­دى جادىگەرلەرمەن تولىعا ءتۇسىپتى. مى­سالعا، 2016 جىلى اقسۋ اۋدانى ەڭبەك اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ايتىسكەر اقىن بەكبولات اتامباەۆ مۋزەيگە ءىلياس جان­سۇگىروۆتىڭ جەيدەسىن تاپسىرعان بولاتىن. ودان كەيىن، 2017 جىلى الماتى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ اقپاراتتىق-تالداۋ ورتالىعى اقىننىڭ 1936 جىلى الماتى قالاسىندا بەرىلگەن پاسپورتىن جانە تۇتقىندالعان كەزدەگى فوتوسۋرەتىنىڭ تۇپنۇسقاسىن اكەلىپ، وتكى­زىپتى. ال 2018 جىلى الماتىداعى ۇلت­تىق كىتاپحانانىڭ سيرەك كەزدەسەتىن قولجازبالار قورىنان تابىلعان «قۋات» پوەماسى مەن «باقىتتى جامال» اڭگى­مە­سىنىڭ تۇپنۇسقاسى تالدىقورعانعا جول تارتىپ، ونى مۋزەي قىزمەتكەرلەرى لاتىن قارپىنەن كيريلليتساعا قوتارعان ەكەن. ءىلياستىڭ بۇل تۋىندىسى ءبىراز جىل بۇرىن «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە جارىق كورگەن-ءدى.

– ارينە، بيىل ەل باسىنا تۇسكەن سىن ساعات مۋزەي قىزمەتكەرلەرىن قاشىقتان قىزمەت كورسەتۋگە ماجبۇرلەدى. كاران­تين رەجىمىنە باي̆لانىستى ءى.جان­سۇ­گىروۆتىڭ ادەبي مۋزەي̆ى بىرنەشە اي̆ بوي̆ى ونلاي̆ن فورماتتا جۇمىس ىستەدى. جوسپارعا ساي جوبالار مەن جوسپاردان تىس جاسالعان جۇمىستارىمىزدى كورەرمەندەر ونلاين تارتىپتە تاماشالاۋ ءۇشىن مۋزەيدىڭ ينستاگرام، فەيسبۋك الەۋمەتتىك جەلىلەرىنە جىبەرىلىپ وتىردى. ايتا وتەتىن بولساق، وسى ۋاقىتقا دەيىن جۇرگىزىلگەن جۇمىس تارتىبىندە ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋدا ونلاين ەكسكۋرسيا جۇرگىزىلىپ، مۋزەي زالىنداعى ەكسپوناتتار جايىندا تولىقتاي مالىمەتتەر بەرىلىپ، كىتاپ كورمەلەرى ۇيىمداستىرىلدى. بۇعان دەيىن ءبىزدىڭ مۋزەيگە كەلۋشىلەر اراسىندا شەتەلدىك قوناقتار ۇشىراساتىن ەدى. ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن مەيماندار جادىگەرلەردى ءوز كوزىمەن كورىپ، وتكەن ءومىردىڭ ءبىر بەلەسىن سەزىنگەندەي بولىپ، ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ تە جاتاتىن. ءبىز بۇل ءىلتيپاتتى مۋزەي قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ ەڭبەگىنە بەرىلگەن جوعارى باعا دەپ قابىلدايمىز، – دەيدى نۇرگۇل قىزىربەكقىزى.

ايتپاقشى، ءىلياس شىعارماشىلىعى قازاق شەكاراسىن كوكتەي ءوتىپ، الەمنىڭ ادەبي كەڭىستىگىن قاراي قانات قاقتى دەۋگە تولىق قاقىلىمىز. بۇعان دالەل رە­تىندە 2016 جىلى نەمىس جازۋشىسى گەرت حايدەنرايح اۋدارعان اتاقتى «قۇلاگەر» پوەماسى مەن 2019 جىلى ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى مەن ءىلياس جانسۇگىروۆ قورىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن بەليندا كۋكتىڭ تارجىماسىمەن اقىن ولەڭدەرىنىڭ اعىلشىن تىلىندە باسىلىپ، شىققانىن ايتساق بولار.

جالپى، بيىل 37 كوكتەمىن قارسى الىپ وتىرعان جەتىسۋداعى قارا شاڭىراق ۇجىمى – اقىنعا قاتىستى قۇندى مۇرالاردى قورعا جيناستىرىپ قانا قويماي، ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى اياسىندا كوپتەگەن شارا وتكىزىپ وتىرعان ىزدەنىمپاز ورتا. ءىلياس جانسۇگىروۆ شىعارماشلىعىن نا­سيحاتتاۋدا جۇيەلى جۇمىستارىمەن ەل­دىڭ ىقىلاسىنا بولەنگەن مۇراجاي بۇ­عان دەيىن الماتى وبلىسىنداعى «ۇز­دىك مۋزەي» اتانعان. سونداي-اق بىرەر جىل بۇرىن اقىننىڭ ءومىرى مەن شى­عارماشىلىعىنا ار­نال­عان 20 توم­دىق جيناقتىڭ 19 تومى وسى قارا شاڭىراققا ارنالىپ، ء«ىلياس جانسۇگىروۆتىڭ ادەبي مۋزەيى» انىق­تا­مالىعى رەتىندە جارىق كورگەن بولاتىن.

 

الماتى وبلىسى

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قيلى-قيلى تاعدىرلار

تاريح • كەشە

ءبىر شاڭىراقتان – ءۇش مايدانگەر

رۋحانيات • 08 مامىر، 2021

قازاق دەگەنىمىز – باۋىرجان...

رۋحانيات • 08 مامىر، 2021

505-ءشى تۇرمەنىڭ تۇتقىندارى

تاريح • 08 مامىر، 2021

اسكەري ينجەنەرلەر ۇستاحاناسى

وقيعا • 07 مامىر، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار