رۋحانيات • 04 ناۋرىز, 2021

بوتامويىن مەن بوزداۋىق جايلى نە بىلەمىز؟

724 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءتۇبى جوق تاريحتىڭ تەرەڭ قاتپارلارىندا قالىپ قويعان بوتا­مويىن مەن بوزداۋىق جايلى ەستىپ پە ەدىڭىز؟ قازاقتا وسىنداي مۋزىكالىق اسپاپتار بولعانىن قۇلاعىڭىز شالدى ما؟

بوتامويىن مەن بوزداۋىق جايلى نە بىلەمىز؟

قىتاي حالىق رەسپۋبليكا­سىنىڭ قۇمىل ايماعىنىڭ بار­كول قازاق اۆتونوميالى اۋدا­نىندا 40 مىڭنان استام قان­داسىمىز تۇرادى. باركول قازاق اۆتونوميالى اۋدانىنىڭ مۇرا­جايىندا بوتامويىن مەن بوز­داۋىق دەپ اتالاتىن بايىرعى مۋزىكالىق اسپاپتارىمىز قو­يىل­عان. بۇل ەكەۋى دە قوبىز تەكتەس ىسپالى اسپاپ.

بوتامويىن مۋزىكالىق اسپا-
­بىنىڭ ەرەكشەلىگى – بوتانىڭ مو­يىن تەرىسىمەن قاپتالادى, ءپى­­شىنى دە بوتانىڭ بەينەسىندە جا­سا­­لادى. بوزداۋىق مۋزىكالىق اس­پا­­بىنىڭ ەرەكشەلىگى – موڭعول ۇل­­تىنىڭ «بوزان» دەپ اتالاتىن ىس­پالى مۋزىكالىق اسپابىنا قا­ت­-
تى ۇقسايدى, تەك قۇلاقتارىندا وزگەشەلىك بار. موڭعول ۇلتىنىڭ «بوزان» اسپابى قۇلا­عىنىڭ باسى ات بەينەسىندە ويى­لاتىندىقتان, قىتايداعى قازاق­تار ونى «اتباس قوبىز» دەپ تە ايتادى. موڭعول حالقى قول­دا­ناتىن بوزان اسپابى بولسىن, بىزدەگى اتالعان بوزداۋىق اسپابى بولسىن, ءبارى دە «بوزداۋ, بوزداعان ءۇن» دەگەن ماعىنا بەرىپ, ىسپالى اسپاپ ەكەنىن دە, ىسپالى اسپاپتارعا ساي زارلى ءۇنى بار ەكەنىن دە بىردەن اڭعارتادى. اتاۋدىڭ توركىنى كونە تۇركىنىڭ كەڭ تارالعان «بوزداۋ» سوزىنەن شىعىپ وتىر.

ءبىز وسى بايىرعى ەكى مۋزىكا­لىق ىسپالى اسپاپ جونىندە بار­كول قازاق اۆتونوميالى اۋدانى مۇراجايىنىڭ قىزمەتكەرى مانات مىرزاعا حابارلاسىپ كور­گە­نىمىزدە, ول كىسى «بۇل مۋزى­كا­­لىق اسپاپتارىمىزدىڭ ءالى دە مۇ­راجايدا جاقسى كۇتىممەن ساق­­­تاۋلى ەكەنىن, ۇلتىمىزدىڭ ماق­­تانىشى بولعانىن, تالاي ۇل­تىن سۇيگەن كورەرمەننىڭ كوز قى­زىعىنا اينالعانىن» جەت­كىزدى جانە ءبىز اتاپ كورسەتكەن ەرەك­شە­لىكتەرىن اعىنان جارىلىپ اڭ­گى­­مەلەپ بەردى. مانات مىر­زا­­­نىڭ ءجون سىلتەۋىمەن, وسى ەس­كى­­­­لىكتى اسپاپتاردى جاڭارتىپ جا­­­ساپ, مۇراجايعا ءوز سانىمەن ەن­­گىزگەن نۇرادىل مىرزاعا حابار­لا­سۋىمىزدى ءوتىندى. ءبىز نۇر­ادىل مىر­زاعا حابارلاسۋ ار­قى­لى, اس­پاپ­­تاردىڭ ەسكىلىكتى نۇس­قا­سى­نىڭ تىم توزىپ كەتكەنىن ونى ساق­تاۋعا مۇمكىن بولماي قال­­عا­نىن, سوندىقتان نۇرادىل مىر­­­زا­نىڭ ءوزى بۇل ەكى اسپاپتى كونە نۇس­­قاسىنا قاراپ وتىرىپ, وڭدەپ, جاڭارتىپ جاساپ شىق­قا­نىن بىلدىك. ازىرگە بۇل ەكى اس­پاپ­تى قولداناتىندار جوق, كونە­كوز قولدانۋشىلار ومىر­­­دەن وزعان. الايدا, مانات, نۇر­­ادىل مىرزالاردىڭ ايتۋىن­شا, بوز­داۋىق اسپابىنىڭ ءوز دى­­بى­سىن قالپىنا كەلتىرىپ قول­دا­­­نۋ­عا بولادى ەكەن. دەسەدە, بو­­­تا­­­مو­يىن اسپابىنىڭ ءپىشىنى قاز-قال­­­پىندا جاسالعانىمەن, ءوز اۋە­­­نىن ساقتاي وتىرىپ جاساۋدا قيىن­­­دىقتار بولعاندىقتان, ول اس­­پاپ­تى ەسكى نۇسقاسىنداي ەتىپ قول­­­دانۋ قيىنعا تۇسەدى ەكەن. نە بول­­سا دا, كونەنىڭ كوزى بولعان ەكى اس­پا­­­بىمىزدىڭ ءۇنىن بولما­سا دا, سىرتىن ساقتاپ, وسى كۇنگە جەت­­­كىزىپ وتىرعان قيىرداعى قى­رىق مىڭ قازاق جايلاعان باركول قازاق اۆ­ت­ونوميالى اۋدانىندا­عى قان­­داس­تارىمىزعا العىسىمىز شەكسىز.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

عارىشتاعى قىزاناق

قوعام • كەشە