جەلتوقسان ايىنان باستاپ وتاندىق پروكاتقا شىققان «ۇيلەسىمدىلىك ساباعى» (كەيىنگى اتى – «اسلاننىڭ ساباقتارى») اتتى اۆتورلىق فيلم بيىلعى جىلدىڭ ەڭ تابىستى كارتيناسى اتانۋعا تولىق قۇقى بار. اتالمىش كينولەنتا اقپان ايىندا 63-ءشى حالىقارالىق بەرلين كينوفەستيۆالىنىڭ جۇلدەگەرى اتانىپ قانا قويماي, جىل بويى جەڭىستەرىن جالعاستىرىپ, جولى بولعان كينوجوباعا اينالدى.
جەلتوقسان ايىنان باستاپ وتاندىق پروكاتقا شىققان «ۇيلەسىمدىلىك ساباعى» (كەيىنگى اتى – «اسلاننىڭ ساباقتارى») اتتى اۆتورلىق فيلم بيىلعى جىلدىڭ ەڭ تابىستى كارتيناسى اتانۋعا تولىق قۇقى بار. اتالمىش كينولەنتا اقپان ايىندا 63-ءشى حالىقارالىق بەرلين كينوفەستيۆالىنىڭ جۇلدەگەرى اتانىپ قانا قويماي, جىل بويى جەڭىستەرىن جالعاستىرىپ, جولى بولعان كينوجوباعا اينالدى.
ش.ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىندا تۇسىرىلگەن ەمير بايعازيننىڭ بۇل كارتيناسى ەڭ ۇزدىك وپەراتورلىق جۇمىس رەتىندە مويىندالىپ, فەستيۆالدىڭ «كۇمىس ايۋ» جۇلدەسىن قازاقستانعا الىپ كەلدى. ال بەرلين كينوفەستيۆالى – «ا» كلاسىنداعى ەڭ ءىرى جانە بەدەلدى فەستيۆالدەردىڭ ءبىرى ەكەندىگىن جانە ول اتى الەمگە ءماشھۇر كانن جانە ۆەنەتسيا كينوفەستيۆالدەرىمەن يىق تىرەستىرەتىن بايقاۋلاردىڭ ساناتىنا قوسىلاتىندىعىن ەسكەرسەك, ۇلتتىق كينەماتوگرافيانىڭ وسىناۋ تابىسى ۇلىقتاۋعا تۇرارلىق وقيعا بولدى.
وندىردەي جاس رەجيسسەر ەمير بايعازيننىڭ جۇلدىزى 2011 جىلى ءبىرىنشى رەت وتكەن «قازاقستاندىق كينوجوبالار نارىعىندا» جانعان ەدى. سول جولى ادىلقازىلار القاسىنىڭ قاراۋىنا تۇسكەن 60-تان استام ءوتىنىم اراسىنان ىرىكتەلىپ الىنعان 8 جوبانىڭ ىشىنەن ەميردىڭ «اسلاننىڭ ساباقتارى» («ۋروكي گارموني») جوباسى ۇزدىك دەپ تانىلىپ, باس جۇلدەگە – ش.ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» اق قارجىلاي قولداۋىنا يە بولدى. قاعازداعى ستسەناري كوپ ۇزاماي كينوتۋىندىعا اينالىپ, جوبا اۆتورلارى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كينودوداعا جولداما الدى.
ايتقانداي, جۇلدەگەر ءفيلمنىڭ ءتۇسىرۋ جۇمىستارى 2012 جىلدىڭ شىلدە ايىندا اياقتالعان بولاتىن. بىرنەشە كۇننەن كەيىن ءفيلمنىڭ العاشقى كادرلارى ساراەۆو قالاسىندا (بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا) وتكەن حالىقارالىق كينوفەستيۆالدە كورسەتىلىپ, Work-in-Progress كونكۋرستىق باعدارلاماسىندا باس جۇلدەنى جەڭىپ العانىن ايتساق, «اسلاننىڭ ساباقتارى» كارتيناسىنىڭ شەجىرەسى بەرلين كينوفەستيۆالىنە دەيىن باستالىپ قويعان.
سونىمەن كوپ ۇزاماي كارتينا «بەرلينالە الەمدىك كينو قورى» (Berlinale World Cinema Fund) تاعايىنداعان جۇلدەگە قول جەتكىزدى. جالپى, بۇل فيلم – اتالمىش قوردىڭ قولداۋىنا يە بولعان العاشقى قازاقستاندىق جوبا.
قازاق كينوسىن كۇللى الەمگە پاش ەتكەن ەميردىڭ تىرناقالدى تۋىندىسىنىڭ تابىستارى جىل بويى تومەندەگىدەي بولىپ جالعاستى. اتاپ ايتساق, كەيىن فيلم سيەتل قالاسىندا وتكەن كينوفەستيۆالدە باس جۇلدەگە, نيۋ-يورك قالاسىندا بولعان ترايبەكا فەستيۆالىندە «ۇزدىك جاڭا رەجيسسەر» اتتى قازىلار القاسىنىڭ ارنايى ديپلومىنا, بازەل قالاسىنداعى كينوفەستيۆالدە باس جۇلدەگە, سلوۆاكياداعى كينوفەستيۆالدە باس جۇلدەگە, لوزاننا قالاسىندا (شۆەيتساريا) وتكەن فەستيۆالدە باس جۇلدەگە, ماسكەۋدە (رەسەي) وتكەن «2morrow/زاۆترا» كينوفەستيۆالىندە باس جۇلدەگە, فيلادەلفياداعى كينوفەستيۆالدە «ۇزدىك دەبيۋت» جانە «ۇزدىك وپەراتورلىق جۇمىسى» ءۇشىن قازىلار القاسىنىڭ جۇلدەسىنە, ساحاليندەگى «كراي سۆەتا» كينوفەستيۆالىندە «ۇزدىك رەجيسسەر» جۇلدەسىنە, امەن قالاسىنداعى كينوفەستيۆالدە باس جۇلدە مەن «ۇزدىك ەر ادام ءرولى» جۇلدەسىنە, ليسسابون مەن ەشتوريلدە وتكەن فەستيۆالدىڭ قازىلار القاسىنىڭ ارنايى جۇلدەسىنە يە بولدى.
فيلمگە قازاقستاننىڭ الىس تۇكپىرىندەگى ءبىر اۋىلداعى قاراپايىم مەكتەپتىڭ تاريحى ارقاۋ بولادى. 13 جاستاعى اسلان ومىرىندەگى ءتۇرلى كەلەڭسىزدىكتەرگە قاراماستان, جاقسىلىققا, جارىققا ۇمتىلادى. الايدا, قاتارلاستارىنان ءجابىر كورگەن ول جات مىنەز تانىتىپ, قوعاممەن ءوزارا تەكەتىرەسكە تۇسەدى... اۆتور تازا بەينەلەۋ ارقىلى ءوز ويىن, كەيىپكەردىڭ سەزىمىن جانە ءومىر سۇرگەن ۋاقىتىن ناعىز كينو ءتىلى ارقىلى تولىق ايتا بىلگەن. ەندەشە, بۇل جەتىستىكتەردى قازاق كينوسىنىڭ الەمدىك ۇلكەن باسەكەسىنىڭ باسى دەپ قابىلدايىق.
جانە ءبىر جايت, فيلم رەجيسسەرى ەمير بايعازين بيىل شىلدە ايىندا لوكارنو قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق كينوفەستيۆالدىڭ قازىلار القاسىنا مۇشە بولدى, ال تامىزدا جاس قازاق رەجيسسەرى ساراەۆو قالاسىنداعى كينوفەستيۆالدە شەبەرلىك ساعاتتارىن وتكىزىپ, دەبيۋتتىك جۇمىسى جايىندا اڭگىمەلەپ بەردى. سونىمەن قاتار, ەمير الماتىدا قىركۇيەك ايىندا وتكەن حالىقارالىق «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىنىڭ نەگىزگى بايقاۋىنىڭ قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىنا ەندى. وسىلايشا, از عانا ۋاقىت ىشىندە تالانتىمەن تانىمال بولىپ شىعا كەلگەن ول قازiرگi كينويندۋستريانىڭ بەل ورتاسىنا كىرىپ, بىرقاتار اسۋلاردى باعىندىردى.
بيىلعى اقپانداعى بەرلين كينوفەستيۆالىنە 500 مىڭنان استام ادام قاتىسسا, سونىڭ 4 مىڭعا جۋىعى جۋرناليستەر بولدى. ءاۋ باستا-اق, امەريكالىق «Film Comment» باسپاسى قازاقستاندىق رەجيسسەر ەمير بايعازينگە «63-ءشى بەرلين كينوفەستيۆالىنىڭ جاڭا جۇلدىزى» جانە «اۆتورلىق كينونىڭ جاڭا سەنساتسياسى» دەگەن باعا بەرسە, «The Hollywood Reporter», «Variaty», «Screen Daily», «Los Angeles Times», «Le Monde», «La Croix», «Der Tagesspiegel» سىندى كوپتەگەن الەمدىك اقپارات قۇرالدارى «اسلاننىڭ ساباقتارى» («ۋروكي گارموني») تۋرالى جارىسا جازدى. ولار ءفيلمنىڭ قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ كوزايىمىنا اينالاتىنىنا, ءتىپتى, فەستيۆالدىڭ جۇلدەلى ورىننان كورىنەتىنىنە سەنىمدى بولدى.
ماقالامىزداعى سول شەتەلدىك اقپارات قۇرالدارىندا جارىق كورگەن كەيبىر ماقالالاردان ءۇزىندى كەلتىرە وتىرىپ اياقتايىق.
امەريكالىق «The Hollywood Reporter» جۋرنالى: «دەبيۋتتىك جۇمىس تۇرعىسىندا بۇل كەمەل دۇنيە, الەمدىك كينوعا جاڭا تالانتتىڭ ەسىمى قوسىلدى», دەپ جازسا, نەمىستىڭ «Berliner Zeitung» گازەتى: «قازاقستان عاجاپ كينوتۋىندى ۇسىندى. ەمير بايعازيننىڭ «اسلاننىڭ ساباقتارى» ءفيلمى ونىڭ ايقىن دالەلى», دەپ اتاپ وتەدى.
ال ءۇندىستاننىڭ «Bollywod Trade» باسىلىمى: «بيىل بەرلين كينوفەستيۆالىنىڭ ىرىكتەۋ توبى جاقسى جۇمىس اتقاردى, ولار الەمگە ەمير بايعازين سىندى جاڭا دارىندى رەجيسسەردى تانىستىردى» دەپ باعا بەرسە, اقش-تىڭ Film Comment جۋرنالى: «بۇرىن-سوڭدى بولماعان جايتتاردىڭ كۋاسىمىز: ەشكىمگە دە بەلگىسىز 28 جاستاعى دەبيۋتانت-رەجيسسەردىڭ جۇمىسى – قازاقستان اتىنان العاش ۇسىنىلعان فيلم فەستيۆالدىڭ نەگىزگى بايقاۋىنا ىرىكتەلىپ الىندى. «اسلاننىڭ ساباقتارى» ءفيلمى – بۇل ناعىز شىعارماشىلىق ۇجىمنىڭ جەمىسى, كارتينانىڭ ستسەناري اۆتورى مەن قويۋشى رەجيسسەرى ەمير بايعازين اۆتورلىق كينو الەمىنە جاڭالىق الىپ كەلدى», دەدى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
