ايماقتار • 01 ناۋرىز، 2021

ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن بۇزۋ بابىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعالدى

42 رەت كورسەتىلدى

ءبىر وتباسى تۇگەل دەرلىك، ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا اجال قۇشتى. كىنالى كىم؟ اۋا رايىنىڭ كۇرت سۋىعانىن ايتۋشىلار بار، كوشەگە كەلىپ تۇرعان «كوگىلدىر وتىندى» ۇيگە كىرگىزۋدىڭ قيىندىعى مەن قىمباتتىعىن العا تارتۋشىلار دا جوق ەمەس، گاز تارتاتىن مەردىگەرلەردىڭ مەيىرىمسىزدىگى دە، پەشتەن بولعان اقاۋ دا ايتىلۋدا... كىنالى نەمەسە قايعىلى وقيعانىڭ سەبەبى انىقتالار. بىراق...

ءيا، تۇركىستان قالاسىندا ءبىر وتباسىن-دا قايتىس بولعان بەس ادام قىزىلوردا وبلىسى جاڭاقورعان اۋدانىندا جەرلەندى. مۇنداي مالىمەتتى تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ارمان جەتپىسباەۆ بريفينگتە ءمالىم ەتتى.

– وبلىس باسشىسى ومىرزاق شوكەەۆ قارا جامىلعان وتباسىنا بارىپ، مار­قۇمداردىڭ تۋىستارىنا كوڭىل ايتتى. قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باس­قارماسىنىڭ پسيحولوگتارى ءتيىستى كومەك كورسەتۋدە. مارقۇمداردىڭ دەنەلەرى سوت مەديتسينالىق ساراپتامادان وتكىزىلىپ، تۋىستارىنا تابىستالدى. جەرلەۋ راسىمىنە قاجەتتى كومەك كورسەتىلدى. وبلىستاعى مەكەمەلەر قايعىلى جاعدايعا تاپ بول­­عان وتباسىعا كومەكتەسۋ ءۇشىن ءبىر كۇن­دىك جالاقىلارىن اۋدارۋدى نيەت ەتىپ وتىر. وسى وقيعاعا بايلانىستى قىل­مىستىق ءىس قوعالدى. ەگەر ءتيىستى قىز­مەت­كەرلەردىڭ كىناسى انىقتالسا، زاڭ اياسىندا جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى،– دەدى ا.جەتپىسباەۆ.

ءيا، قايعىلى وقيعا جونىندە دەرەكتەر العاش 27 اقپاندا كەشكىسىن ءمالىم بولعان. تۇركىستان قالاسىنداعى جەكەمەنشىك ۇيلەردىڭ بىرىنەن 5 ادامنىڭ جانسىز دەنەسى تابىلدى. قايتىس بولعاندار: وسى ءۇيدىڭ 1980 جىلى تۋعان ازاماتشاسى جانە ونىڭ 2004، 2006، 2013، 2016 جىلى تۋعان بالالارى. كاسىپكەرلىكپەن اينالىساتىن وتاعاسى بۇل كۇنى ەمدەلۋ ماقساتىندا شىمكەنت قالاسىندا بولعان. وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى نۇرعالي ءجۇنىسوۆتىڭ ايتۋىنشا، قايعىلى جاعداي بولعان ءۇي يراندىق كامين پەشىمەن جىلىتىلعان. بولجام بويىنشا مارقۇمدار ءيىستى گازدان ۋلانىپ قايتىس بولعان. توتەنشەلىكتەر تۇركىستان قالاسىندا جىلىتۋ ماۋسىمى باستالاردىڭ الدىندا ابونەنتتەر اراسىندا گاز قۇرالدارىن پايدالانۋدىڭ ەرەجەلەرىن ساقتاۋ جونىندە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىن ايتۋدا. وب­لىس­تىق پوليتسيا دەپارتامەنتى باس­تىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ابدىعاني سەيدۋاليەۆ قايعىلى جاعداي 26 اقپان كۇنى كەشكى ساعات 7-8-دەردىڭ شاماسىندا ورىن العان بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. قايتىس بولعان ازاماتشا بازاردا جۇمىس ىستەگەن. ەرتەڭىنە ول بازارعا شىقپاعان سوڭ قاسىنداعى تانىسى ونىڭ ۇيىنە ۇلىن جىبەرگەن. ۇلى ۇيدەن ەشكىمنىڭ شىقپاعانىن ايتىپ كەلگەن. بۇدان كەيىن ساتۋشى ايەل كۇيەۋىن جۇمساعان. ول ءۇيدىڭ تەرەزەسىنەن قاراپ، مارقۇم ازا­­ماتشانىڭ قيمىلسىز جاتقانىن كورگەن. «وقيعا بويىنشا قىلمىستىق كودەكستىڭ 292-بابىنىڭ 3-بولىمىمەن، ياعني ابايسىزدا ەكى نەمەسە ودان كوپ ادامنىڭ ولىمىنە اكەلىپ سوققان ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن بۇزۋ بابىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. سوت تەحنيكالىق ساراپتاماسى تاعايىندالدى. تولىق ءمان-جاي تەرگەۋ بارىسىندا انىقتالادى»، دەدى ءا.سەيدۋاليەۆ.

وقيعا ورنىن توتەنشە جاعداي، پوليتسيا، گاز تاراتۋ مەكەمەسى قىزمەتكەر­لەرىمەن تەكسەرۋ بارىسىندا كامين تۇرىندەگى پەش ورناتىلعان بولمە ءۇيدىڭ ورتاسىندا ورنالاسقانى، ەكى جاعىندا ەكى بولمە بولعانى انىقتالعان. «مۇقيات تەكسەرۋ بارىسىندا ورناتىلعان پەشكە گوفر­لەنگەن بۇرعىش قوسىلعانى انىقتالدى. ول جانۋ ءونىمى پەشتەن 1،5 مەتر قا­شىق­تىقتا قابىرعاداعى تەسىك ارقىلى كوشەگە شىعارىلعان. سىرتقى جاعىنان گوفرلەنگەن روزەتكا 5-7 سانتيمەتردى عانا قۇرايدى، وسىلايشا قاتتى جەلدىڭ اسەرىنەن پەشتەگى تارتىلىستىڭ ناشارلاۋىنا ىقپال ەتىپ، ۋلى گاز بولمە ىشىنە تاراۋىنا اكەپ سوعۋى مۇمكىن»،  دەدى وبلىستىق تجد باسشىسى نۇرعالي ءجۇنىسوۆ.

سونداي-اق بريفينگتە «قازترانسگاز ايماق» مەكەمەسىنىڭ تۇركىستان بويىنشا وندىرىستىك فيليالىنىڭ باسشىسى شالقار وماربەكوۆ وقيعا بولعان سۇلتان بەيبارىس كوشەسىنە تابيعي گاز قۇبىرى بىرنەشە جىل بۇرىن تارتىلعانىن ايتتى. ۇيگە گاز قۇبىرلارىن ورناتۋ جۇمىس­تارىن «قازترانسگاز» ەمەس، مەردىگەر مەكەمەلەر اقىلى نەگىزدە جۇرگىزەدى. پەشتىڭ قانشالىقتى تالاپقا ساي ەكەنىن انىقتاۋ ماقساتىندا سوت-تەحنيكالىق ساراپتاما جۇرگىزىلمەك. «وتباسى 2020 جىلى قاراشادا تەحنيكالىق شارت الۋعا ۇسىنىس بەرگەن. تەحنيكالىق شارت اياسىندا قۇجاتتار دايىندالىپ، 27 قا­راشادا گازعا قوسۋ تۋرالى ءوتىنىش بەردى. سول قۇ­جاتتار نەگىزىندە گاز پايدالانۋعا رۇق­سات بەرىلدى. مونتاجداۋ جۇمىستارىن گازداندىرۋمەن اينالىساتىن «گاز قۇ­بىرى-2050» دەگەن مەردىگەر مەكەمە جۇ­زەگە اسىردى. ليتسەنزيا نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلعاندىقتان، مەردىگەرلەر گازدى قوسىپ بەرۋ، قازاندىقتى گازعا قوسۋ جۇمىستارىن وزدەرى جۇزەگە اسىرادى. وقيعا تۋرالى حابار تۇسكەن سوڭ ءبىز­دىڭ ماماندار بارىپ كورىپ، يراندىق پەشتىڭ ورناتىلعانىن انىقتادى. ول قازاندىق رەتىندە جىلىتادى جانە تاماق ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ازاماتتار كەيدە سونى قولدانادى، بىراق ول وتە قاۋىپتى قازاندىق بولىپ سانالادى. سو­دان كەيىن ماماندار كەڭسەگە بارىپ قۇ­­جاتتاردى تەكسەردى. ۇيدەگى جاعداي مەن قۇجاتتاردىڭ سايكەس ەمەس ەكەنى انىق­تالدى، – دەدى ش.وماربەكوۆ. – ما­مان­دار وقيعا ورنىندا ءۇش نۇكتە بار ەكە­نىن انىقتاعان. جاتىن بولمەدەگى ءبىر نۇكتە گازعا قوسىلماعان. ەكەۋىنە گاز پليتا مەن يراندىق پەش قوسىلىپ تۇر­­عان. ءار بولمەگە بولەك-بولەك گاز قۇ­بىرى تار­تىل­عان. ىشىندە ءبىر قازاندىق قوسۋلى تۇر. سول قازاندىقتان ۋلى زاتتار بول­مەگە تارالۋى مۇمكىن.

قالاي دەسەك تە، بۇكىل ەلدىڭ قابىر­عاسىن قايىستىرعان قايعىلى وقيعانىڭ ءمان-جايىن تەكسەرۋ جۇمىستارى تولىق انىق­تاپ بەرەدى. ياعني ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن انىقتاۋ ماق­ساتىندا سوت-تەحنيكالىق ساراپتاما جۇر­گىزىلەدى.

 

تۇركىستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەسىل وزەنىنە جاڭا كوپىر سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن، 15:16

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

بۇگىن ەلىمىزدە قاتتى ىستىق بولادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:05

بەكىرەگە قويىلعان بەلگى

ايماقتار • بۇگىن، 07:45

«COVID-19» سپەكتاكلى قويىلدى

ونەر • بۇگىن، 07:43

ەركىن جۇرگىڭ كەلسە، ەكپە سالدىر

مەديتسينا • بۇگىن، 07:22

شابان قيمىل شاڭ قاپتىرماسىن

تەحنولوگيا • بۇگىن، 07:20

نە ەكسەڭ، سونى ورارسىڭ

قازاقستان • بۇگىن، 07:17

«استانا» ۇزاپ بارادى

فۋتبول • بۇگىن، 07:07

ۇقساس جاڭالىقتار