اگەنتتەر (جۇمىس بەرۋشىلەر) جەكە تۇلعالاردان ۇستاپ قالعان مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىنا جەكە تابىس سالىعى (جتس) سالىنبايدى, ءدال وسىنداي ءتارتىپ مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارىنا دا قاتىستى. زەينەتاقى جارنالارىنىڭ سوماسىن ۇستاپ قالۋ كەزىندە جتس سالىنباۋىنا بايلانىستى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسىنا تولەگەن كەزدە ءبىر رەت قانا سالىق سالىنادى, تيىسىنشە قوسارلانعان سالىق سالۋعا جول بەرىلمەيدى, دەدى قر قم مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىندە.
سونداي-اق, مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىندە ەكىنشى تاسىلمەن تولەنەتىن بىرجولعى زەينەتاقى تولەمدەرىنە سالىق سالۋ تارتىبىنە قاتىستى ەگجەي-تەگجەيلى ايتىپ بەردى. بۇل ءتاسىل بجزق بەلگىلەگەن كەستە بويىنشا (زەينەتاقى اۋدارۋ باستالعان كەلەسى ايدان باستاپ) 16 جىلدان اسپايتىن مەرزىم ىشىندە اي سايىن تەڭ ۇلەستەرمەن جتس ۇستاپ قالۋدى كوزدەيدى.
تولىقتاي ءتۇسىنۋ ءۇشىن بۇل ءتاسىلدى مىسال رەتىندە قاراستىرۋدى ۇسىنىلعان.
مىسال كەلتىرەيىك:
سالىمشىنىڭ جزش-سىنداعى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى = 8 500 000 تەڭگە, جەتكىلىكتىلىك شەگى = 3 500 000 تەڭگە,
بىرجولعى زەينەتاقى تولەمى = 5 000 000 تەڭگە (8 500 000 -3 500 000),
ەسەپتەلگەن جتس سوماسى = 5 000 000 (تولىق كولەمدە) * 10%= 500 000 تەڭگە,
بىرجولعى زەينەتاقى تولەمى تۇرىندەگى كىرىس سوماسى = 5 000 000 تەڭگە,
جتس زەينەتاقىدان كەلەسىدەي تۇردە ۇستالادى:
ەسەپتەلگەن جتس سوماسى 16 جىلعا, ياعني 192 ايعا بولىنەدى.
سونىمەن, 500000/192 = 2604تەڭگە – اي سايىن زەينەتاقىدان كەيىنگە قالدىرىلعان جتس سوماسى ۇستالاتىن بولادى.
«ەگەر جەكە تۇلعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىس جەرلەرگە تۇراقتى تۇرۋعا كەتۋگە نەمەسە زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سومالارىن ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنا اۋدارۋعا شەشىم قابىلداسا, وندا كەيىنگە قالدىرىلعان جەكە تابىس سالىعىنىڭ سوماسى تولىق بىرجولعى تولەممەن ۇستالاتىن بولادى.
ەگەر جەكە تۇلعا قايتىس بولسا – وسى جەكە تۇلعانىڭ مۇراگەرلەرىنەن مۇراعا قالعان زەينەتاقى جيناقتارىنان, كەيىنگە قالدىرىلعان جەكە تابىس سالىعىنىڭ سوماسى ءبىر رەت ۇستالاتىن بولادى», - دەپ تولىقتىردى قر قم مكك-ءنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىندە.
