«وتكەن جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ مادەني ۇيىمدار ونلاين رەجىمدە جۇمىس ىستەۋگە كوشتى, دەيدى اتالعان باسقارمانىڭ باسشىسى ەركەبۇلان جۇماكەنوۆ. – تەحنيكالىق قيىندىقتارعا قاراماستان, ونلاين ءىس-شارالاردى وتكىزۋ قولعا الىندى. بۇعان قازاقستاننىڭ مادەنيەت قىزمەتكەرلەرى كۇنىنە ارنالعان «رۋحاني قازىنا» ءىىى رەسپۋبليكالىق ونلاين-فەستيۆالىندە ءوڭىرىمىزدىڭ مادەني قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ, زور جەتىستىكپەن ورالعاندارى دالەل. وبلىس ورتالىقتارى مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار اراسىندا قاراعاندى ءوڭىرىنىڭ مادەنيەت ۇجىمدارى مەن جەكەلەي قىزمەتكەرلەرىمىز جەڭىمپازدار سانى بويىنشا رەسپۋبليكا كولەمىندە ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى. كىتاپحانا, مۋزەي جانە مادەني-دەمالىس قىزمەتتەرى اتالىمدارى بويىنشا جەتى جۇلدەلى ورىن وبلىسىمىزدىڭ مادەنيەت مايتالماندارىنا بۇيىردى».
پاندەميا دەمەكشى, وبلىستا توتەنشە جاعداي جاريالانىپ, كارانتين ەنگىزىلگەندە قاراعاندى, تەمىرتاۋ جانە جەزقازعان تەاترلارىنداعى كيىم تسەحتارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ «BizBirgemiz» ەرىكتىلەر اكتسياسى اياسىندا مەديتسينالىق بەتپەردەلەر تىگۋدى ۇيىمداستىرىپ, دارىگەرلەردى, اسكەري قىزمەتكەرلەردى, از قامتىلعان وتباسىلاردى قورعاۋعا جانە قولداۋعا وزدەرىنىڭ قوماقتى ۇلەس قوسقانىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولۋشى ەدى.
وڭىردەگى مادەنيەت سالاسىندا «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» جانە «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ماڭىزدى قولداۋعا يە بولعانىن ايتپاي كەتۋگە بولمايدى.
مىسالى وتكەن جىلى وبلىستا 2,6 ملرد تەڭگەگە 48 مادەنيەت نىسانى جوندەلىپتى. ونىڭ ىشىندە جەزقازعان وڭىرىندەگى تەرەكتى اۋىلىنىڭ كلۋبىنا, وبلىستىق اكادەميالىق قازاق دراما تەاترىنىڭ شاتىرىنا كۇردەلى جوندەۋ, قاراعاندىداعى كەنشىلەر مادەنيەت سارايىندا شتانكەت جابدىعىن اۋىستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
وبلىستىڭ قالالارى مەن اۋداندارىنىڭ 23 مادەني-دەمالىس ۇيىمى, ءتورت كىتاپحانا, بەس مۇراعات, التى مۋزەي, تەمىرتاۋ بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترى جوندەۋدەن وتكەن. «جالپى العاندا, بارلىق باعدارلامالار, سونىمەن قاتار قالا مەن اۋداننىڭ جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەرى ەسەبىنەن بارلىعى 96 مادەنيەت نىسانىنا 3 ملرد 843 ملن 244 مىڭ تەڭگەنىڭ جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى», دەيدى ەركەبۇلان جۇماكەنوۆ.
تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىندە دە كوپ شارۋا اتقارىلعان. مىسالى مادەنيەت جانە ارحيۆ نىساندارىندا 794 جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, جۇمىسقا 855 ادام تارتىلدى. ونىڭ ىشىندە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنان 415 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان.
قاراعاندى وبلىسىندا تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەردى ساقتاۋ, ولاردى زەرتتەۋ جانە ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىنا ايرىقشا ءمان بەرىلىپ كەلەدى. بۇل ورايدا وتكەن جىلى ورتالىق قازاقستاننىڭ ەجەلگى مەتاللۋرگيا ەسكەرتكىشتەرى, قاراشوقى قورىمىنداعى, جوشى حان كەسەنەسى جانىنداعى تاريحي-مادەني ورىندار, تەڭىز, ۇلىتاۋ جانە جەزقازعان ايماقتارىنداعى التىن وردا كەزەڭىندەگى تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەردەگى ارحەولوگيالىق قازبالار بويىنشا كەڭ اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلگەنىن ايتۋعا بولادى.
بۇدان بولەك, ءسۇتتىباي بي كەسەنەسى, اقتوعاي وڭىرىندەگى دايىر تورە, قىستاۋباي, تەرەكتى كەسەنەلەرى, ۇلىتاۋ ايماعىنداعى وسپان كەسەنەسى, قارقارالىداعى كولباي كەسەنەسى, اباي اۋدانىندا ورىن تەپكەن تايماس باتىر كەسەنەسى سىندى تاريحي جادىگەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى دا قارقىندى جۇرگىزىلدى.
قازىرگى تاڭدا جۇرتتى ەرەكشە قىزىقتىرىپ جۇرگەن تاريحي مەكەننىڭ ءبىرى – شەت اۋدانى اۋماعىنداعى تالدى تاريحي-ارحەولوگيالىق پاركىنىڭ ەسكەرتكىشتەرى. بۇگىندە مۇندا ارحەولوگيالىق عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قولعا العان شارۋالار تولىعىمەن اياقتالعاننان كەيىن, وسى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا قۇرامىنا «سارىارقا» پيراميداسى جانە باسقا دا كونەدەن قالعان باعا جەتپەس جادىگەر ەنەتىن تالدى تاريحي-ارحەولوگيالىق پاركى اشىلادى دەپ جوسپارلانعان.
وتكەن جىلى كارانتيندىك شەكتەۋلەرگە قاراماستان, زور جۇمىستار اتقارىپ, اينالاسىنا رۋحاني شۋاق شاشقان مەكەمەلەردىڭ ءبىرى وبلىستاعى كىتاپحانالار بولدى. ونلاين رەجىمىندە جۇمىسقا كوشكەن كىتاپحانالار رەسپۋبليكالىق «سەن نەتكەن باقىتتى ەدىڭ, كەلەر ۇرپاق…» دەپ اتالعان قاسىم امانجولوۆ وقۋلارى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 25 جىلدىعىنا ارنايى «قازاقستان − تاتۋلىق پەن بىرلىك مەكەنى» ۇزدىك تاكتيلدى كىتابىنىڭ رەسپۋبليكالىق بايقاۋى, قازاق اقىنى جۇبان مولداعاليەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان «مەن – قازاقپىن!» وبلىستىق ءمۇشايراسى, وبلىستىق اباي وقۋلارى سياقتى مازمۇندى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىردى. سونداي-اق جەرگىلىكتى Saryarqa تەلەارناسىندا «جەتىستىك فورمۋلاسى» تەلەۆيزيالىق جوباسى جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل باعدارلاما اياسىندا جاس ءارى تابىستى كاسىپكەرلەر, ارتىستەر, سپورتشىلار, پەداگوگتەر جانە ەرىكتىلەر ەفير ارقىلى ەل الدىنا شىعىپ, بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى دەگەن تاقىرىپتارى بويىنشا اڭگىمە ءوربىتتى.
وڭىردە وسكەلەڭ ۇرپاقتى ارقا اقىندار مەكتەبىنىڭ شەبەرلىگىمەن تانىستىرۋ ماقساتىندا ايتىستار, ءمۇشايرالار, «بۇقارەكەڭ جىرلايدى» اتتى جىرشى, جىراۋلار بايقاۋلارى, سونىمەن قاتار ءداستۇرلى حالىق اندەرى مەن كۇيشىلەردىڭ كونكۋرستارى ۇدايى وتكىزىلىپ تۇرادى. بۇل ساباقتاستىق كارانتين كەزىندە دە ۇزىلمەدى.
وبلىستا جۇمىسى تسيفرلى فورماتقا كوشىرىلگەن مەكەمەنىڭ ءبىرى – «سارىجايلاۋ» كينوتەاترى بولدى. اتالعان كينوتەاتر سوڭعى 10 جىلدان بەرى وتاندىق كينونى ناسيحاتتاۋ باعىتىندا بەلسەندى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. بۇل ماقساتتا مەكەمە ءوزىنىڭ رەپەرتۋارىن نەگىزىنەن شاكەن ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىندا تۇسىرىلگەن قازاق تىلىندەگى وتاندىق كارتينالاردان جاساقتاعان. ايتا كەتۋ كەرەك, اتالعان كينو ونىمدەرى ءتۇرلى جاستاعى كورەرمەندەر اراسىندا ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. كينوتەاتر ۇجىمىنىڭ تاعى ءبىر قولعا العان تىڭ جوباسى – مەكەمە قىزمەتكەرلەرى وزدەرى اۆتور رەتىندە ۆيدەوفورماتتاعى كينوساباقتار دايار-
لاپ, ولاردى مەكەمەنىڭ سايتىندا جاريالاپ وتىرادى. ال اتالعان كينوتەاتر ۇيىمداستىرعان «قاراعاندى وبلىسىنداعى «قازاقفيلم» كۇندەرى» اتتى اۋقىمدى جوبا ءوڭىردىڭ مادەني ومىرىندەگى ايتۋلى وقيعا بولىپ كوپشىلىكتىڭ ەسىندە قالدى.
باسقارمانىڭ بيىلعى قولعا العان جوسپارلارى دا اۋقىمدى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعىن مەرەكەلەۋمەن بىرگە جامبىل جاباەۆتىڭ 175 جىلدىعىن, قازاقستاننىڭ تەاتر ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى سەرالى قوجامقۇلوۆتىڭ 125 جىلدىعىن, قازاق كسر حالىق ءارتىسى, ءانشى ماناربەك ەرجانوۆتىڭ 120 جىلدىعىن جانە قاسىم امانجولوۆتىڭ 110 جىلدىق مەرەيتويلارىن اتاپ ءوتۋ كوزدەلگەن.
سونىمەن بىرگە جانات حادجيەۆ اتىنداعى حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالىن جانە اشىربەك سىعاي اتىنداعى رەسپۋبليكالىق تەاترلار بايقاۋىن وتكىزۋ دە جوسپاردا بار. ءداستۇرلى «مۋزىكالىق سارىارقا», دوsStar, تاتتىمبەت اتىنداعى رەسپۋبليكالىق بايقاۋ, «جۇلدىزدار اللەياسىنىڭ» اشىلۋ ءراسىمى, ۇلى دالانىڭ كىندىك تۇسىنداعى ۇلىتاۋ وڭىرىندە ۇيىمداستىرىلاتىن «جەزكيىك» حالىقارالىق مۋزىكا فەستيۆالدەرى سىندى مادەني ءىس-شارالار دا كەزەگىن كۇتىپ تۇر.
ال بىلتىر تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى اسا ماڭىزدى شارۋانىڭ ءبىرى – ابايدىڭ 175 جىلدىعىن اتالىپ ءوتتى. وسى ورايدا قاراعاندى وبلىسى بويىنشا مەرەيتويلىق داتاعا ارنالعان جۇزدەگەن ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلعان ەكەن.
ء«بىز الەم مادەنيەتىنىڭ كوشىنە ىلەسكەندە جۇتىلىپ كەتپەس ءۇشىن ۇلتىمىزدىڭ باي مادەني قۇندىلىقتارىن تورگە شىعارۋىمىز قاجەت, – دەيدى وبلىس مادەنيەتىنىڭ باسشىسى ەركەبۇلان جۇماكەنوۆ. – بۇعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ», « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» باعدارلامالىق ماقالالارى, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «اباي جانە XXI عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالالارىندا ايتىلعان وردالى ويلار ءجون سىلتەپ, باعىت-باعدارىن ايقىنداپ بەرەدى. ياعني كوز جازىپ قالعان كونە مۇرالارمىزدى تۇگەندەي وتىرىپ, وركەنيەتتىڭ كوشىنە بەت بۇرۋىمىز كەرەك».
بىلتىر ءوڭىردىڭ مادەنيەت سالاسى بىرقاتار ونەر مايتالمانىنان ايىرىلىپ قالدى. پاندەميا وبلىستىڭ رۋحاني ومىرىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ جۇرگەن, ءالى دە بولسا بەرەرى كوپ قايراتكەر تۇلعالاردى ايامادى. دەگەنمەن ءومىر كوشى توقتاماق ەمەس, تىرشىلىكتىڭ جالعاسا بەرمەگى حاق. جاقسىلاردىڭ سوڭىندا اياقتالماي قالعان ىرگەلى ىستەردى ءارى قاراي جالعاستىرۋ – وڭىردەگى مادەنيەت جانە رۋحانيات سالاسىنىڭ اۋىر جۇگىن ارقالاعان مامانداردىڭ ىزگى ماقساتى.
قاراعاندى
