شوق قايىڭنىڭ قىلتاسىنان ءتورت سالت اتتى ءبىر-بىرىمەن ۇزەڭگى قاعىستىرىپ, شوقىتىپ شىعا كەلگەندە ءتۇن قاراڭعىسى جاڭا-جاڭا سوگىلە باستاعان ەدى. تاڭعى اۋادا شىڭىلتىر اياز بار. اق مامىق كورپەگە ورانعان سايىن دالا ەركىن كوسىلىپ, ءۇنسىز مۇلگىپ تۇر. كوز جانارى جەتەتىن توڭىرەك تىپ-تىنىش, تىپ-تىمىق. الدەقايدان ساۋىسقاننىڭ ءولى تىنىشتىقتى بۇزىپ, شىقىلىقتاعانى ەستىلەدى. يىقتارىنا مىلتىق اسىنىپ, قولدارىنا قامشى ۇستاپ, توق جاراۋ ات مىنگەن اڭشىلار جىلى كيىنىپتى. تاڭعى تىنىق اۋانى دار-دار ايىرىپ, اڭگىمە ايتىپ كەلەدى.
قارلىكول اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ايبەك ىسقاقتىڭ بۇل وڭىردە كەزدەسە بەرمەيتىن تەگى اسىل, تۇقىمى سيرەك تازىسىنىڭ كەيپى شەبەر سۋرەتشى سالعان كوركەم تۋىندى ءتارىزدى ەكەن. اق قاردىڭ ۇستىندە جارعاق قۇلاقتارى دامىلسىز دەلەڭدەگەن دەگدار تازىنىڭ ءجۇنى سۇيىق, قاپ-قارا مونشاق تاڭبالى ۇشكىل تاناۋلى, دوڭەس جوندى. كوزدەرى اقىل مەن وجەتتىلىككە تۇنىپ تۇرعانداي.
– مىنا يمانتاۋعا قىرعىزستاننان كوشىپ كەلگەن اعايىنداردا تازىنىڭ تايعان دەگەن ءتۇرى بار ەكەن. جالپى نوبايى ۇقساس. جالعىز-اق ەرەكشەلىگى قۇيرىعىندا. سوسىن مىنا تازىلار ءتارىزدى جىلانباس, تۇلكى تۇمسىق, قاسقىر شەكە ەمەس. ال قۇيرىقتارىنىڭ ۇشى سۇيەكسىز, قامشىقۇيرىق. اعايىنداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, تاۋلى جەردە الدارىنان اڭ قاشىپ قۇتىلمايتىن كورىنەدى, – دەيدى سەرىكتەسە شىققان اڭشى.
تازى ارقان بويى جەردە ءىز كەسىپ كەلەدى. كەشە جاۋعان قار ءۇستى جوسىلىپ جاتىر. انە ءبىر جەردە قويان ءىزى, شىم-شىتىرىق ارقيلى قۇستاردىڭ تابان تاڭباسى. مىنا تۇستا تىشقان جورعالاپتى. تەكتى تازى بۇتا ءتۇبىن شيىرلاپ, ءىز جوسىعىن شىعارا الماي ءجۇر. تاڭعى تازا اۋادان الدەبىر ءيىس اڭداعانداي ورعىپ-ورعىپ سەكىرەدى. ۇيىنە جاڭا تولعان, العاش رەت قار باسىپ تۇرعان تازىنىڭ دەنە ءبىتىمى سومدانىپ, قۇلاقتارىنىڭ بۇيرا شاشاقتارى توگىلىپ, جۇمساق تۇكتەرى قاقتاعان اق كۇمىستەي جىلت-جىلت ەتەدى. مايىسقاق قۇبا تال ءتارىزدى اياقتارىنىڭ بۇلشىق ەتتەرى تارامدانىپ, بولات سەرىپپەدەي شيرىعىپ تۇر.
– ءدۇبارا تازىلاردىڭ كوزى وينامالى, ۇرلىقشى, اۋزىنا نە تۇسسە سونى جەي بەرەتىن سۇعاناق بولادى, – دەدى جاڭاعى اڭشى, – ال, تاماقتى تالعاپ ىشەتىن, مىنەزى بايسالدى, سالماقتى تازىلار تەكتىلىگىن اڭعارتىپ تۇرادى عوي.
اڭشىلار بۇلاڭ قۇيرىقپەن اقكولدىڭ قاباعىنا ىلىككەندە كۇن ارقان بويى كوتەرىلگەن. كەنەت قامشىلار جاق بەتتەگى قايىڭ شوقتىڭ باۋىرىنان الدەنەنىڭ جالقىن ءتۇستى سۇلباسى قىلاڭ ەتە قالدى.
– تۇلكى, – دەپ ايعايلاپ جىبەردى قاراقاسقا اتتى اڭشى, – تۇلكى قاشتى.
تۇڭعىش رەت قار باسقان كۇشىك تازى اۋەلى قار ۇستىندە جانعان وتتاي جالت-جۇلت ەتكەن بەيتانىس اڭعا تاڭىرقاي قاراعان. سالدەن سوڭ جوسىلتىپ شابا جونەلدى. قۇتتى ادىرنادان اجال اڭساپ اتىلعان سۇر جەبەدەي ەكپىندى.
جەتكەنىمەن تۇلكى اۋىز سالدىرمادى. ۇزىن, ۇلپىلدەگەن قۇيرىعىن كولدەنەڭ تاستاپ بۇلعاپ قالعانىندا ءالى اۋىزدانباعان جاس تازى لىقسىعان ەكپىنىن باسا الماي, ىلگەرى وزىپ بارىپ, وماقاسا قۇلاي جازدادى. قۋ تۇلكىنىڭ اۋىزدانباعان ءيتتى جەر قاپتىراتىن ەجەلگى ءادىسى. بىراق سايىن دالادا جەلمەن جارىسقان جۇيرىكتىك ءوز دەگەنىنە جەتكىزبەي قويمايدى ەكەن. ءسۇتپىسىرىم ۋاقىت اۋرەلەنىپ, ابدەن اۋرە-سارساڭعا تۇسكەن كۇشىك تازى تۇلكىنىڭ تۇبىنە جەتتى. سول ءسات الپىس ەكى تامىرداعى قان ويناپ, الدەبىر شاتتىق جايلاعان.
يت ۇستاۋعا قۇمار ايبەك ىسقاق تازىنى كوزىن تىرناپ اشقاننان بەرى سەرىك ەتىپ كەلەدى. بۇل ونەر اكەدەن جۇققان, ال اكەسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇرىنعى وتكەن اتالارىنىڭ بوساعاسىنان دەگدار تازى كەتپەگەن ەكەن.
– اعام ەكەۋمىز بالا كۇنىمىزدەن يتجاندى بولىپ وستىك, – دەيدى يتبەگى ايبەك ىسقاق, – تازى جارىقتىق دالانىڭ ءسانى عوي. قازىر بارلىق قاجەتتى قۇجاتتارىن تۇگەندەپ, ەلىمىز بويىنشا وتەتىن دۇرمەكتى جارىستار مەن كورىكتى كورمەلەرگە قاتىسىپ ءجۇرمىز. تۇقىمى تىم ازايىپ قالعان تازا قاندى توبەت پەن تازىنى سۇرىپتاپ, قالعىپ كەتكەن قاسيەتتى ءداستۇردى قايتادان جاڭعىرتۋ بارىمىزگە پارىز. وتكەن جىلى كارانتينگە بايلانىستى بىرنەشە جارىستار وتكىزىلمەي قالدى. ايتسە دە ونىڭ الدىندا قاراعاندى قالاسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق جارىسقا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورالعانىمىز بار.
يتبەگىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, تازىنىڭ العىر بولىپ ءوسۋى تاربيەلەۋدەن ەكەن. ماسەلەن, وسى كۇشىك تازىلاردى اڭ قاعىپ جۇرگەن, اۋىزدانعان يتتەرگە قوسقان دۇرىس. سوندا ءادىس-ءتاسىلدى مەڭگەرمەك. بەتىن قاعۋعا استە بولمايدى. ولاي ەتسەڭ, جاسقانشاق, جالتاق بولىپ قالۋى مۇمكىن. ەڭ باستىسى, ءيتتىڭ مىنەز-قۇلقىن ءتىلسىز ءتۇيسىنۋ. وسىلاي قالىپتاسسا, ول دا سەنىڭ ىشكى نيەتىڭدى كوزىڭنەن اڭداپ, قاباعىڭنان تانيتىن بولادى. ءسال قىسقارتىپ ايتقاندا, اڭشى مەن تازى تۇتاس ءبىر الەم. ءبىرىن-ءبىرى ەمەۋرىنىنەن تانىسا عانا الدىنداعى اڭدى قۇتقارمايتىن بولىپ قالىپتاسادى. ال وعان جەتكەنشە قانشاما ۋاقىت ماشىق قالىپتاستىرۋ كەرەك.
يتبەگىنىڭ پايىمدى پىكىرىن اقىل تارازىسىنا سالىپ ەكشەگەندە ۇلتتىق ءداستۇردىڭ ۇلاعاتىن ۇعۋدىڭ ءوزى زەيىندىلەردىڭ عانا پەشەنەسىنە جازىلعان دۇنيە ەكەن دەستىك. ايتپەسە جەڭىل-جەلپى قاراعان ادام يت ءتىلىن, ونىڭ ءتىلسىز ايتقان تىلەگىن ۇعا الار ما-اۋ.
قانجىعاسى قامدانعان اڭشىلار ءماز. بۇگىن تازىلارى اۋىزدانىپ, ايدى اسپانعا ءبىر-اق شىعاردى. جالپاق جوندا يت جۇگىرتكەن ادامعا بۇدان ارتىق نە كەرەك. وسى قاس-قاعىم ءسات دالا ۇلدارىنىڭ كوكىرەگىنە قۋانىش سىيلادى. بىلايعى جۇرت تۇسىنبەيتىن كوڭىلدىڭ ءبىر ءساتى. قىرمىزى قىزىل تۇلكىنى «ۇيىرىمەن ءۇش توعىز» دەپ اقشا قاردىڭ ۇستىندە ءبىر سوعىپ الىپ, قانجىعاعا بايلاعان ءسات تىلمەن سيپاتتاۋعا كەلمەيتىن شاتتىقتىڭ شىرقاۋ بيىگىندەي. جان جادىراپ, كوڭىل قۇسى ۇشار باسى كوك تىرەگەن اقسوراڭ تاۋدىڭ بيىگىندە قالقىپ تۇرعانداي. ارىداعى اڭساق اتالار وتكەنشى دۇنيەنىڭ قىزىعىن بىلگەن-اۋ, ءسىرا!..
