سۋ تاسقىنى جاعدايى باقىلاۋدا, قاجەتتى كۇشتەر مەن قۇرالدار دايىن تۇر. تاۋلى ايماقتا قازىرگى ۋاقىتتا قاردىڭ بيىكتىگى 19-58 سم (ۇلكەن الماتى كولى) قۇرايدى. جاۋعان جاۋىن-شاشىننىڭ جالپى مولشەرى (2020 جىلدىڭ 1 قازانىنان 2021 جىلدىڭ 20 اقپانىنا دەيىن) 98 مم قۇرايدى (نورما 237 مم), ىلعال قورى 42 مم (نورما 85 مم), ال قالاداعى توپىراقتىڭ قاتۋ تەرەڭدىگى 41 سم قۇرايدى, بىلتىرعى جىلعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 11 سم تومەن (2020ج. - 52 سم). قالا وزەندەرىندەگى گيدرولوگيالىق جاعداي تۇراقتى.
جالپى, قار تومەنگى تاۋلى ايماقتا ناۋرىز ايىنا دەيىن, ورتاشا تاۋلى ايماقتا ءساۋىر-مامىر ايلارىنا دەيىن, ال جوعارعى تاۋلى ايماقتا ماۋسىم ايىنا دەيىن جاۋاتىن بولادى.
ناۋرىز ايىنا بەرىلگەن اۋا رايىنىڭ بولجامىنا سايكەس وسى ايداعى ورتاشا اۋا تەمپەراتۋراسى +4,4وس بولادى, بۇل نورمادان 1وس جوعارى (نورما: +3,4وس). جاۋىن-شاشىننىڭ مولشەرى نورماعا ساي بولادى دەپ كۇتىلۋدە (نورما: 76 مم).
وتكەن جىلى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى ءجيى سۋ باساتىن 20 ۋچاسكەنى ەسەپكە العان بولاتىن. ونىڭ ىشىندەگى ءبىر ۋچاسكەدە (الاتاۋ اۋدانى, سايالى شاعىن اۋدانى, №4, №92) اكىمدىك رەزەرۆىنىڭ قاراجاتىنا ارىق جەلىسى سالىنىپ, قاۋىپ تولىعىمەن جويىلدى.
قالعان ۋچاسكەلەر (الاتاۋ-6, مەدەۋ-2, تۇركسىب-7, ناۋرىزباي–1, جەتىسۋ-3) الماتى قالاسىنىڭ جاسىل ەكونوميكا باسقارماسىمەن «الماتى قالاسى بويىنشا 376 شاقىرىم ارىق جەلىسىن سالۋ بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى (جسق) ازىرلەۋ» جوباسىنا ەنگىزىلدى. بۇگىنگى كۇنى جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋ اياقتالۋدا, ناۋرىز ايىندا مەملەكەتتىك ساراپتاماعا جىبەرىلەتىن بولادى. بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ 2021-2023 جىلدارعا جوسپارلانعان.
سونىمەن قاتار وتكەن جىلى قالادا 30 شاقىرىم ارىق جەلىسى سالىنعان بولاتىن. بۇدان بولەك, «2021-2023 جىلدارعا ارنالعان سۋ تاسقىنىنا قارسى شارالار كەشەنى» جول كارتاسى بويىنشا ءۇش جەردە جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە: كىشى الماتى وزەنى ارناسىنىڭ جەكەلەگەن ۋچاسكەلەرىن قايتا جاڭعىرتۋ (سۋ بولگىشتەن ماقاتاەۆ كوشەسىنە دەيىن, جالپى ۇزىندىعى 8,9 شاقىرىم) – قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىستار 60 پايىزعا ورىندالدى; تىكساي جانە جاربۇلاق وزەندەرى ارناسىنىڭ جەكەلەگەن ۋچاسكەلەرىن قايتا جاڭعىرتۋ (جالپى ۇزىندىعى 7,15 شاقىرىم) – قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىستار 60 پايىزعا تىكساي وزەنىندە, 40 پايىزعا جاربۇلاق وزەنىندە ورىندالدى. ەسەنتاي وزەنىنىڭ ارناسىن قايتا جاڭارتۋ (سۋ بولگىشتەن جاماقاەۆ كوشەسىنە دەيىن, جالپى ۇزىندىعى 4,2 شاقىرىم) – قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىستار 40 پايىزعا ورىندالدى.
وسى ءۇش شارا وسى جىلدىڭ سوڭعى توقسانىنا دەيىن ورىندالادى. جول كارتاسىنىڭ ءتورتىنشى ءىس-شاراسى "سۋ قورعاۋ بەلدەۋىنىڭ ۋچاسكەسىن جانە ۇلكەن الماتى وزەنىنىڭ ارناسىن بوگەتتەن №1 تۇندىرعىشقا دەيىن قايتا جاڭارتۋ" (5,5 كم). جسق ازىرلەنۋدە, ىسكە اسىرۋ مەرزىمى 2022 جىل.
جالپى اتاپ ءوتۋ قاجەت, ياعني سوڭعى بەس جىلدا قالادا 497 شاقىرىم ارىق جەلىسى سالىنىپ, 40 شاقىرىمنان استام وزەن ارناسى نىعايتىلدى, بۇل شارالار سۋ باسۋى مۇمكىن ۋچاسكەلەردىڭ سانىن 3,5 ەسەگە ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
بيىلعى جىلعى سۋ تاسقىنى كەزەڭىنە دايىندىق ماقساتىندا 5 اقپاندا الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ جانىنداعى توتەنشە جاعدايلار كوميسسياسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى, وندا قالانىڭ بارلىق ورگاندارىنا ءتيىستى شارالاردى اتقارۋعا تاپسىرمالار بەرىلدى.
بىلتىرعى جىلدىڭ كۇزىندە سۋ تاسقىنىنا دايىندىق بارىسىندا 400 شاقىرىم ارىق جەلىسى مەن 10 شاقىرىم وزەن ارنالارى قوقىستاردان تازارتىلدى.
وسى جىلى قىس باستالعالى بەرى 987 شاقىرىم ارىق جەلىسى مەن 30 شاقىرىم وزەن ارنالارى تازارتىلدى. كوشەلەر مەن اۋلالاردان 110 مىڭ تەكشەمەتر قار شىعارىلدى.
الماتى اۋماعىنداعى تابيعي جانە تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارى جاڭارتىلدى.
سۋ باسۋلارعا جەدەل ارەكەت ەتۋ ماقساتىندا نوسەرلى جاڭبىر بولجانعان جاعدايدا سۋ باسۋ قاۋپى بار ۋچاسكەلەرگە الدىن-الا كۇش پەن قۇرال جولداناتىن بولادى.
الماتى قالاسىنىڭ ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتى دايىندىققا كەلتىرىلىپ, جالپى سانى 5126 ادام, 746 بىرلىك تەحنيكا, 7 بىرلىك ءجۇزۋ قۇرالدارى, سونداي-اق 73 بىرلىك موتوپومپا مەن 99 بىرلىك اۆتونومدى ەلەكتر ستانتسيالارى قاراستىرىلعان كۇش پەن قۇرالدار توپتاماسى قۇرىلدى.
ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتتەرىندە 10 مىڭ دانا قاپتار, 508 توننا ينەرتتى ماتەريالدار, 42 توننا ديزەل وتىنى مەن 31 توننا بەنزين دايىندالدى.
قوسىمشا, ناۋرىزدىڭ 4 مەن 5 ارالىعىندا «كوكتەم-2021» رەسپۋبليكالىق كوماندالىق-شتابتىق جاتتىعۋىن وتكىزۋ جوپسارلانۋدا جانە اتالعان شارا بارىسىندا قالانىڭ 8 اۋدانىندا وزەن ارنالارىنىڭ پروبلەمالىق ۋچاسكەلەرىندە پراكتيكالىق تازالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن بولادى.
رەسپۋبليكامىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىندە سۋ تاسقىنى جاعدايى ۋشىققان جاعدايدا, الماتى قالاسىنان جالپى سانى 55 ادام, 9 بىرلىك تەحنيكا, 4 ءجۇزۋ قۇرالى مەن 10 موتوپومپا قاراستىرىلعان كۇش پەن قۇرالدار جاسالدى.
قالا اكىمدىگىنىڭ رەزەرۆىندە تابيعي جانە تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردىڭ سالدارىن جويۋعا قاجەتتى قاراجات قاراستىرىلعان.
