ايماقتار • 15 اقپان، 2021

قانت قىزىلشاسىن وسىرۋگە قۇلشىنىس ارتتى

58 رەت كورسەتىلدى

وتاندىق قانت ونەركاسىبىنىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن وڭىرلەردەگى شيكىزات ءوندىرىسى دامىلسىز جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. ياعني، قانت زاۋىتتارىنىڭ قالىپتى جۇمىسىنا قاجەتتى قىزىلشا قورىنىڭ كوپ بولعانى كەرەك. بۇل تالاپ الماتى وبلىسىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ، ءتاتتى ءتۇبىر القابىنىڭ كولەمىن ارتتىرۋعا جول اشتى.

بىلتىر وبلىستاعى قانت قىزىلشاسى ەگىلگەن القاپتىڭ اۋماعى 16 مىڭ گەكتارعا جەتكەن. وسى القاپتان 550 مىڭ تونناعا جۋىق ءونىم الىندى. ال ايماقتاعى ەكى قانت زاۋىتى وڭدەگەن تازا ءونىم 50 مىڭ توننانىڭ ۇستىنە شىقتى.

- ءبىز قانت قىزىلشاسىن وسىرۋمەن قاتار وڭدەۋ ءىسىن دە شەشتىك. قىزىلشا ءوسىرۋ وتە اۋىر جۇمىستى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان ونىڭ ءار تال ءونىمىن شاشاۋ شىعارماي وڭدەۋدى جولعا قويۋىمىز كەرەك بولدى. سوندىقتان ءبىز ەڭ الدىمەن جىلدار بويى توقتاپ تۇرعان كوكسۋ قانت زاۋىتىن، ودان كەيىن اقسۋ قانت زاۋىتىن ىسكە قوستىق. ينۆەستورلار تارتتىق. ولار زاۋىتتى قايتا جاڭعىرتۋدان وتكىزىپ، وتاندىق، رەسەيلىك، ۋكراينالىق جانە باسقا دا شەتەلدىك ەڭ وزىق ۇلگىدەگى قۇرال-جابدىقتاردى ورناتتى. سول سياقتى زاۋىتتاردا بۇرىننان ىستەگەن مامانداردى قايتا شاقىردىق، - دەيدى وڭىردەگى ءوندىرىس تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ.

جالپى، ءبىز بۇعان دەيىن كوكسۋ اۋدانىنداعى ءوندىرىس تۋرالى جازعان بولاتىنبىز. بۇل جولى وتاندىق تۇتىنۋ نارىعىنا توننالاپ تازا قانت جونەلتكەن جانە وسى باعىتاعى وندىرىستە وزىندىك ۇلەسى قالىپتاسىپ ۇلگەرگەن «اقسۋ» قانت زاۋىتىنىڭ جۇمىسىنا از-كەم توقتالماقپىز. مەملەكەتتىڭ قارجىلاي قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە قايتا جاڭعىرعان اقسۋ اۋدانىنداعى قانت زاۋىتىنىڭ ءونىم وڭدەۋ قۋاتتىلىعى 350 مىڭ توننادان 500 مىڭ تونناعا ۇلعايعان ەكەن. بۇگىندە وندىرىستە قالدىقسىز ءونىم دايىنداۋ قاعيداسى ىسكە اسىپ، زاۋىت قانت قىزىلشاسىنان شىعاتىن جومدى كەپتىرۋگە ارنالعان جانە ونى تۇيىرشىكتەيتىن جەلىنى دە ىسكە قوسقان.

- قىزىلشا جومى – مالعا تاپتىرمايتىن ازىق. وبلىستا مال بورداقىلاۋ الاڭدارىنىڭ قاتارى ارتىپ كەلەدى، سوندىقتان كەپتىرىلگەن جومدى وتكىزۋ قيىندىق تۋعىزبايدى. ونىڭ ۇستىنە جاڭا تەحنولوگيانىڭ ارقاسىندا جوم بريكەتتەلىپ، قۇرعاق كۇيىندە جەتكىزىلەدى. سوندا ول ۇزاق ساقتالادى ءارى ءوزىنىڭ پايدالى قاسيەتتەرىن جوعالتپايدى. سول سياقتى اشىتقى زاۋىتى مەن قۇراماجەم زاۋىتىن سالۋ ارقىلى ءوندىرىستى ودان ءارى كەڭەيتۋ جوسپاردا بار. ءسويتىپ، زاۋىت قالدىقسىز وندىرەتىن كاسىپورىن بولدى. وندىرىستىك قۋاتىن ارتتىرۋدىڭ ارقاسىندا بىزگە تاعى ءبىر زاۋىتتى ىسكە قوسۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋمايدى. ءبىز قازىر سۋارمالى جەرلەردى ۇلعايتۋمەن، وعان قوسا قانت قىزىلشاسى القابىنىڭ كولەمىن ارتتىرۋمەن اينالىسىپ جاتىرمىز، - دەگەن ەدى تاعى زاۋىت جۇمىسى تۋرالى ايماق باسشىسى اماندىق باتالوۆ.

ارينە، زاۋىتتىڭ ونىمدىلىگى شيكىزاتقا بايلانىستى ەكەنى انىق. ياعني، ءوندىرىستىڭ وزەگى اۋدانداعى قانت قىزىلشاسى وسەتىن تاناپتاردىڭ كولەمىنە تاۋەلدى. بۇل تۇرعىدا نەگىزى سالماق اقسۋ اۋدانىنىڭ شارۋالارىنا ءتۇسىپ وتىر. وتكەن جىلى اۋداندا 3167 گەكتار قانت قىزىلشاسى ەگىلىپ، ودان 87 600 توننا ءونىم جينالعان ەكەن. ءتاتتى ءتۇبىردىڭ ورتاشا ونىمدىلىگى گەكتارىنا 337،5 تسەنتنەردەن اينالىپتى. بيىل قىزىلشا القابى تاعى دا ۇلعايىپ، 3 315 گەكتاردى قۇراماق.

ءتاتتى ءتۇبىر تانابىنىڭ اۋماعىن ۇلعايتۋعا شارۋالار دا مۇددەلى. ويتكەنى، جىلدان جىلعا قانت قىزىلشاسىنا قويىلعان باعا ءوسىپ وتىر. 2019 جىلى 1 توننا ءتاتتى ءتۇبىردىڭ قۇنى 18 000 تەڭگە بولسا، 2020 جىلى 22 000 تەڭگە جەتكەن. ياعني، دايىن ونىمگە مەملەكەت تاراپىنان تولەنەتىن سۋبسيديا 10 000 تەڭگەدەن ءوسىپ، 12 000 تەڭگەن قۇراعان. ال «اقسۋ قانت» زاۋىتى تاراپىنان بەلگىلەنگەن باعا بۇرىن 8000 تەڭگە بولسا، بىلتىردان باستاپ 10 000 تەڭگەگە كوبەيگەن ەكەن.

 - «اقسۋ قانت» زاۋىتى 2017 جىلى قايتا تۇلەپ، ىسكە قوسىلعان بولاتىن. قايت ىسكە قوسىلعان سوڭ جۇمىس جاساۋ قارقىنى جىل وتكەن سايىن ۇلعايىپ، ارتىپ كەلەدى. الىپ كاسىپورىننىڭ وندىرەتىن ءونىم ساپاسى، جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ارقاسىندا ساپاسى ارتىپ، وڭ ناتيجەگە قاراي قادام باسۋدا. بيىلعى جىلى قىزىلشا جومى جاڭا تەحنولوگيالار كومەگىمەن تىعىزدالىپ، برەكەتتەلگەن تۇردە شىعارىلدى. بۇل ءونىم اۋدان تۇرعىندارىمەن، الىس جاقىن اۋداندارعا مال ازىعى رەتىندە قول جەتىمدى باعادا ساتىلدى.قانت قىزىلشاسىنىڭ كولەمىن ۇلعايتىپ، مول ءونىم الۋ، قانت زاۋىتىنىڭ جۇمىسى اۋداننىڭ باستى ستراتەگياسى بولىپ قالا بەرەدى. اۋداندا قانت قىزىلشاسىن وسىرۋمەن اينالىساتىن 6 سەرۆيستىك دايىنداۋ ورتالىقتارى جۇمىس جاسايدى، قوسىمشا تاعى ءبىر دايىنداۋ ورتالىعىن قۇرۋعا سۇرانىس ءتۇستى، - دەيدى اقسۋ اۋدانىنىڭ اكىمى ەسىم بازارحانوۆ.

ايتپاقشى، اقسۋداعى قانت زاۋىتىنا ىرگەدەگى سارقان اۋدانى مەن الاكول اۋدانىنىڭ شارۋالارى وسىرگەن قانت قىزىلشاسى تاسىمالدانادى. بۇل ايماقتاردا دا ءتاتتى ءتۇبىر وسىرۋگە دەگەن قۇلشىنىس ارتىپ كەلەدى.ءونىم كولەمى دە جىل وتكەن سايىن كوبەيگەن. ماسەلەن، بىلتىر سارقان اۋدانىنىڭ شارۋا قوجالىقتارى 88 مىڭ توننادان استام قانت قىزىلشاسىن جيناپتى.

- سايالى سارقان ءوڭىرى اۋىل شارۋاشىلىعىنا قولايلى اۋدان بولعانىدىقتان دالا جۇمىستارىنىڭ ماڭىزى زور. سونىڭ ىشىندە قانت قىزىلشاسىنا كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. جىل سايىن شارۋالار گەكتار سانىن ارتتىرىپ، جاقسى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزىپ، مول ءونىم الۋدا. وتكەن جىلى اۋدان بويىنشا توقسانعا جۋىق جەكە شارۋا 3 167 گەكتار جەرگە قانت قىزىلشاسىن سەۋىپ، ودان 88 مىڭ توننادان استام ءونىم جينادى. شارۋالارعا ءار تونناعا 18 تەڭگەدەن بارلىعى 267،5 ملن.تەڭگە سۋبسيديا تولەندى. بيىل 3 315 گەكتارعا ءتاتتى ءتۇبىر سەبەمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز، ودان شامامان 130 توننا ءونىم جيناۋ مىندەتى تۇر، - دەيدى سارقان اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى جاندوس ومىرسادىق.

 

الماتى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلىمىزدە كۇن قايتا سالقىندايدى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:53

ەسىل وزەنىنە جاڭا كوپىر سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن، 15:16

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

بۇگىن ەلىمىزدە قاتتى ىستىق بولادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:05

بەكىرەگە قويىلعان بەلگى

ايماقتار • بۇگىن، 07:45

«COVID-19» سپەكتاكلى قويىلدى

ونەر • بۇگىن، 07:43

ەركىن جۇرگىڭ كەلسە، ەكپە سالدىر

مەديتسينا • بۇگىن، 07:22

شابان قيمىل شاڭ قاپتىرماسىن

تەحنولوگيا • بۇگىن، 07:20

نە ەكسەڭ، سونى ورارسىڭ

قازاقستان • بۇگىن، 07:17

ۇقساس جاڭالىقتار