ليۋكسەمبۋرگتىڭ كاسساتسيالىق سوتى قازاقستانعا قارسى 500 ميلليون اقش دوللارى كولەمىندە شىعارىلعان تورەلىك شەشىمدى تانۋ تۋرالى شەشىمنىڭ كۇشىن جويىپ, ءىستى اپەللياتسيالىق سوتقا جاڭا قۇراممەن قاراستىرۋ ءۇشىن كەرى قايتاردى.
2017 جىلعى تامىزدا اناتول ستاتي, گابريەل ستاتي, Ascom Group S. A. جانە Terra Raf Trans Trading Ltd (ستاتي) بىرتاراپتىق نەگىزدە سوت بۇيرىعىن الدى, وعان سايكەس 2013 جىلعى قازاقستانعا قارسى ەنەرگەتيكالىق حارتيا شارتى بويىنشا شىعارىلعان تورەلىك شەشىم ليۋكسەمبۋرگ ۇلى گەرتسوگتىگىندە ورىندالۋعا جاتادى دەپ جاريالاندى. بۇل سوتتىڭ بۇيرىعى ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسيالىق سوتىنىڭ 2019 جىلعى 19 جەلتوقسانداعى شەشىمىمەن راستالدى.
2020 جىلعى ناۋرىزدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسساتسيالىق شاعىم بەردى, اتاپ ايتقاندا, ليۋكسەمبۋرگتىڭ اپەللياتسيالىق سوتى ءستاتيدىڭ الاياقتىعىنىڭ اسا ماڭىزدى دالەلدەرىن, ياعني ءستاتيدىڭ بۇرىنعى اۋديتورلارى KPMG-ءدىڭ ءستاتيدىڭ ءۇش كومپانياسىنىڭ قاتارىنان ءۇش جىل كەزەڭدەگى قارجىلىق ەسەپتىلىگى بويىنشا شىعارىلعان اۋديتورلىق قورىتىندىلاردى جارامسىز دەپ تانۋ تۋرالى حاتتارىن دۇرىس قارامادى دەپ مالىمدەدى. 2019 جىلعى 21 تامىزداعى وسى حاتتاردا KPMG قازاقستان ۇسىنعان ءستاتيدىڭ الاياقتىعىنا قاتىستى دالەلدەمەلەرى ونىڭ اۋديتورلارى شىعارعان "اۋديتورلىق قورىتىندىلار مەن قارجىلىق ەسەپتىلىكتىڭ دالدىگى ءۇشىن ماڭىزدى" بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى ("KPMG حاتتارى").
2021 جىلعى 11 اقپاندا ليۋكسەمبۋرگ كاسساتسيالىق سوتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسساتسيالىق شاعىمىن قاناعاتتاندىرىپ, ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسيالىق سوتىنىڭ 2019 جىلعى 19 جەلتوقسانداعى شەشىمىنىڭ كۇشىن تولىعىمەن جويدى. كاسساتسيالىق سوت اپەللياتسيالىق سوت زاتتاي دالەلدەمەلەرگە, اتاپ ايتقاندا جوعارىدا اتالعان KPMG حاتتارىنا جانە ءىس جۇرگىزۋ ساتىسىنىڭ جابىلۋىنا سۇيەنە وتىرىپ, بىراق جازبالارمەن الماسۋ ارقىلى سول ماڭىزدى دالەلدەمەلەر بويىنشا تاراپتار اراسىنداعى پىكىرتالاسقا جول بەرمەي, ءتيىستى ءىس جۇرگىزۋ پروتسەدۋراسىن بۇزدى دەگەن قورىتىندىعا كەلدى. وسى نەگىزدە كاسساتسيالىق سوت اپەللياتسيالىق سوتتىڭ شەشىمى ءتيىستى قۇقىقتىق پروتسەدۋرانى بۇزادى, سوندىقتان جارامسىز دەپ تانىلۋى كەرەك دەپ شەشتى. ەندى بۇل ءىستى ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسيالىق سوتىنىڭ باسقا پالاتاسى قايتا قارايدى. كاسساتسيالىق سوت تومەنگى سوتتاردىڭ شەشىمدەرىن ادەتتە جوققا شىعارمايتىنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.
بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي, ليۋكسەمبۋرگتىڭ وكرۋگتىك سوتى 2021 جىلعى 8 قاڭتارداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى شەشىمىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ليۋكسەمبۋرگتىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا ستاتيگە قارسى بەرگەن قىلمىستىق ارىزدىڭ اۋىرلىعىن مويىندادى جانە قىلمىستىق پروتسەسس اياقتالعانعا دەيىن ءستاتيدىڭ تورەلىك شەشىمگە قاتىستى قۇقىقتارىن توقتاتتى. قازاقستان ۇسىنعان ستاتي الاياقتىعىنىڭ دالەلدەمەلەرىن جانە ءتۇرلى ەكسپەرتتەردىڭ قورىتىندىلارىن قاراپ, وكرۋگتىك سوت قازاقستاننىڭ الاياقتىققا قارسى ءىسى مەن ءستاتيدىڭ قازاقستانعا قارسى تورەلىك شەشىم بويىنشا ازاماتتىق تالاپتارى اراسىندا جەتكىلىكتى بايلانىس بار دەگەن قورىتىندىعا كەلدى. ەندى, كاسساتسيالىق سوتتىڭ وسى ءىس بويىنشا جاقىندا قابىلداعان شەشىمىنەن كەيىن, ءستاتيدىڭ تورەلىك شەشىمگە ليۋكسەمبۋرگتە مۇلدەم قۇقىقتىق نەگىزدەرى جوق.
قازاقستاننىڭ پوزيتسياسى بويىنشا KPMG حاتتارىنىڭ ليۋكسەمبۋرگتە تاراپتار اراسىنداعى ادال پىكىرتالاستىڭ تاقىرىبى بولماۋىنىڭ سەبەبى, ءستاتيدىڭ مۇنداي دالەلدەمەلەردى جاسىرۋى بولىپ تابىلادى. شىن مانىندە, بۇل اسا ماڭىزدى دالەلدەمەلەردىڭ جاسىرىلعانى عانا ەمەس, سونداي-اق KPMG مەن ستاتي اراسىنداعى 2016 جىلعى حات-حابارلاردىڭ تابىلعانى ايقىن بولدى. بۇل حات-حابارلاردا اۋديتورلار ءستاتيدىڭ قازاقستانعا ينۆەستيتسيالارىنا قاتىستى بۋحگالتەرلىك كىتاپتارىنداعى قارجىلىق اقپاراتتىڭ دالدىگى مەن زاڭدىلىعىنا انىق كۇمان كەلتىردى. ەندى مۇنىڭ ءبارى ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسيالىق سوتىنا ۇسىنىلادى.
سونىمەن قاتار, قازاقستاننىڭ ۇستانىمى مەن ءستاتيدىڭ تورەلىك جانە سوت تالقىلاۋلارىندا تاراپتار رەتىندەگى زاڭسىز ارەكەتتەرى جاقىندا حالىقارالىق اربيتراج سالاسىنداعى ەكى جەتەكشى الەمدىك ساراپشىنىڭ – پروفەسسور دجوردج بەرمانن مەن پروفەسسور كەترين رودجەرستىڭ تاۋەلسىز زاڭدى قورىتىندىلارىمەن راستالدى. قازاقستان بۇل قورىتىندىلارعا دا ليۋكسەمبۋرگ سوت جۇيەسىنىڭ نازارىن اۋدارۋدى جوسپارلاپ وتىر.
پروفەسسور دجوردج بەرمانن بارلىق فاكتىلەردى تالداپ, ستاتي ىسىندە تاراپتاردىڭ مىنەز-قۇلقىنىڭ قۇقىقتىق سالدارىن انىقتاۋ ارقىلى تاۋەلسىز قورىتىندى جاسادى. پروفەسسور بەرمانن بىرقاتار تۇجىرىمدارعا كەلدى, اتاپ ايتقاندا, ستاتي وزدەرىنىڭ الاياقتىق مەحانيزمىن "الدامشى كورپوراتيۆتى قۇرىلىم" جانە "جالعان كومپانيالار" ارقىلى باسقارعانىن انىقتادى, ولاردىڭ كومەگىمەن ستاتي "باسقالاردىڭ ەسەبىنەن وزدەرىن بايىتا الدى". سونىمەن بىرگە, ساراپشى ء"ستاتيدىڭ زاڭسىز ارەكەتى اربيتراجدىڭ زاڭدىلىعىنا جانە ودان تۋىندايتىن شەشىمگە تولىعىمەن قاۋىپ ءتوندىردى, سونىڭ ىشىندە جاۋاپكەرشىلىككە جانە زالالعا قاتىستى" دەپ, قارالىپ وتىرعان تورەلىك شەشىمدى "نيۋ-يورك كونۆەنتسياسىنا سايكەس مويىنداۋعا نەمەسە ورىنداۋعا لايىق ەمەس ورەسكەل الداۋ ءونىمى" دەپ انىقتادى. پروفەسسور بەرمانننىڭ پىكىرىنشە ء"ستاتيدىڭ الاياقتىعى قازاقستاندىق وپەراتسيالارمەن دە, تورەلىك تالقىلاۋمەن دە, سوتتان كەيىنگى تالقىلاۋلارمەن دە اياقتالعان جوق. ول بۇگىن دە ءارتۇرلى سوتتاردا قارالىپ جاتقان سوت ىستەرىندە ۇنەمى بۇرمالانۋ ارقىلى جالعاسۋدا.”
پروفەسسور كەترين رودجەرس جەدەل فاكتىلەردى قاراستىرىپ, نەگىزىنەن 2019 جىلدىڭ تامىزىنداعى KPMG-ءدىڭ ستاتي نەگىزدەلگەن بارلىق قارجىلىق ەسەپتىلىككە قاتىستى اۋديتورلىق ەسەپتەرىن كەرى قايتارىپ الۋعا باعىتتالعان قادامدارعا نازار اۋداردى. پروفەسسور رودجەرس ء«ستاتيدىڭ قارجىلىق قۇجاتتارى مۇلدەم سەنىمسىز جانە ماڭىزدى بۇرمالاۋشىلىقتار مەن كەمشىلىكتەر ارقىلى الىنعاندىعى تۋرالى ءستاتيدىڭ تاۋەلسىز كاسىبي اۋديتورلارىنىڭ شەشىمى تريبۋنالدىڭ شەشىم قابىلداۋىنا اسەر ەتكەن بولار ەدى» دەپ تاپتى. سونىمەن قاتار, ساراپشى ء«ستاتيدىڭ الاياقتىقپەن جانە سىبايلاس جەمقورلىقپەن اينالىسقاندىعى تۋرالى بۇل جاڭا دالەلدەر ينۆەستيتسيالىق اربيتراجعا تالاپ قويۋىن مۇلدەم بولدىرماي, تاۋەلسىز الاڭداۋشىلىق تۋدىرۋى مۇمكىن ەدى» دەگەن پىكىردە.
ء"بىز ليۋكسەمبۋرگ كاسساتسيالىق سوتىنىڭ شەشىمىن قۇپتاپ, ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسيالىق سوتىندا ءستاتيدىڭ الاياقتىعىنا قاتىستى ءىسىمىزدى قورعايمىز. ءبىز تابىسقا جەتۋ مۇمكىندىگىنە وپتيميستىك كوزقاراستامىز, ويتكەنى ءستاتيدىڭ الاياقتىق سحەمالارىن جەتەكشى زاڭدى جانە قارجىلىق تاۋەلسىز ساراپشىلار راستاپ ۇلگەردى, ال ءبىز ستاتي تاراپىنان بۇعان ەشقانداي قارسى دالەلدەر كورگەن جوقپىز", - دەيدى قازاقستاننىڭ ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ.
