دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ 14 اقپانداعى مالىمەتى بويىنشا 23 828 ادام كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان ەمدەلىپ جاتىر. ونىڭ اراسىندا 5 295 ناۋقاس ستاتسيوناردا, 18 533 ناۋقاس امبۋلاتورلىق دەڭگەيدە ەم قابىلداۋدا: 244 ادامنىڭ جاعدايى اۋىر, 51 ادامنىڭ جاعدايى وتە اۋىر, 42 ناۋقاس ءوجت اپپاراتىندا جاتىر.
كەشەگى دەرەك ءبىر تاۋلىكتە 837 ادامنان پتر ارقىلى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى انىقتالعانىن كورسەتتى. مۇنىڭ ىشىندە ىندەتتى ەڭ كوپ جۇقتىرعاندار «قىزىل ايماقتاعى» پاۆلودار وبلىسىنان (130 ادام) بولسا, ودان الماتى قالاسى دا (110 ادام) قالىسا قويماپتى. بۇل الماتىنىڭ «جاسىل ايماقتا» بولعانىمەن, جاعدايدى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋى قاجەت ەكەنىن قاپەرگە سالادى. ويتكەنى حالقى تىعىز مەگاپوليستەردە احۋال كۇردەلەنىپ, «قىزارا» ءتۇسۋى تەز-اق ەكەنىن ەلوردانىڭ مىسالىنان اڭعارۋعا بولادى. استانا اينالدىرعان ءبىر ايدىڭ ىشىندە بىرنەشە رەت «قىزۋى» كوتەرىلىپ, «قىزىل ايماققا» كىرىپ شىقتى. جالپى, بارلىق ءوڭىرىمىز – ەلىمىز «جاسىل» دەپ جاعاسىن جايلاۋعا جىبەرمەي, اۋرۋدى اسقىندىرماۋعا اسا ساقتىقپەن قاراعانى ءجون.
بۇگىندە بەيداۋا ىندەتتىڭ ءبىرجولا بەتىن قايتاراتىن بىردەن-ءبىر امال ۆاكتسينالاۋ بولىپ تۇر. ەلىمىزدە اقپان ايىنان باستالىپ كەتكەن بۇل ۇدەرىسكە ءۇمىت ارتىپ, ەكپە سالدىرۋعا نيەتتىلەردىڭ قاتارى تولىعىپ جاتىر.
ەپيدەميالىق احۋال تۇراقتالىپ كەلەدى
ەلىمىزدىڭ تۇس-تۇسىندا قاۋىپتى ىندەتتىڭ تارالۋ قارقىنى باسەڭدەي باستادى. بۇل جاعىنان قازاقتان قازىر «جاسىل ايماقتا» تۇر. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ 14 اقپانداعى ەپيدەميالىق احۋالدى باعالاۋ ماتريتساسىنا سايكەس, 11 ءوڭىرىمىز – «جاسىل ايماقتا». بۇرناعى كۇنى «قىزىل ايماقتا» بولعان اقمولا وبلىسى نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ارتىنان «سارى ايماققا» قوسىلدى. سونداي-اق بۇل قاتاردا قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان, باتىس قازاقستان وبلىستارى بار. ال ىندەتتى جۇقتىرۋ ءالى ءورشىپ تۇرعان پاۆلودار وبلىسى – «قىزىل ايماقتا» قالعان ءبىر عانا ءوڭىر.
ورىنبەك وتەمۇرات,
«Egemen Qazaqstan»
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ 14 اقپانداعى مالىمەتى بويىنشا 23 828 ادام كورونوۆيرۋس ينفەكتسياسىنان ەمدەلىپ جاتىر. ونىڭ اراسىندا 5 295 ناۋقاس ستاتسيوناردا, 18 533 ناۋقاس امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە ەم قابىلداۋدا: 244 ادامنىڭ جاعدايى اۋىر, 51 ادامنىڭ جاعدايى وتە اۋىر, 42 ناۋقاس ءوجج اپپاراتىندا جاتىر.
كەشەگى دەرەك ءبىر تاۋلىكتە 837 ادامنان پتر ارقىلى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى انىقتالعانىن كورسەتەدى. مۇنىڭ ىشىندە ىندەتتى ەڭ كوپ جۇقتىرعاندار «قىزىل ايماقتاعى» پاۆلودار وبلىسىنان (130 ادام) بولسا, ودان الماتى قالاسى دا (110 ادام) قالىسا قويماپتى. بۇل الماتىنىڭ «جاسىل ايماقتا» بولعانىمەن, جاعدايدى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋى قاجەت ەكەنىن قاپەرگە سالادى. ويتكەنى حالقى تىعىز مەگاپوليستەردە احۋال كۇردەلەنىپ, «قىزارا» ءتۇسۋى تەز-اق ەكەنىن ەلوردانىڭ مىسالىنان اڭعارۋعا بولادى. استانا اينالدىرعان ءبىر ايدىڭ ىشىندە بىرنەشە رەت قىزۋى كوتەرىلىپ, «قىزىل ايماققا» كىرىپ شىقتى. جالپى بارلىق ءوڭىرىمىز – ەلىمىز «جاسىلمىز» دەپ جاعاسىن جايلاۋعا جىبەرمەي, اۋرۋدى اسقىندىرماۋعا اسا ساقتىقپەن قاراعانى ءجون.
بۇگىندە بەيداۋا ىندەتتىڭ ءبىرجولا بەتىن قايتاراتىن بىردەن-ءبىر امال ۆاكتسينالاۋ بولىپ تۇر. ەلىمىزدە اقپان ايىنان باستالىپ كەتكەن بۇل ۇدەرىسكە ءۇمىت ارتىپ, ەكپە سالدىرۋعا نيەتتىلەردىڭ قاتارى تولىعىپ جاتىر.
نۇر-سۇلتان قالاسىندا وسى كۇنگە دەيىن 1 640 ادامعا كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينا سالىنىپتى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا قالالىق №2 ەمحانانىڭ ديرەكتورى ءلاززات رىسپەكوۆا مالىمدەدى.
«نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ بۇيرىعىمەن ەلوردادا ءبىرىنشى بولىپ ۆاكتسينا ەگەتىن 5 ەمحانا بەكىتىلدى. وسى ەمحانالاردا ەڭ الدىمەن ۆيرۋستى جۇقتىرۋ قاۋپى جوعارى ازاماتتارعا ەكپە سالىنا باستادى. ەكپە جۇمىستارىن باستاماس بۇرىن بەس ەمحانادا دايىندىق جانە ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. اتاپ ايتقاندا ۆاكتسينانى تاسىمالداۋعا ارنالعان تەرموكونتەينەرلەر الىندى, وقىتۋ جۇمىستارى وتكىزىلىپ, سانيتارلىق-ەپيدەميالىق سالا قىزمەتكەرلەرىمەن قاتار مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى اتتەستاتتاۋدان ءوتتى. ەلوردادا قازىرگە دەيىن 1 640 ادامعا كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينا سالىنىپ قويعان. ۆاكتسينانىڭ ءبىر فلاكونى بەس ادامعا جەتەدى. وسى ۆاكتسينانى سالۋ كەزىندە ۋاقىت بويىنشا ارالىق ءتارتىبى قاتاڭ ساقتالدى. ۆاكتسينا سالىنعان ادام العاشقى 30 مينۋتتا باقىلاۋدا بولادى», دەدى ل.رىسپەكوۆا.
ەلىمىزدە بۇعان دەيىن دە ەكپە سالدىرۋعا قارسىلىق تانىتقان ادامدار بولدى. بۇل قاتارداعى جۇرتتىڭ ءبىرازى ۆاكتسينانى سالدىرعاننان كەيىن كەرى اسەر ەتەتىنىن ويلاپ, قاۋىپتەندى. الايدا ۆاكتسينا سالدىرعان كىسىلەردىڭ قازىر جاعدايى قالىپتى ەكەن. مۇنى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ دارىگەر-ەپيدەميولوگى, ساراپشى قۋاتتادى.
«بۇگىنگى تاڭدا كۆي-مەن ءتيىمدى كۇرەس جولدارىنىڭ ءبىرى وسى ۆاكتسينالاۋ ەكەنىن بۇكىل الەم مويىنداپ وتىر. مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر قاۋىپتى توپقا جاتاتىن بولعاندىقتان, ەگۋدى سولاردان باستادىق. اقپان ايىنىڭ 1-ىنەن باستاپ ەگىلگەندەردىڭ سانى 14 مىڭعا جۋىق بولدى. سول ەگىلگەن ادامداردىڭ اراسىندا اسا قاۋىپتى اۋىر اسقىنۋ بەلگىلەرى بايقالعان جوق. بىزدە كۇتىلەتىن رەاكتسيالار بولادى. ەگۋ سالعان جەردە ورنىندا قىزارۋ, ازداپ اۋىرسىنۋ بەلگىسى, تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاۋى جانە قىسقا ۋاقىتتا ارتەريالىق قىسىمنىڭ جوعارىلاۋى بايقالدى. بىراق بۇل بەلگىلەردىڭ بارلىعى دا مەديتسينالىق كومەكتىڭ قاجەتىنسىز بىرنەشە ساعاتتان باستاپ بىرنەشە كۇنگە دەيىن وزدىگىنەن تارالىپ وتىردى», دەدى ول.
جوعارىدا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان ساقتاندىراتىن ۆاكتسيناعا دەيىن دە ءبىراز جۇرت باسقا اۋرۋلاردان قورعايتىن ەكپەنى سالدىرۋعا قارسى بولعانىن ايتىپ وتتىك. وسى رەتتە حالىق اراسىندا مىناداي ساۋال تۋىنداپ ءجۇر: تۇماۋعا قارسى ەكپەلەر كۆي-عا قارسى يممۋنيتەتتى تومەندەتەدى دەگەن راس پا؟ بۇل ساۋالدىڭ جاۋابىن لەنا قاسابەكوۆا بەردى.
«كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى پاندەمياسىنا دەيىن ەلىمىزدە جىل سايىن تۇماۋعا قارسى ەگىلىپ جۇرگەن قاۋىپتى توپ حالىقتىڭ 10 پايىزىن قۇراعان. ال پاندەميا باستالعالى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى بۇل كورسەتكىشتى 40 پايىزعا دەيىن كوتەرۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس جاسادى. سەبەبى كۆي كەزىندە قاۋىپتى توپتار اراسىندا جوعارى سىرقاتتانۋشىلىق بەلگىلەرى, اسقىنۋلار جانە ءولىم-ءجىتىم كوپ بولدى. تۇماۋعا قارسى ەگىلمەگەن ادامدار تۇماۋمەن اۋىرىپ, قوسىمشا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندا, بۇل كورسەتكىشتەر ارتتى. مەنىڭشە, بۇل ەكى جۇقپالى اۋرۋدىڭ قاۋىپ توپتارى بىردەي: مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى, 65-تەن اسقان ەرەسەك ادامدار, سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ادامدار. سوندىقتان كەرىسىنشە, تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينا ادامداردى تۇماۋدان قورعاپ, كۆي مەن تۇماۋدىڭ قاتار اسقىنۋىنان ساقتايدى. سونداي-اق بارلىق زەرتتەۋ تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينانىڭ كۆي-گە قارسى يممۋنيتەتتى تومەندەتپەيتىنىن دالەلدەپ وتىر», دەدى ساراپشى.
جالپى ءۇمىت پەن كۇدىگى قاتار ۆاكتسيناعا قاتىستى ەل اراسىندا الىپقاشپا اڭگىمەلەردىڭ كەڭىنەن تاراعانى بەلگىلى. سونىڭ ءبىرى قازىرگى ىندەتكە قارسى ۆاكتسينالار بەدەۋلىككە ۇرىندىرادى دەگەن قاۋىپ ەكەن. بريفينگتە جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەن ساراپشىلار ۆاكتسينانىڭ جىنىستىق بەزدەر فۋنكتسيالارىنا اسەرى تۋرالى ءميفتى جوققا شىعاردى. وسى رەتتە ۇلتتىق فتيزيوپۋلمونولوگيا عىلىمي ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ كلينيكالىق جانە عىلىمي جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ءلاززات ەراليەۆا ەشقانداي پروبلەمالار بولمايتىنىنا سەندىردى.
«ۆاكتسينانى حالىققا قولدانباس بۇرىن جانۋارلارعا زەرتحانالىق كوپتەگەن كلينيكاعا دەيىنگى زەرتتەۋ جۇرگىزىلەدى. بەدەۋلىكتىڭ پايدا بولۋ قاۋپى – ۆاكتسينا قاۋىپسىزدىگىنىڭ ماڭىزدى ولشەمدەرىنىڭ ءبىرى. بۇل مىندەتتى تۇردە زەرتتەلەدى. «سپۋتنيك V» دە باسقا ۆاكتسينالار سياقتى جانە «Kaz-Covid-in» دە رەپرودۋكتيۆتى فۋنكتسياعا اسەر ەتپەيدى. ەگەر ءبىزدىڭ قازاقستاندىق ۆاكتسينا تۋرالى بولەك ايتاتىن بولساق, ونىڭ تەحنولوگياسى 80 جىلدان استام ۋاقىت بويى قولدانىلىپ كەلەدى. وسىلايشا تۇماۋعا, پوليوميەليتكە, كەنە ەنتسەفاليتىنە قارسى ۆاكتسينالار ازىرلەندى. ولاردىڭ جىنىستىق بەزدەر فۋنكتسياسىنا ىقتيمال اسەرى باياعىدا زەرتتەلىپ قويعان. ولار بەدەۋلىككە اپارمايدى», دەدى ل.ەراليەۆا.
قالاي دەگەنمەن بۇل ىندەتكە قارسى تۇرار «قارۋ» – ۆاكتسينا. قازىرگى زامانعا دەيىنگى قانشاما جۇرتتى جالماعان نەبىر وبانى ۆاكتسينانىڭ كۇشىمەن توقتاتقان. سوندىقتان امان-ەسەن, اشىق-جارقىن قالىپتى ومىرگە ورالۋ ءۇشىن ىندەت قاۋپىنەن ءبىرجولا قۇتىلاتىن جول – ۆاكتسينالاۋدان قاشپاعان ابزال.
