ورتالىق بانك ءوزىنىڭ شىعارىلىمىندا جەلتوقسان مەن قاڭتار ايلارىندا باعانىڭ ءوسۋ قارقىنى جوعارىلاعان دەڭگەيدە قالعانىنا نازار اۋدارادى. سۇرانىستىڭ قالپىنا كەلۋى بۇرىن كۇتكەننەن تەزىرەك جانە سەنىمدى. شەشىمدى نارىق قاتىسۋشىلارى كۇتتى. حالىق پەن بيزنەستىڭ ينفلياتسيالىق كۇتۋلەرى ءالى دە جوعارى دەڭگەيدە.
«ۆاكتسيناتسيانىڭ جەدەلدەۋ قارقىنى, سونداي-اق جەكەلەگەن ەلدەردە قوسىمشا بيۋدجەتتىك قولداۋدىڭ كۇتۋى قارجى جانە تاۋار نارىقتارىنداعى باعالاردىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەدى. مۇنداي جاعدايدا دەزينفلياتسيالىق تاۋەكەلدەر جىلدىق كوكجيەكتە ۇستەمدىك ەتۋدى توقتاتتى جانە رەسەي بانكىنىڭ 2021 جىلعا ارنالعان ينفلياتسيا بولجامى 3,7-4,2% دەيىن كوتەرىلدى», - دەلىنگەن حابارلامادا.
قاڭتاردا تۇتىنۋ باعالارىنىڭ جىلدىق ءوسۋ قارقىنى جەلتوقسانداعى 4,9% -بەن سالىستىرعاندا 5,2% دەيىن ءوستى. جىلدىق ينفلياتسيانىڭ ماكسيمالدى دەڭگەيى اقپان-ناۋرىز ايلارىندا بولادى, سودان كەيىن ول تومەندەيدى, ءىجو 2020 جىلى 3,1% -عا تومەندەدى دەپ بولجايدى ورتالىق بانك.
2020 جىلى ورتالىق بانكتىڭ نەگىزگى مولشەرلەمەسى 2 پايىزعا تومەندەدى. بىلتىرعى 18 جەلتوقساندا وتكەن ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ سوڭعى وتىرىسىندا رەسەي بانكى ستاۆكانى 4,25% دەڭگەيىندە ۇستاپ تۇردى. سودان كەيىن رەتتەۋشى 2021 جىلى نەگىزگى ستاۆكانى تومەندەتۋگە ارنالعان «تەرەزە» بولاتىن-بولمايتىندىعىنا سەنىمدى ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي, قر ۇلتتىق بانكىنىڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتى بازالىق مولشەرلەمەنى جىلدىق 9,00% دەڭگەيىندە +/- 1,0 پايىزدىق پۋنكتتە.
وسىعان دەيىن ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتى بازالىق مولشەرلەمەنى جىلدىق 9,00% دەڭگەيىندە +/- 1,0 پايىزدىق دالىزبەن ۇستاپ تۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىن جازعانبىز.
تيىسىنشە, وتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تۇراقتى كىرۋ وپەراتسيالارى بويىنشا ستاۆكا 10.00% جانە وتىمدىلىكتى الۋ بويىنشا قول جەتىمدى وپەراتسيالار بويىنشا 8.00% قۇرايدى.
«شەشىم ينفلياتسيانى ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ماقساتتى 4-6% دەڭگەيىنە قايتارۋ ءۇشىن قابىلداندى جانە بۇل تاۋەكەلدەر تەپە-تەڭدىگىنىڭ ينفلياتسيالىق فاكتورلارعا قاراي اۋىسۋىنا بايلانىستى. سىرتقى جانە ىشكى ينفلياتسيالىق قىسىم كۇشەيدى, ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ودان ءارى ءوسۋ قاۋپى ارتتى جانە ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر وسۋدە. ەلدە جانە الەمدە كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيامەن بايلانىستى بەلگىسىزدىك ساقتالۋدا», - دەلىنگەن حابارلامادا.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, 2020 جىلدىڭ سوڭىندا جىلدىق ينفلياتسيا ۇلتتىق بانكتىڭ بولجامىنا سايكەس قالىپتاستى جانە 7,5% -دى قۇرادى. ازىق-ت ۇلىك - الەمدىك باعالاردىڭ ديناميكاسى مەن وتاندىق وندىرۋشىلەر باعاسىنىڭ اسەرىنەن سارى مايعا, جۇمىرتقاعا, قانت پەن كوكونىستەرگە باعانىڭ ايتارلىقتاي ءوسۋى ناتيجەسىندە 11,3% -عا دەيىن ءوستى.
ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن ينفلياتسيا 5,5% -دى قۇرادى (جىل). كيىمنىڭ, اياق كيىمنىڭ, جانار-جاعارماي ماتەريالدارى باعالارىنىڭ ءوسۋىنىڭ باياۋلاۋىمەن ءدارى-دارمەكتەردىڭ, تۇرمىستىق زاتتاردىڭ جانە تۇرمىستىق تەحنيكانىڭ باعاسى ءوستى, بۇل ەپيدەميولوگيالىق جاعدايعا, سونداي-اق قاشىقتىقتان جۇمىس ىستەۋ جانە وقۋ جاعدايىندا سۇرانىستىڭ ساقتالۋىنا بايلانىستى بولدى
قىزمەت كورسەتۋ ينفلياتسياسىنىڭ جىلدىق 4,2% دەڭگەيىنە دەيىن ءوسۋى, رەتتەلمەيتىن اقىلى قىزمەتتەر باعاسىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى. نەگىزگى ۇلەس سۇرانىستىڭ بىرتىندەپ قالپىنا كەلۋى اياسىندا قوعامدىق تاماقتانۋ, قوناق ءۇي قىزمەتتەرى, جەكە قىزمەتتەردىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرى مەن جەكە كۇتىم قىزمەتتەرى باعالارىنىڭ جىل سايىنعى وسۋىمەن قامتاماسىز ەتىلدى.
ينفلياتسيانىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ جەدەلدەۋىن كورسەتەدى. وسىلايشا, جەمىستەر مەن كوكونىستەردى, رەتتەلەتىن كوممۋنالدىق قىزمەتتەردى, تەمىرجول كولىگىن, بايلانىستى, بەنزيندى, ديزەلدىك وتىندى جانە كومىردى قوسپاعاندا, جىل سايىنعى ماۋسىمدىق تۇزەتىلگەن بازالىق ينفلياتسيا 2020 جىلعى جەلتوقساندا 7,9% دەيىن ءوستى (قىركۇيەك-قازاندا - 5-6%).
ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر الداعى جىلى كۇتىلەتىن ينفلياتسيانىڭ ساندىق باعاسىنىڭ شامالى تومەندەۋىمەن جوعارىلايدى, 2020 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا 7,6% قۇرايدى. اعىمداعى نەمەسە جىلدام ءوسۋدىڭ جالعاسۋىن كۇتكەن رەسپوندەنتتەردىڭ ۇلەسى 50% قۇرادى (2020 جىلعى قاراشادا - 52%).
«قازاقستان ەكونوميكاسى 2020 جىلى 2,6% -عا تومەندەدى, بۇل ۇلتتىق بانكتىڭ بولجامىمەن سايكەس كەلەدى. ءجىو-ءنىڭ تومەندەۋىنە نەگىزگى تەرىس ۇلەستى تاۋ-كەن ونەركاسىبىنىڭ, ساۋدا مەن كولىكتىڭ تومەندەۋى قوسقان. تاۋ-كەن ءوندىرىسىنىڭ قۇلدىراۋى مۇناي مەن گاز كوندەنساتى ءوندىرىسىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى
كولىكتىڭ قىسقارۋىنا جۇكتەر مەن جولاۋشىلار تاسىمالى كولەمىنىڭ ازايۋى ىقپال ەتتى. ساۋدانىڭ تەرىس ديناميكاسى كارانتيندىك شەكتەۋلەردىڭ ساقتالۋىمەن جانە باسىلعان سۇرانىسپەن بايلانىستى. سونىمەن بىرگە وڭدەۋ ونەركاسىبى, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيا, سونداي-اق مەملەكەتتىك سەكتور ءجىو ديناميكاسىنا وڭ ۇلەس قوستى », - دەلىنگەن حابارلامادا.
ۇلتتىق بانكتىڭ كاسىپورىندارعا جۇرگىزگەن ساۋالناماسىنىڭ ناتيجەلەرى ناقتى سەكتورداعى كوڭىل-كۇيدىڭ جاقسارعانىن كورسەتەدى. 2020 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ ىسكەرلىك بەلسەندىلىك يندەكسى 50 بالل دەڭگەيىنە دەيىن ءوسۋدى جالعاستىرۋدا, جەلتوقساندا 49,0 باللعا جەتتى. كاسىپورىندار ىسكەرلىك ورتانىڭ جاقسارعانىن اتاپ ءوتتى - 2020 جىلعى جەلتوقساندا قازاقستان ەكونوميكاسى ءۇشىن ىسكەرلىك احۋال يندەكسى 4,2 قۇرادى (قاراشادا - 1,3).
پاندەميا جاعدايىندا الەمدىك ەكونوميكاداعى احۋالدىڭ ناشارلاۋى قازاقستان حالقىنىڭ نومينالدى اقشالاي كىرىستەرىنىڭ ءوسۋىنىڭ بىرتىندەپ باياۋلاۋىنان كورىندى - ناۋرىزداعى 13,8% -دان 2020 جىلعى قاراشادا 2,1% -عا دەيىن (ج / ج) ). سونىمەن قاتار ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ جەدەلدەۋى حالىقتىڭ ناقتى اقشالاي كىرىستەرىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلدى (2020 جىلعى قاراشادا 4,8% -عا تومەندەۋ).
ۇلتتىق بانكتىڭ كاسىپورىندارعا جۇرگىزگەن ساۋالناماسىنىڭ ناتيجەلەرى ناقتى سەكتورداعى كوڭىل-كۇيدىڭ جاقسارعانىن كورسەتەدى. 2020 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ ىسكەرلىك بەلسەندىلىك يندەكسى 50 بالل دەڭگەيىنە دەيىن ءوسۋدى جالعاستىرۋدا, جەلتوقساندا 49,0 باللعا جەتتى. كاسىپورىندار ىسكەرلىك ورتانىڭ جاقسارعانىن اتاپ ءوتتى - 2020 جىلعى جەلتوقساندا قازاقستان ەكونوميكاسى ءۇشىن ىسكەرلىك احۋال يندەكسى 4,2 قۇرادى (قاراشادا - 1,3).
پاندەميا جاعدايىندا الەمدىك ەكونوميكاداعى احۋالدىڭ ناشارلاۋى قازاقستان حالقىنىڭ نومينالدى اقشالاي كىرىستەرىنىڭ ءوسۋىنىڭ بىرتىندەپ باياۋلاۋىنان كورىندى - ناۋرىزداعى 13,8% -دان 2020 جىلعى قاراشادا 2,1% -عا دەيىن (ج / ج) ). سونىمەن قاتار ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ جەدەلدەۋى حالىقتىڭ ناقتى اقشالاي كىرىستەرىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلدى (2020 جىلعى قاراشادا 4,8% -عا تومەندەۋ).
وسىعان قاراماستان, ەكىنشى جارتىجىلدىقتا, نەگىزىنەن, ازىق-ت ۇلىك تۇتىنۋمەن جانە ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلاردى تۇتىنۋدىڭ ءالسىز قالپىنا كەلۋىمەن بايلانىستى تۇرمىستىق تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ ازداپ قالپىنا كەلۋى بايقالادى.
COVID-19-قا قارسى ۆاكتسيناتسيا ءىرى ەلدەردە باستالعاننان كەيىن بىرقاتار ەلدەردە كارانتيندىك شەكتەۋلەردىڭ كۇشەيۋىنە جانە ۆيرۋستىڭ جاڭا شتامدارىنىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى الەمدىك ەكونوميكاداعى احۋال ءالسىز وڭ كۇيىندە قالىپ وتىر. دامىعان ەلدەردىڭ ونەركاسىپ سەكتورى جانە قىتايداعى سىرتقى ساۋدا كورسەتكىشتەرىنىڭ ودان ءارى ءوسۋى الەمدىك ەكونوميكاعا ايتارلىقتاي قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرۋدا.
«ساۋدا بويىنشا سەرىكتەس ەلدەردەگى جىلدىق ينفلياتسيا ديناميكاسى ءار ءتۇرلى باعىتتا دامىپ كەلەدى. 2020 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ەو-دا جىلدىق ينفلياتسيا دەڭگەيى 0,2% قۇرادى. قىتايدا دەفلياتسيادان كەيىن 2020 جىلدىڭ قاراشاسىندا ينفلياتسيا 0,2% دەيىن ءوستى. ءوز كەزەگىندە, رەسەيدە ينفلياتسيانىڭ 4,9% -عا دەيىن جەدەلدەۋى بايقالادى, بۇل الەمدىك ازىق-ت ۇلىك باعالارىنىڭ وسۋىمەن قاتار سىرتقى ينفلياتسيالىق فوننىڭ جوعارىلاعانىن كورسەتەدى. ساۋدا بويىنشا سەرىكتەس ەلدەردىڭ اقشا-نەسيەلىك شارتتارى جۇمساق بولىپ قالا بەرەدى », - دەلىنگەن ۇلتتىق بانكتىڭ حابارلاماسىندا. مۇنايدىڭ الەمدىك نارىعىنداعى جاعداي ءسال جاقساردى, بۇل وپەك + جاڭا كەلىسىمى, جاپپاي ۆاكتسيناتسيالاردى كۇتۋ جانە الەمدىك ەكونوميكانىڭ كەيىن قالپىنا كەلۋىمەن تۇسىندىرىلەدى. وسى فاكتورلاردىڭ قولداۋىمەن Brent ماركالى مۇناي باعاسى 2021 جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ باسىنان باستاپ باررەلىنە 55 دوللاردان جوعارى كوتەرىلدى.
مۇناي نارىعىنىڭ دامۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى سەنىمسىزدىككە قاراماستان, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ سوڭعى بولجامدارى كۇتىلەتىن مۇناي تۇتىنۋ باعاسىن ازداپ ارتتىردى. مۇنىمەن قاتار, قازىرگى ۋاقىتتا مۇناي باعاسىنىڭ قالپىنا كەلۋىنە بايلانىستى, مۇناي ۇسىنىسى دا ارتادى دەپ كۇتىلۋدە. قواب بولجامدارىنا سايكەس, 2021 جانە 2022 جىلدارى Brent ماركالى مۇناي باعاسى ورتاشا العاندا باررەلىنە 52,8 جانە 53,4 دوللار بولادى.
