سوناۋ ءبىر جىلدارى ىلە وزەنىندە سۋعا باتقان 12 بىردەي بالانى اجال اۋزىنان امان الىپ قالىپ, بەيبىت كۇننىڭ باتىرى اتانعان بەيسەتاي داۋرەنبەكوۆتىڭ ەرلىگىن قايتالار ازاماتتارىمىز دا, اللاعا شۇكىر, ارامىزدان تابىلادى ەكەن.
مەن بۇل وقيعانى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان ەستىدىم. قازان ايىنىڭ قارا سۋىعىندا بولعان جايت اۋىل تۇرعىندارى اراسىندا لەزدە تاراپ ۇلگەرگەن ەكەن.
قاي زاماننىڭ, قانداي كەزەڭنىڭ بولماسىن ءوز باتىرى بولاتىنى اقيقات. قولىنا قارۋ ۇستاپ, جاۋعا قارسى شىققان نار تۇلعالى باتىرلارىمىزدى بىلاي قويعاندا, بەيبىت كۇندە ەرلىك جاساپ, باتىر اتانىپ جاتقان جاندار بارشىلىق.
سوناۋ ءبىر جىلدارى ىلە وزەنىندە سۋعا باتقان 12 بىردەي بالانى اجال اۋزىنان امان الىپ قالىپ, بەيبىت كۇننىڭ باتىرى اتانعان بەيسەتاي داۋرەنبەكوۆتىڭ ەرلىگىن قايتالار ازاماتتارىمىز دا, اللاعا شۇكىر, ارامىزدان تابىلادى ەكەن.
مەن بۇل وقيعانى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان ەستىدىم. قازان ايىنىڭ قارا سۋىعىندا بولعان جايت اۋىل تۇرعىندارى اراسىندا لەزدە تاراپ ۇلگەرگەن ەكەن. بالقاش تەڭىزىنىڭ اساۋ تولقىنى ءتورت بىردەي ءومىر يەسىن اجالدىڭ اپانىنا قاراي ىعىستىرا باستاعان ساتتە, اڭگىمە كەيىپكەرى ەش ويلانباستان العا ۇمتىلىپ, قالاي دا سۋ بەتىندە ءال-دارمەندەرى قۇرىپ, سوڭعى دەمدەرىن الىپ جاتقان ادامداردى قۇتقارىپ الماق نيەتپەن قايىقتى سولارعا قاراي باعىتتايدى. وقيعانىڭ قىسقاشا ءماتىنى وسىنداي. نە دە بولسا بولعان جايتتى اڭگىمە كەيىپكەرىنىڭ وزىنەن, ياعني ەرلىك تانىتقان ازاماتتان ەستۋدى ءجون كورگەن ءبىز, ونى اۋداندىق رەداكتسياعا ارنايى شاقىرتقان ەدىك.
تابالدىرىقتى يمەنە باسىپ اتتاعان ول ءوزىن قاراوزەك ەلدى مەكەنىنىڭ تۇرعىنى مىرزالى باتىرحان دەپ تانىستىردى. باتىرحاننىڭ نەگىزگى كاسىبى بالىق اۋلاۋ ەكەن. اتادان بالاعا ميراس بولىپ كەلە جاتقان كاسىپپەن وتباسىن اسىراپ وتىرعان ول, بارعا قاناعات ەتىپ, ءوزىنىڭ سۇيىكتى ىسىنەن راحات تاباتىن جىگىت سەكىلدى بولىپ كورىندى ماعان. وتىزدىڭ ورتا شامالارىنداعى, ۇياڭداۋ جىگىت ءوزىنىڭ ەرلىگىن گازەت بەتىنە جاريالاۋىمىزدى قۇپتاي قويمادى. «مەن ءوزىمدى ەشقانداي دا ەرلىك جاسادىم دەپ ويلامايمىن. تەك ازاماتتىق پارىزىمدى ورىندادىم. مەنىڭ ورنىمدا بولعان وزگە ادامدار دا وسىلاي ەتەر ەدى دەپ ويلايمىن», دەدى ول قىسىلا.
باتىرحاننىڭ ايتۋىنشا قازان ايىنىڭ اياعىندا تۇستەن كەيىن تەڭىزگە بالىق اۋلاۋعا شىعادى. سول كۇنى كۇننىڭ رايى وزگەرىپ, تەڭىز بەتىندە جەل تۇرىپ, باياۋ تەربەتىلگەن تولقىندار بىرتە-بىرتە الاسۇرا باستاعان-تۇعىن. موتورلى قايىقتا نىق وتىرعان جىگىتتىڭ كوزى كەنەت الىستان اعاراڭداعان نارسەگە تۇسەدى. «اپىرماۋ, كوك تەڭىزدىڭ ۇستىندەگى بۇل بوتەن نارسە نە بولدى ەكەن؟» دەگەن ويمەن جىگىت العا قاراي موينىن سوزا تۇسەدى. دەرەۋ قايىقتى دا سول جاققا قاراي بۇرادى. جاقىنداعاندا بايقايدى – ءبىر ەمەس, بىرنەشە ادام سۋ بەتىندە قالقىپ جۇرگەن سۇيىقتىق قۇياتىن كانيسترلەرگە جان دالباسالاپ, جارماسىپ جاتىر ەكەن. ءسىرا, موتورلى قايىقتارى تولقىنمەن توڭكەرىلىپ كەتكەن بولۋى كەرەك. ءبىرى, ءتىپتى, ەس-ءتۇسىن جوعالتقان سەكىلدى, قاسىنداعى ادام ونى ءبىر قولىمەن ارەڭ ۇستاپ, سۋعا ءبىر باتىپ, ءبىر شىعۋدا. مۇنداي جانتۇرشىگەرلىك كورىنىسكە تاپ بولعان باتىرحان ويلانباستان ادامداردى ءوزىنىڭ قايىعىنا اۋپىرىمدەپ ءجۇرىپ, مىنگىزە باستايدى. مىنگىزدى دەگەنىمىز ارتىعىراق بولار, ويتكەنى بۇل مەزەتتە اساۋ تولقىنمەن ارپالىسقان ادامدار قاتتى السىرەپ, وزدەرىنىڭ بويىنا يە بولۋدان قالا باستاعان ەدى. ءبىر ەمەس, ءتورت بىردەي الىپ تۇلعالى جىگىتتەردى قايىققا شەتىنەن ورنالاستىرعان باتىرحان ءوزىنىڭ ۇستىندەگى بار كيىمىن شەشىپ بەرىپ, قايىقتى اۋىلعا قاراي باعىتتايدى. قازاننىڭ قارا سۋىعىنداعى سۋدىڭ مۇزداي قالپى ءتورت ەركەكتىڭ دەنەلەرىن قالتىراتىپ, بويلارىن قۇرساۋلاپ تاستاعان ەكەن. ارالارىنداعى سۋدىڭ سۋىقتىعىنان ەسىنەن ايىرىلىپ, تالىپ قالعان جاندوس اتتى جىگىت اۋىلعا جەتىپ, ۇيگە كىرگىزگەننەن كەيىن ەسىن ءبىر-اق جينايدى. ابدەن قالجىراپ, بولعان وقيعادان قاتتى سوققى العان ازاماتتار وزدەرىن تانىستىرا باستايدى. ۇشەۋى وسى وڭىرگە ءبىر-ەكى كۇنگە قوناققا كەلگەن ەكەن. ەكى ورىس ۇلتىنىڭ ازاماتى الماتىدان اۋدانىمىزعا ءجيى كەلىپ دەمالىپ تۇراتىندىق-تارىن ايتادى. ولار مىنگەن قايىق باتىرحان جوبالاعانداي, تەڭىزدىڭ اساۋ تولقىنىنا توتەپ بەرە الماي, ءبىر جاعىنا اۋىپ كەتكەن ەكەن. سۋ بەتىندە ءومىر مەن ءولىم اراسىندا ارپالىسقان تورتەۋى مۇلدە شاراسىز كەيىپتە قالادى. وسى ساتتە ولاردىڭ قاسىنان ءبىر ەمەس ەكى موتورلى قايىق ءوتىپتى. قايىقتاعى جاندار بۇلاردى بايقامادى ما, كىم ءبىلسىن, ايتەۋىر ولاردان ەش كومەك بولمايدى. تەك ءۇشىنشى كەلگەن موتورلى قايىقتا باتىرحان بولىپ, ءۇمىت ساۋلەسى ۇشقىندايدى.
ءيا, بۇل وقيعانى اڭگىمە ەتىپ ايتۋ – ايتار اۋىزعا وڭاي ەكەنى بەلگىلى. الايدا, ءدال سول جايتتى باسىنان وتكەرگەن ادام عانا, بۇل ءومىردىڭ قادىرىن ەكى ەسە سەزە تۇسەرى دە انىق. ال, شىبىن جانىڭ شۇبەرەككە ءتۇيىلىپ, ءومىر مەن ءولىمنىڭ ورتاسىندا قالعاندا – وزىڭە كومەك قولىن سوزىپ, ءوز ءومىرىن بايگەگە تىككەن ادامنىڭ سەن ءۇشىن ەڭ جاقىن, ەڭ ىستىق تۋىسىڭنان دا ارتىق بولارى ءسوزسىز. باتىرحان قۇتقارعان ءتورت بىردەي ازامات وعان العىستارىن جاۋدىرىپ, قۇشاقتارىنا قايتا-قايتا قىسقان ەكەن. بۇلاي ەتپەي قايتسىن, ارقايسىسىنىڭ ۇيلەرىندە كۇتىپ وتىرعان جان-جارلارى, بالا-شاعالارى بار ەدى.
ەرلىكتى الدىن-الا جوسپارلاپ جاساي المايسىڭ. ەرلىك دەگەنىمىز – ادامنىڭ ساناسىن ساناۋلى سەكۋندتاردا عانا جاۋلاپ الاتىن ىزگىلىكتى ويلاردان تۋىندايتىن جايت. باتىرحان دا سول كۇنى تەڭىزگە بالىق اۋلاۋعا شىققاندا مۇنداي وقيعا ورىن الادى دەپ ەش ويلاماعان ەدى. ال, بىرنەشە مينۋتتاردان كەيىن تەڭىز بەتىندەگى جانتالاسقان ادامداردى كورگەندە ءوز ءومىرى جايلى ويلانىپ جاتۋعا دا ۋاقىتى بولمادى. تەك قايتسەم, ادامداردى امان الىپ قالامىن دەگەن وي ساناسىن شىرماپ تاستاعان ەدى.
الماگۇل وسپانوۆا,
جۋرناليست.
الماتى وبلىسى,
بالقاش اۋدانى.
